Lục Dạ còn đứng trước căn nhà mới dựng thì từ phía đường mòn vang lên tiếng bánh xe nghiến trên đá dăm. Một chiếc xe gỗ nửa tải đang tiến vào, con la kéo xe cúi đầu, vó đạp nặng nề. Người vận chuyển dẫn đầu giơ tay chào từ xa, vẻ mặt không hẳn là vui, giống một người mang theo thứ gì đó mà chính hắn cũng chưa biết nên nói thế nào.

Trên thùng xe, giữa hai bao muối và một cuộn dây thừng, có ba người ngồi co lại.

Một người đàn ông gầy, hai bàn tay chai sần bấu chặt mép thùng. Một người đàn bà ôm bọc vải trước ngực. Bên cạnh họ là một cậu bé chừng chín, mười tuổi, mắt không nhìn Lục Dạ mà nhìn căn nhà bùn gỗ của người ở lại, rồi nhìn sang kho, rồi nhìn hàng rào thấp đang dựng dở.

Xe dừng. Người vận chuyển nhảy xuống, phủi bụi trên vai.

"Họ đi nhờ từ trạm phía nam," hắn nói, giọng thấp. "Ruộng bị chủ đất thu hồi, nợ chưa trả hết nên bị đuổi khỏi làng. Nghe nói đường này đang có người sửa, họ hỏi xem chỗ này có cho ở tạm không. Tôi không hứa gì cả. Chỉ chở tới."

Lục Dạ gật đầu. Hắn không nhìn người chở, mà nhìn người đàn ông trên xe. "Anh biết làm gì?"

Người đàn ông xuống khỏi xe, hơi khom lưng, như đã quen với việc phải hạ thấp mình trước người lạ. "Làm ruộng. Đóng nhà thô cũng được. Vợ tôi biết may vá với nấu ăn cho nhiều người." Hắn ngừng một chút rồi nói thêm, nhanh hơn. "Chúng tôi không xin ăn. Có việc gì làm thì cứ nói, làm đổi chỗ ở."

"Ở đây chưa có gì để gọi là chỗ ở," Lục Dạ đáp. "Nước còn đang xử lý. Hàng rào chưa xong. Đêm nào ma thú cũng có thể tới gần. Nếu ở lại, mọi thứ phải tự gánh một phần."

Người đàn bà siết bọc vải chặt hơn. Cậu bé kéo nhẹ tay áo mẹ nhưng không nói gì.

"Chúng tôi biết," người đàn ông nói. "Chỗ cũ còn chẳng có nổi một cái mái."

Lục Dạ không đáp ngay. Hắn quay sang người vận chuyển đã ở lại trước đó. Ông ta đứng sát cửa nhà mình, hai tay khoanh, không xen vào. Câu hỏi không cần nói ra: Căn nhà ấy có đủ chỗ thêm ba người không. Người kia lắc đầu, chỉ về khoảng đất trống bên trái kho, nơi nền đã được nện phẳng để chuẩn bị chứa hàng.

"Dựng ở đó," Lục Dạ nói. "Gần kho thì nghe được động, nhưng cũng là chỗ có người canh đầu tiên khi có chuyện. Đủ vật liệu thì làm, thiếu thì báo."

Việc dựng nhà bắt đầu ngay khi nắng còn lưng chừng. Người đàn ông không chờ chỉ dẫn, tự đi dọc bãi gỗ vụn chọn từng thanh thẳng, dùng ngón cái miết lên thớ để dò mắt gỗ. Hắn chọn ít nhưng chọn kỹ. Có những thanh hắn đặt xuống rồi lại nhặt lên, xoay một vòng, cuối cùng vẫn bỏ qua. Lục Dạ đứng xa xa nhìn, nhận ra người này làm nhà không theo cách của thợ, mà theo cách của người từng dựng nhà khi không có tiền mua vật liệu tử tế: Dùng đúng chỗ yếu nhất của từng thanh gỗ.

Tần Sách từ phía hàng rào đi về, tay phải cầm kiếm còn trong bao, vai trái vẫn giữ thấp một chút khi bước. Hắn dừng cạnh Lục Dạ, liếc qua khoảng đất đang có người làm.

"Ba người mới?" hắn hỏi.

"Một nhà. Cả cậu bé."

Tần Sách im một nhịp. "Trẻ con ở chỗ này." Hắn không nói đó là chuyện xấu, cũng không nói chuyện tốt. Hắn chỉ nhìn cậu bé đang ôm từng thanh gỗ nhỏ chạy theo cha. "Hàng rào phía tây còn thủng. Đêm nay ta ngủ ngoài đó."

"Vai của ngươi?"

"Đủ để đứng."

Hắn đi. Lục Dạ không cản. Hắn biết giữa một người có thể đứng và một người nên đứng còn một khoảng cách, nhưng đêm nay không có đủ người để chọn cái thứ hai.

Mộc Ly ra khỏi phòng thử nước khi mái nhà mới đã ráp được khung. Cô lau tay vào tà áo, vết mực ghi chép còn dính ở ngón. Nhìn qua đám người đang làm việc, cô chỉ hỏi một câu.

"Họ uống nước ở đâu?"

"Theo phần chung. Ngươi còn thùng lọc nào dùng được không?"

"Một thùng. Nhưng nếu có ba người thêm thì chỉ đủ khoảng hai ngày." Cô nhìn xuống bàn tay mình, nơi ma lực chưa hồi hết. "Sau đó phải dùng ma pháp lọc liên tục, ta không đảm bảo giữ được lâu."

"Hai ngày là đủ để tìm cách khác."

Mộc Ly gật đầu, không nói thêm. Nhưng lúc quay đi, cô khẽ nói với người đàn bà đang thổi lửa nấu cháo bên bếp đất: Nước trong thùng bên trái là nước đã lọc, thùng bên phải thì chưa, đừng uống nhầm. Người đàn bà ngẩng lên, hơi bối rối, rồi cúi đầu thật nhanh để cảm ơn.

Khi ánh nắng ngả hẳn sang màu đồng, mái nhà đã có tấm lợp đầu tiên: Những tấm vỏ cây ép dày, phủ lớp bùn trộn cỏ khô. Người đàn ông trèo lên kiểm tra từng mối nối, thỉnh thoảng dẫm mạnh một chân để thử độ chắc. Cậu bé đứng bên dưới đưa từng nắm cỏ lên cho cha. Không ai nhắc nhở nó, nhưng tay nó nhanh hơn cả người lớn.

Lục Dạ đi một vòng quanh khu vực. Kho vẫn nguyên khóa. Con đường lún hôm trước không có thêm vết bánh xe nghiêng. Phía bãi nước, thùng lọc đang nhỏ từng giọt đều. Hắn nhìn lại khoảng đất cạnh kho. Đêm qua chỉ là nền nện, hôm nay đã có hai căn nhà nhỏ đứng bên nhau.

Nhưng khi hắn đi tới mép đất phía đông, nơi sườn dốc thoai thoải nhìn xuống kho, bước chân hắn chậm lại.

Trên sườn dốc có một chỗ cỏ bị đè. Không phải thú nằm. Vệt đè hẹp, thẳng, dài cỡ một thân người ngồi xổm. Bên cạnh là một hố lửa nhỏ, tro đã nguội, xếp bằng ba viên đá dẹt. Lục Dạ quỳ xuống, đưa ngón tay vào tro. Lớp dưới vẫn còn hơi ấm nhạt, nghĩa là người đốt chưa đi quá nửa ngày. Từ chỗ này nhìn thẳng xuống cửa kho, cả con đường mới sửa, và cả nhà người ở lại. Không bỏ sót một góc.

Hắn lần theo dấu giày. Dấu đi ngược lên dốc rồi mất hẳn ở một bãi đất mềm. Đất đó hôm qua không mềm như vậy. Lục Dạ ấn lòng bàn tay xuống, thấy mặt đất lún đàn hồi, đúng kiểu đã bị ma lực làm nhão rồi để khô lại một nửa để xóa dấu chân. Giống đoạn đường hẹp lần trước, giống kẻ chạy về phía đông khi lán sắt bị phá. Nhưng hắn không gọi đó là bằng chứng. Mềm đất có thể do một người, cũng có thể do nhiều người biết cùng một thủ thuật.

Hắn đứng dậy, nhìn lần cuối xuống khu vực nhỏ bên dưới: Hai mái nhà, một kho khóa, một hàng rào chưa kín. Rồi hắn xóa dấu tro bằng mũi giày, bước xuống dốc, không nói với ai ngay.

Khi về tới kho, trời đã chạng vạng. Mái nhà mới xong, khói bếp bốc lên thẳng vì không có gió. Cậu bé ngồi trên bậc đất trước cửa, tay cầm một miếng bánh khô, ăn rất chậm như đang ăn thứ gì quý. Người đàn bà đặt bát cháo xuống cho người vận chuyển ở lại, rồi quay sang đặt thêm một bát cạnh cửa kho, chỗ Lục Dạ đứng.

"Cho ngài," bà nói nhỏ.

Lục Dạ nhận lấy. Cháo loãng, có vài lát rau rừng. Hắn ăn hết, trả bát.

Tần Sách ở hàng rào phía tây, bóng hắn đứng thẳng bên một đoạn thủng chưa vá, kiếm đặt ngang đầu gối. Mộc Ly ở phòng thử nước, đèn dầu nhỏ vẫn sáng. Hai căn nhà, một kho, một con đường thấp. Lục Dạ đứng giữa khoảng sân trống nối chúng, tay phải vẫn còn mùi tro ẩm từ bếp lửa trên dốc đông, hướng mắt về phía đó trước khi quay vào kho kiểm lại khóa.

Lục Dạ không ngủ. Khi đèn trong phòng thử nước tắt, hắn đi dọc hàng rào tây tới chỗ Tần Sách, đứng cạnh người kiếm sĩ mà không nói gì một lúc, để mắt quen dần với bóng tối.

"Sườn đông có người từng ngồi," hắn nói khẽ. "Hố lửa nguội chưa lâu. Dấu chân bị xóa bằng đất nhão."

Tần Sách không quay đầu. Ngón cái của hắn gõ hai nhịp lên vỏ kiếm. "Một người hay nhiều người?"

"Chưa rõ. Chỗ ngồi chỉ đủ cho một. Nhưng từ đó nhìn thấy cả kho lẫn nhà mới."

"Vậy đêm nay ta đổi chỗ." Tần Sách rời hàng rào tây, đi nửa vòng về phía bắc rồi dừng ở góc có thể quan sát cả hai hướng, lưng tựa vào cột gỗ. Vai trái hắn vẫn thấp hơn vai phải một chút, nhưng bước chân không còn nặng. "Đoạn thủng phía tây phải vá trước khi trời sập tối mai. Ngươi tìm người."

"Có người đang tìm rồi."

Họ không bàn thêm. Đêm trôi qua chỉ có tiếng gió lùa qua khe ván và tiếng la dậm móng trong bãi chứa. Không ai xuất hiện trên sườn đông.

Rạng đông, sương còn đọng dày trên nền đất, Lục Dạ đã thấy người đàn ông của gia đình mới đứng ở rìa khu nền nện, cúi gập lưng bốc một nắm đất lên ngửi. Cậu bé đứng sau, tay ôm bọc vải của mẹ. Bọc vải được mở ra giữa hai người, bên trong là mấy gói nhỏ buộc dây gai, mỗi gói một loại hạt.

"Giống mang từ làng cũ," người đàn ông nói, không chờ hỏi. "Ba loại. Một loại cho đất khô, một loại chịu ẩm, loại cuối là củ, ít người trồng vì lâu thu. Tôi giữ chúng suốt lúc bị đuổi, bán gì cũng không bán cái này."

"Sao không bán?"

Người đàn ông ngẩng lên, mắt hơi đỏ vì thức dậy quá sớm. "Bán hạt thì không còn gì để trồng nữa."

Lục Dạ gật đầu, không bình luận. Hắn ngồi xuống cạnh người kia, nhìn nắm đất trên tay. Đất vàng xám, nứt mặt, nhưng lớp dưới bàn tay lại ẩm lạnh, dính vào lòng bàn tay thành những vệt nhỏ. Hắn nhớ vùng trũng mà ba người đã đi qua ở ngày đầu tiên: Bề mặt khô nứt, bên dưới lại ẩm. Nước ở dưới, chỉ chưa có đường lên.

"Đất này trồng được không?"

"Chưa biết." Người đàn ông lắc đầu, câu trả lời chậm rãi như không muốn hứa bừa. "Mặt đất cứng, nhưng ruột đất còn mềm. Chỉ cần tưới đúng cách, lớp dưới giữ nước khá lâu. Điều tôi ngại là cái này." Hắn chỉ vào mấy hạt vụn màu xanh nhạt lẫn trong đất. "Ở làng cũ tôi chưa thấy đất có thứ này. Không biết cây có chịu nổi không."

Đó là khoáng vật có ma lực mà Mộc Ly từng tìm thấy ở vùng trũng. Lục Dạ không nói ra. Hắn chỉ hỏi: "Nếu chia đất ra, mỗi phần trồng một loại, chỗ nào chết thì biết chỗ đó có vấn đề?"

"Ngài nói đúng ý tôi."

Họ chọn một khu đất dài bên cạnh bãi nước, cách hàng rào mới khoảng hai chục bước chân, đủ gần để canh từ kho, đủ xa để mùi đất ẩm không kéo thú tới tận nhà. Lục Dạ cho gọi bốn người vận chuyển đang nghỉ ngơi. Hai người từ chối, nói còn phải chuẩn bị chuyến hàng. Hai người đồng ý, với điều kiện đổi công bằng một phần thực phẩm.

Hắn không mặc cả. "Mỗi ngày làm xong, nhận phần từ kho, ghi vào sổ chung."

Công việc bắt đầu khi sương tan. Hai người vận chuyển dùng xẻng đào rãnh. Lục Dạ cầm một thanh gậy đo, kéo dây căng từ cột mốc này sang cột mốc kia, chia đất thành bốn luống liền nhau. Mỗi luống rộng bằng sải tay người lớn, dài khoảng ba mươi bước. Người đàn ông của gia đình mới đi phía sau, tay cầm bó cành khô, cắm xuống ranh giới từng luống để đánh dấu.

"Luống thứ nhất, hạt chịu khô," hắn đọc to. "Thứ hai, hạt chịu ẩm. Thứ ba, củ. Thứ tư.." Hắn dừng. "Thứ tư để trống?"

"Để trống," Lục Dạ nói. "Nếu ba luống kia có luống nào chết, ta có chỗ thử lại bằng loại khác, chứ không phải đào mới."

Người đàn ông nhìn hắn một thoáng lâu hơn mức cần thiết, rồi gật đầu.

Lúc nắng gắt nhất, ba luống đã xới xong, đất được trộn tro bếp để giữ ẩm. Người đàn bà mang nước tới, mỗi lần chỉ hai thùng nhỏ, đổ chậm từ đầu luống cuối luống. Cậu bé đi theo, tay cầm hạt, rải từng nắm vào rãnh rồi lấy ngón cái ấn nhẹ xuống. Lục Dạ đứng ở đầu luống đếm: Không phải đếm hạt, mà đếm xem mỗi người ngừng tay bao nhiêu lần trong một nhịp nghỉ. Hai người vận chuyển ngừng mỗi khi mỏi, người đàn ông của gia đình mới không ngừng. Người đàn bà cũng không. Nhà này đã quen làm việc kiểu không được phép dừng.

Hắn đi tới thùng chứa gần bếp, mở nắp kiểm lượng lương thực chung. Sổ ghi chép vẫn theo thói quen đầy đủ từng bao, từng túi. Số hàng còn đủ cho một khoảng thời gian, nhưng không còn đủ dư để nuôi thêm vài người nếu xe chở lương bị chặn một lần nữa. Hắn gập sổ, cất vào ngăn kéo cạnh kho, nơi còn hai chốt sắt và tờ ghi tiền góp đường.

Khi nắng ngả về phía tây, Mộc Ly đi tới bờ luống. Cô không hỏi vì sao đất chia bốn phần. Cô quỳ xuống, bốc một nắm từ luống thứ ba, vò trong lòng bàn tay, đưa lên mũi, rồi nhìn hạt xanh lấp lánh giữa các thớ đất.

"Đất này có ma lực dư," cô nói. "Ít thôi, nhưng chưa biết rễ cây có chịu được hay không."

"Ngươi muốn thử?"

"Ta muốn biết trước đã. Đừng tưới nước có ma lực vào luống nào cả. Để cây mọc bình thường, xem nó phản ứng với đất thế nào."

Lục Dạ quay sang người đàn ông. "Nghe rồi chứ?"

"Nghe rồi. Chỉ tưới nước thường."

Mộc Ly gật đầu, đứng dậy phủi tay. Cô nhìn thêm một lượt dọc ba luống đã gieo, rồi quay về phòng thử nước, không nói thêm lời nào.

Cuối ngày, tất cả hạt đã xuống đất. Đất không có dấu hiệu gì khác thường. Không có phép màu, không có mầm bật lên ngay. Chỉ là ba luống nâu sẫm nằm cạnh một bãi nước, với bốn cây cọc và một sợi dây căng.

Lục Dạ đứng ở đầu luống thứ tư, luống để trống, tay cầm thanh gậy đo, nhìn bóng mình đổ dài trên nền đất ẩm. Phía xa, Tần Sách đã đứng ở vị trí canh sườn đông, kiếm đặt ngang chân. Nhà mới có khói bếp. Kho vẫn khóa.

Hạt đã xuống ba luống, nhưng đất vẫn nằm im suốt ba ngày liền. Mặt đất nâu sẫm mỗi lần tưới lại sẫm thêm, rồi khô dần dưới gió, không một mầm nào nhú lên. Người đàn ông của gia đình mới cứ ra ngồi xổm đầu luống mỗi lúc rảnh, lấy ngón tay bới lớp đất mặt xem hạt đã nứt vỏ chưa, xong lại phủ kín như cũ. Hắn không than, nhưng bàn tay bới ngày một chậm.

Mộc Ly tìm Lục Dạ ở cạnh luống thứ tư, trong tay cầm một tấm ván mỏng đã kẻ ô bằng than.

"Ta cần dùng luống này."

"Để thử ma lực?"

"Tám ô nhỏ, mỗi ô vuông bằng hai bước chân." Cô đặt tấm ván xuống nền đất, chỉ vào từng ô. "Bốn ô còn giữ vụn khoáng xanh trong đất. Bốn ô sàng bỏ hết. Mỗi nhóm bốn ô thử bốn mức: Không có ma lực, ít, vừa, nhiều. Hạt trồng giống nhau, nước tưới giống nhau. Khác nhau chỉ là lượng ma lực ta đưa xuống."

Lục Dạ nhìn sơ đồ một lúc, không hỏi thêm. Hắn quay sang người đàn ông đang đứng cách đó mấy bước, tay ôm bọc vải hạt, vẻ mặt không giấu được sự ngần ngại.

"Còn hạt dư không?"

"Còn ít." Giọng người đàn ông nhỏ lại. "Ba gói mang theo từ làng cũ, đã gieo gần hết. Nếu thử thêm mà chết, thì.."

"Thì mất thêm, nhưng ta biết vì sao mất." Lục Dạ không ép. "Mỗi gói lấy ra một nhúm nhỏ. Phần còn lại giữ nguyên, không đụng."

Người đàn ông im lặng, rồi mở bọc vải, đếm từng hạt bằng đầu ngón tay. Hắn đếm chậm đến mức Mộc Ly phải quay đi chỗ khác. Khi đưa hạt sang, bàn tay hắn hơi run, nhưng chỉ run đúng một nhịp.

Công việc kéo dài qua hết phần nắng còn lại. Mộc Ly sàng đất bằng một tấm vải mắt thưa, từng xô một, để vụn xanh nhạt rơi xuống thành đống nhỏ cạnh chân cô. Bốn ô còn khoáng thì cô chỉ xới tơi, không động vào gì thêm. Lục Dạ đứng bên cạnh bơm nước từ thùng lọc, đổ đúng một gáo cho mỗi ô.

Phần tiếp theo mới là thứ khó nhất. Mộc Ly ngồi xếp bằng giữa luống, hai lòng bàn tay úp xuống nền đất, hơi thở chậm lại. Ma lực của cô vẫn chưa đầy. Cô chỉ dùng được một mức rất mỏng, và cô chọn đúng cách dùng mỏng nhất: Đưa ma lực xuống qua nước, không chạm thẳng vào đất.

Ô thứ hai, mức ít. Một vệt sáng xanh nhạt lan từ lòng bàn tay cô xuống gáo nước, rồi thấm vào đất. Lớp đất hơi sẫm lại. Cô dừng, ghi một chữ lên ván, rồi sang ô tiếp theo.

Ô thứ ba, mức vừa. Lần này ánh sáng dày hơn. Đất dưới tay cô nóng lên một chút, hơi nước bốc thành làn mờ mỏng trên mặt luống. Hạt xanh nhạt lẫn trong đất sáng lên, lập lòe rồi tắt. Mộc Ly nhíu mày, không nói gì.

Ô thứ tư, mức nhiều. Cô chỉ đưa ma lực vào được nửa chừng thì dừng lại, đột ngột rút tay. Đất dưới lòng bàn tay cô đã nóng bỏng, bề mặt bắt đầu đóng váng. Từ kẽ đất bốc lên một làn bụi xanh mỏng như khói, mùi hăng hắc giống kim loại bị đốt.

"Đủ rồi," cô nói, giọng khàn. "Thử bên kia."

Ở bốn ô đã sàng bỏ khoáng, kết quả khác hẳn. Ma lực đi xuống nhưng không gặp phản ứng gì. Đất chỉ hơi ấm, rồi nguội ngay. Không có bụi xanh, không có váng, không có gì cả. Mộc Ly ghi lại từng ô, tay hơi run vì mệt.

Lục Dạ đưa cô bát nước. Cô uống một hơi, không nhìn hắn.

"Ma lực chỉ phản ứng khi gặp khoáng," cô nói. "Đất thường không đón nhận nó. Không hút, không đẩy lại."

"Và khoáng thì đón nhận quá mức."

"Có thể vậy. Hoặc khoáng giữ ma lực lại rồi đẩy ngược vào đất cùng lúc. Ta chưa biết." Cô đặt bát xuống. "Cần thêm vài ngày."

Những ngày đó trôi qua chậm, nhưng không im lặng. Người đàn ông ngày nào cũng ra tưới nước, đếm từng ô, rồi báo lại cho Mộc Ly bằng giọng thấp, như sợ nói to sẽ làm hạt sợ. Lục Dạ đi quanh các luống mỗi lần trở về từ hàng rào tây, nhìn xem ô nào có mầm, ô nào không.

Ngày thứ tư, ô mức ít có khoáng là ô đầu tiên lên mầm. Chỉ một vài hạt, nhú lên nhanh đến mức người đàn ông suýt reo. Nhưng hai ngày sau, những mầm đó vàng lá, rồi khô. Ô mức vừa có khoáng mọc muộn hơn, cũng vàng, cũng chết. Ô mức nhiều thì không mọc, mặt đất cứng như đá nung, hạt nằm chết bên dưới.

Còn bốn ô đã sàng bỏ khoáng không có gì đặc biệt. Ô không ma lực mọc chậm nhưng đều. Ô mức ít, vừa, nhiều đều mọc bình thường, không nhanh hơn, cũng không chậm hơn. Ma lực không làm đất này tốt hơn. Nó chỉ không gây hại khi không có khoáng.

Mộc Ly ngồi xổm trước ván ghi, cầm than vẽ thêm từng vệt, không giấu một ô nào. Ô chết, cô vẽ dấu chéo đậm. Ô sống, cô vẽ vòng tròn. Ô mọc rồi chết, cô vẽ cả hai. Khi Lục Dạ tới đứng sau lưng, cô không che, không giải thích trước.

Hắn đọc hết một lượt. Rồi hắn hỏi, giọng không gay gắt. "Không dùng cách này nữa?"

Mộc Ly lắc đầu. "Chưa."

"Ba ô chết trên tám ô."

"Ba ô chết vì khoáng. Nếu khoáng là vấn đề thì phải sàng khoáng, không phải bỏ ma lực." Cô nhìn xuống ván ghi, ngón tay gõ nhẹ vào ô mức ít có khoáng, nơi mầm mọc nhanh nhất rồi chết sớm nhất. "Nhưng ma lực không phải thứ có thể đưa vào tùy ý. Ta cũng không biết mức nào giữa ít và vừa là mức đất chịu được."

"Cần thử thêm?"

"Cần thử thêm, bằng ít hạt hơn, ô nhỏ hơn." Cô đứng dậy, cuộn tấm ván lại. "Và không thử trên luống chính. Nếu hạt ở ba luống kia mọc được bình thường thì ta giữ nó bình thường."

Lục Dạ gật đầu. Trên người đàn ông đứng ở rìa luống, hắn thấy nhẹ nhõm lộ ra trong cách vai hạ xuống nửa tấc. Hạt của hắn chưa chết vì bất cứ phép thử nào ở ba luống chính.

Khi đêm xuống, Mộc Ly còn ngồi bên luống thứ tư với bát nước uống dở. Lục Dạ đứng cách vài bước, tay cầm đèn dầu. Hắn chưa nói với cô về hố lửa trên sườn đông. Cũng chưa có lý do để nói thêm.

Mộc Ly ngồi thêm một lúc bên luống thứ tư, rồi tự đứng dậy, cuộn tấm ván ghi bỏ vào túi vải. Cô đi về phòng thử nước không nói lời nào. Lục Dạ cầm đèn dầu đi ngược lại phía kho, dừng ở đầu ba luống chính. Dưới ánh đèn, mặt đất vẫn trơ, nâu sẫm, không một điểm xanh.

Ngày thứ chín sau khi gieo, người đàn ông của gia đình mới chạy vào kho, hơi thở dồn, tay vẫn còn dính bùn.

"Luống thứ nhất." Hắn chỉ ra ngoài, không kịp nói hết câu. "Có mầm."

Lục Dạ đặt sổ xuống, đi theo. Ở đầu luống thứ nhất, nơi gieo loại hạt chịu khô, những đầu nhọn màu xanh nhạt đã chọc thủng lớp tro trộn đất. Không đều, không dày. Cứ chừng ba bước chân mới có một cụm, mỗi cụm chỉ hai, ba mầm, lá cuộn chặt như chưa dám mở. Cậu bé ngồi xổm cạnh đó, không dám chạm, chỉ dí mặt sát xuống nhìn.

Luống thứ hai thì khác. Hạt chịu ẩm đã nhú được vài mầm, nhưng lá đã ngả vàng ở mép, rễ trồi lên mặt đất như đang cố tìm chỗ khô hơn. Hai ngày sau, những mầm đó gục xuống. Người đàn ông bới thử một cây lên, thấy rễ đen nhầy, mùi chua.

"Úng," hắn nói. "Mặt đất khô nhưng lớp dưới quá ẩm. Loại này thích ẩm trên mặt, không thích ngâm dưới gốc."

"Còn luống thứ ba?"

"Củ thì chưa biết. Lá mọc rồi, nhưng củ nằm dưới, không đào lên thì không rõ." Hắn lắc đầu. "Đào sớm thì phá, để muộn thì nếu hỏng cũng không cứu được."

Lục Dạ không bảo hắn đào, cũng không bảo hắn đợi. "Đánh dấu ba cây ở đầu luống. Mỗi nửa tháng nhổ một cây kiểm tra, còn lại để yên."

Phần việc còn lại dồn vào luống thứ nhất, nơi duy nhất có thứ đang sống.

Mộc Ly tới kiểm tra khi lá thật đầu tiên đã mở. Cô ngồi xổm, không vuốt lá, chỉ dùng cành khô kéo nhẹ thân cây để xem độ cứng. Thân mảnh, màu xanh thẫm pha tím ở gốc, cao chưa tới ngón tay cái. Cô bốc một nhúm đất quanh rễ, vò trong lòng bàn tay.

"Luống này ít hạt khoáng nhất," cô nói. "Hôm sàng đất, phần này ta bỏ sót ít nhất. Cây sống vì đất ở đây nghèo khoáng hơn chỗ khác."

"Hay vì nó vốn chịu khô?"

"Có thể cả hai. Ta không thể tách ra." Cô nhìn cụm mầm thêm một lúc. "Nhưng nếu muốn biết rõ thì phải thử với đất có khoáng."

"Thử ở đâu?"

"Một ô nhỏ trên luống thứ tư. Không phải ma lực, chỉ đất có khoáng thôi."

Lục Dạ đồng ý. Người đàn ông chia cho cô mười hạt từ phần giống dự trữ. Cô gieo chúng vào bốn ô còn giữ khoáng trên luống thử, tưới bằng nước thường, không thêm gì.

Ba mươi ngày trôi qua chậm đến mức khó nhận ra. Cây ở luống thứ nhất cao lên bằng hai đốt ngón tay, thân chắc hơn, lá dài ra nhưng không dày. Cứ vài ngày lại có một cây còi đi rồi chết, khiến người đàn ông ngồi xổm lâu hơn bên gốc. Trong số hai mươi bảy cây ban đầu, cuối cùng còn mười chín. Con số được Lục Dạ ghi vào sổ, cạnh ngày tháng, không bình luận.

Trên luống thử có khoáng, ba trong mười hạt nảy mầm, hai cây sống qua tuần đầu, rồi một cây chết. Cây còn lại đứng riêng, thấp hơn hẳn các cây ở luống chính, lá mỏng, nhưng vẫn đứng.

Cả ba người, Lục Dạ, Mộc Ly và người đàn ông, đứng nhìn cây ấy khá lâu mà không ai nói gì.

Cây trổ bông đúng vào ngày người vận chuyển ở lại mang chuyến hàng thứ tư về kho. Bông nhỏ, mảnh, màu vàng nhạt, nhìn gần mới thấy mỗi bông chỉ có dăm hạt. Người đàn ông của gia đình mới cẩn thận dùng hai ngón tay vuốt nhẹ từng bông, xem hạt đã chắc chưa.

"Sản lượng thấp," hắn nói, giọng chậm. "Thấp hơn giống ở làng cũ rất nhiều. Nhưng nó đã trổ bông."

Lục Dạ đứng cạnh hắn, quan sát một hồi lâu. "Đủ để làm giống không?"

"Đủ. Nếu không ăn."

Họ không ăn. Khi bông vàng hẳn, người đàn ông và người đàn bà cùng nhau tuốt từng bông bằng tay, đựng trong chiếc bát sứ mẻ miệng. Hạt nhỏ hơn hạt gạo, vỏ mỏng, màu nâu nhạt. Cả luống thứ nhất thu được chừng hai nắm tay đầy. Cậu bé đếm từng nhúm, đếm xong thì vỗ tay một cái rồi nhìn quanh như sợ vừa làm gì sai.

Lục Dạ chia đôi số hạt. Một nửa cho vào túi vải buộc chặt, để trong ngăn kéo của kho, cạnh hai chốt sắt và tờ ghi tiền góp đường. Nửa còn lại đem gieo tiếp xuống hai luống mới, vừa được đào rộng thêm ở phía bắc bãi nước, theo phần đất mà Mộc Ly xác nhận ít khoáng.

"Chưa đủ để nuôi ai," hắn nói, không nhằm riêng với người nào. "Hai nắm này, chia cho ba nhà, ăn chưa hết một bữa."

"Phải." Người đàn ông khẽ gật. Hắn không có vẻ thất vọng. "Nhưng năm nay hai nắm. Năm sau, nếu gieo hết thì bốn luống. Năm sau nữa thì.."

Hắn không nói hết. Hắn chỉ quay lại nhìn dãy cây thấp đang nghiêng theo gió ở đầu bãi nước.

Lục Dạ ra đứng bên cạnh. Hắn nhớ lúc vừa tới nơi này, toàn bộ lương thực đều đến từ những chiếc xe, đi qua con đường có thể bị cắt bất cứ lúc nào. Nay có một luống mười chín cây, hai nắm hạt, và một khu đất mà cây đã chọn đứng lại. Số lượng chưa đáng kể, nhưng không còn bằng không.

Hắn quay về kho, mở ngăn kéo, đặt thêm túi hạt xuống. Phía sau, người đàn bà đang thổi lửa nấu cháo loãng cho cả nhóm. Không ai đề cập gì đến những hạt vừa thu. Chúng vẫn nằm trong túi, chưa chạm tới nồi.

Mộc Ly không chờ thêm ngày nào sau khi hạt giống được cất vào ngăn kéo. Hừng đông hôm sau, Lục Dạ thấy cô đã ngồi bên bãi nước, xung quanh bày bốn chiếc thùng gỗ, hai xô cát, một xô sỏi vụn, một xô tro than nguội. Cô không nhìn hắn khi hắn tới, chỉ chỉ vào chiếc ghế đá thấp cạnh đó.

"Phép lọc ta dùng từ trước tới nay chỉ chạy được một thùng mỗi lần," cô nói. "Dùng xong là hết ma lực, xong việc thì ta phải nghỉ. Nếu nhà nào cũng cần nước mỗi ngày thì ta không thể ngồi lọc suốt."

"Vậy nên cô chia việc ra."

"Phần nặng để cát, sỏi và tro làm. Ma lực chỉ dùng ở bước cuối." Cô nhấc một xô lên, đổ nước đục từ bãi vào miệng thùng đầu tiên. Nước chảy qua lớp sỏi, rồi cát, rồi tro than, mỗi lớp giữ lại một loại cặn. Khi ra tới thùng cuối, nó trong hơn hẳn, nhưng còn vẩn một màu xanh nhạt rất mỏng, chỉ thấy khi nghiêng thùng dưới nắng.

"Màu đó là gì?"

"Khoáng xanh tan trong nước. Cát với tro không giữ được." Mộc Ly thò tay xuống, vớt một nhúm nước đưa lên ngang mắt. "Ta không biết uống lâu có hại không. Nên bước cuối phải gạt nó ra."

Lần thử đầu tiên thất bại theo đúng cách cô đã lường trước. Cô đặt hai lòng bàn tay sát thành thùng cuối, dẫn ma lực vào nước bằng một nhịp thở dài, thử gom hạt xanh lại thành từng đám nhỏ để lắng xuống đáy. Một phần hạt gom được. Phần còn lại tan ra rồi bám vào thành thùng thành lớp váng mờ. Lọc được nửa thùng thì Mộc Ly rút tay, trán rịn mồ hôi, môi trắng bệch.

"Hao quá," cô nói. "Mỗi thùng hao gần bằng một lần thử đất hôm trước."

Lục Dạ không bảo cô cố thêm. Hắn đi quanh bốn chiếc thùng, gõ từng thành gỗ, đếm thời gian nước chảy từ thùng này sang thùng khác. Khi quay lại, hắn chỉ nói một câu.

"Nước chảy nhanh quá. Cát không kịp giữ."

Mộc Ly nhìn lại. Đúng là nước chảy xuyên qua lớp cát trong thời gian ngắn hơn cô nghĩ. Cô lấy tay bịt một phần lỗ thoát, làm chậm dòng. Nước ra ở thùng cuối trong hơn hẳn, màu xanh mỏng hơn, chỉ còn như một vệt khói nhạt. Lần này ma lực chỉ phải gom phần còn lại, và cô gom xong mà không phải ngồi nghỉ.

Cả ngày sau đó họ làm lại từng chi tiết: Đổi sỏi thô sang sỏi mịn, thêm một lớp vải thô giữa cát và tro, hạ đáy thùng cuối xuống thấp hơn để nước tự lắng thêm một nhịp trước khi ma lực chạm vào. Đến khi nắng ngả về phía kho, hệ thống đã thành hình. Mỗi ngày đổ vào một thùng, nước chảy chậm qua ba lớp, rồi Mộc Ly mất chừng nửa khắc để gạt nốt phần xanh còn sót. Một thùng lọc đầy đủ thì cả bốn người lớn và một đứa trẻ dùng trọn ngày.

Người đàn bà của gia đình mới là người đầu tiên nếm thử. Bà múc một gáo, đưa lên môi, nhấp một ngụm nhỏ, nuốt xuống, rồi ngồi im chờ xem bụng mình phản ứng thế nào. Không ai giục. Khi mặt trời chạm mái kho mà bà vẫn ngồi yên không than đau, cậu bé chạy ra múc một gáo nữa uống cạn.

"Không còn vị lạ," bà nói khẽ. "Trước giờ nước ở đây có vị sắt."

Lục Dạ nghe, không bình luận. Hắn nhớ con la của đoàn xe từng không chịu uống nước từ bãi, phải pha thêm muối mới chịu cúi đầu. Hôm nay nó uống không cần pha.

Nhưng nước trong thùng chưa phải cả vấn đề. Mộc Ly gõ vào thành thùng thứ nhất, nơi lớp cặn tro đã đen đặc.

"Mỗi bốn ngày phải thay tro, mười ngày thay cát. Nếu để quá hạn thì nước chảy ra còn tệ hơn cả nước thô."

"Ai làm việc thay?"

"Tạm thời là ta."

Lục Dạ không nói gì. Hắn ghi vào sổ: Ngày thay tro, ngày thay cát, người phụ trách. Dưới cột người phụ trách hắn để một dòng trống.

Đêm đó, Mộc Ly ở lại kiểm tra thùng thêm một lượt cuối. Lục Dạ đứng cách đó vài bước. Tiếng gió ở bãi nước lặng hẳn, chỉ còn tiếng nước chảy đều qua từng lớp lọc, nhỏ giọt vào thùng thấp nhất.

Tần Sách xuất hiện từ phía hàng rào, bước chân khẽ hơn thường lệ. Hắn không nói một lời, chỉ giơ bàn tay phải lên, ra hiệu im lặng. Bàn tay trái vẫn buông thõng bên sườn.

Ở rìa bãi nước, cách chỗ ba người đứng chừng hai mươi bước, lớp đất phẳng đang phồng lên.

Phồng chậm, từng nhịp, như có thứ gì đang hít thở bên dưới. Rồi mặt đất nứt toác. Một con thú hình thân dài, da xám đất, hai chi trước bè ra như xẻng, chui lên giữa đám cỏ. Miệng nó hé mở, lộ một hàng răng ngắn và dày. Mũi nó chúi về phía thùng nước, nơi mùi ẩm nồng nhất.

Nó cùng loại với ba con ở vùng trũng. Có thể chính là con thứ ba đã chạy xuống hang hôm đó.

Con thú lao thẳng tới thùng lọc. Tần Sách đã tới trước nó một nhịp. Hắn không rút kiếm vào ngay, mà lùi nửa bước sang phải, dùng vỏ kiếm đập ngang vào mõm thú, làm nó ngoặt hướng. Con thú gầm lên, xoay nửa vòng, đuôi quật vào nền đất. Đất dưới chân Tần Sách lún xuống nửa gang, đúng kiểu nền bị đào rỗng từ bên dưới.

"Mộc Ly, lùi ra!" Tần Sách hét, vẫn giữ vỏ kiếm chắn trước mặt.

Cô lùi, nhưng không bỏ chạy. Hai lòng bàn tay cô đã đặt xuống nền, môi khẽ động. Lần này không phải phép lọc nước mà là thuật làm mềm đất cô từng dùng trước đó, một lượng ma lực nhỏ, chỉ vừa đủ. Đất dưới bụng con thú tan ra thành bùn nhão. Hai chi trước của nó vùi xuống, mất đà.

Tần Sách đã chờ đúng khoảnh khắc đó. Hắn rút kiếm bằng tay phải, xoay cổ tay, mũi kiếm vạch một đường thấp từ dưới lên, cắt qua vai con thú, chỗ hai xương bả nối vào cổ. Con thú rú lên, quằn mình, cố rút chi ra khỏi bùn. Móng bè quẫy một cú về phía mắt cá Tần Sách. Hắn nhảy lùi, lưỡi móng chỉ sượt qua ống giày.

Hắn không đuổi theo. Hắn đứng đó, vai trái nhói đến mức hàm nghiến lại, nhưng cổ tay phải vẫn giữ kiếm ổn. Khi con thú kéo được một chi lên khỏi bùn, hắn đâm xuống đúng vị trí vết cắt vừa rồi, sâu hơn nửa đốt ngón tay, rồi kéo ra. Con thú khựng, run hai nhịp, rồi ngã nghiêng xuống đất nhão.

Tần Sách thở ra. Hắn chống kiếm xuống đất, không đứng thẳng ngay.

"Còn hang nào không?" Lục Dạ hỏi.

Tần Sách lắc đầu. "Một con thôi. Nhưng hang nó đào là hang cũ. Nó tự tìm được đường lên đây từ vùng trũng trước đó." Hắn nhìn xuống nền bãi nước. "Nghĩa là dưới chân chỗ này có đường hầm nối về vùng trũng."

Không ai nói gì. Mộc Ly đứng lên, phủi bùn trên tay. Sắc mặt cô tái, nhưng hơi thở đều. Lục Dạ nhìn cái miệng hang lỗ chỗ ở rìa bãi nước, rồi nhìn hai thùng lọc, nơi nước vẫn chảy đều, không một giọt nào đổ ra.

"Sáng mai lấp hang," hắn nói. "Tối nay Tần Sách ngồi canh ở đây, không phải sườn đông."

"Sườn đông không ai canh?"

"Người vận chuyển ở lại nhận phần đó."

Tần Sách gật đầu, dời bước ra rìa bãi nước, ngồi tựa lưng vào cọc gỗ, kiếm đặt ngang đùi. Vai trái hắn vẫn cứng, nhưng không còn rỉ máu.

Rạng đông, xác con thú đào hang vẫn còn nằm trên nền bùn nhão. Lục Dạ cho kéo nó ra xa bãi nước, lột lấy hai móng bè và mảnh da vai còn nguyên, phần còn lại chôn sâu ở hướng gió xuôi. Xong việc, hắn quay lại rìa bãi nước, nơi miệng hang ngoác ra giữa đám cỏ dập.

Hắn ném một viên đá xuống. Viên đá rơi chừng ba nhịp thở rồi mới vang tiếng chạm đáy, nghĩa là hang sâu hơn một thân người đứng. Mộc Ly quỳ bên miệng hang, áp tai xuống nền.

"Có gió lùa," cô nói. "Hang này không cụt. Nó thông về hướng vùng trũng."

"Xa bao nhiêu?"

"Ta không đo được. Nhưng con thú tối qua chui lên đây để tìm nước, tức là đường hầm đủ rộng cho nó đi lại nhiều lần."

Tần Sách đứng phía sau, tay phải xoa bả vai trái. Hắn nhìn hàng rào đang dựng dở quanh kho và hai căn nhà, một dãy cọc tre kẹp ván mỏng, chỗ cao chỗ thấp, đoạn tây còn hổng một sải tay. "Cái này chặn người còn chật vật, đừng nói thú đào hang. Nó không cần trèo, chỉ cần chui."

"Ta biết." Lục Dạ chỉ xuống miệng hang. "Nên phải lấp từ dưới, rồi mới dựng phần trên."

Họ bắt tay vào việc từ chỗ khó nhất. Người vận chuyển ở lại mang tới một chiếc xe đẩy đá cuội nhặt ở bờ khe phía nam, loại đá tròn, to bằng đầu người. Người đàn ông của gia đình mới chặt hai thân cây dẻ bên bãi nước, xẻ làm bốn thanh dài. Họ thả từng viên đá xuống miệng hang cho tới khi khoảng rỗng sát mặt đất đầy lên, rồi chèn bốn thanh gỗ chéo nhau như cái khóa. Trên cùng là lớp đất trộn sỏi nện chặt bằng chày gỗ, hai người thay phiên nhau nện.

Mộc Ly ngồi xuống cạnh lớp đất cuối. Cô không muốn tốn ma lực, nhưng hang này không giống những chỗ khác. Hai bàn tay cô úp lên nền đất vừa nện, hơi thở chậm lại. Thuật gia cố của cô không làm đất cứng thành đá. Nó khiến các hạt đất bám vào nhau chặt hơn, đủ để móng thú cào không bóc được từng lớp. Ánh sáng xanh nhạt rịn lên mặt đất rồi tắt hẳn.

"Một chỗ này thôi," cô nói, giọng thấp. "Chỗ khác ta không gia cố nổi."

"Một chỗ này là đủ cho hôm nay."

Họ không thể lấp hết mọi hang, nên Lục Dạ đổi cách. Hắn cắm cọc đo dọc theo chu vi khu vực ở, rồi đi một vòng, bảo người đàn ông đào rãnh sâu chừng một khuỷu tay, rộng bằng hai bàn chân. Không ai hỏi vì sao không đào sâu hơn. Nhân lực chỉ có từng ấy, vật liệu chỉ có từng ấy. Hai chuyến xe gỗ đá từ chợ phía nam về đã thiếu một phần sau trận đánh trước đó, phần còn lại phải chia cho kho, nhà ở và hàng rào.

Rãnh được lấp bằng đá dẹt xếp nghiêng, ken vào nhau như vảy cá. Trên lớp đá là hàng cọc gỗ dẻ mới, đầu vót nhọn, nghiêng ra ngoài một góc vừa đủ để thú lao tới sẽ bị cọc đội lên ức thay vì húc thẳng vào thân cọc. Người đàn ông vót từng cây bằng con dao cùn, tay trái đè gỗ, tay phải đẩy lưỡi theo thớ. Hắn không cần ai chỉ cách đặt góc nghiêng. Có lần Lục Dạ định sửa một cọc lệch, hắn chỉ liếc rồi lắc đầu, và khi thử kéo bằng dây thì đúng là cọc lệch chịu lực tốt hơn cọc ngay thẳng.

Cậu bé được giao việc nhặt mạt gỗ gom vào bao. Nó làm rất chăm, đến khi trời nóng hẳn vẫn không ngồi nghỉ.

Giữa ngày, Tần Sách đi dọc tuyến rào, đưa tay lắc từng cọc. Có những cọc không nhúc nhích, có những cọc rung khẽ. Hắn đánh dấu những cọc rung bằng một vệt than, rồi quay sang Lục Dạ.

"Phía đông thì rào này dùng được. Phía tây thì không."

"Vì sao?"

"Phía đông có dốc, thú muốn vào phải leo, nên chậm. Phía tây đất phẳng, thú chạy nhanh hơn. Một con lao tới ở tốc độ đó, cọc gỗ dẻ vót nhọn cũng chỉ chịu được một đòn." Hắn chỉ về phía bãi trống. "Ta đã thấy loại thú này húc đổ rào tre ở trạm thác rễ. Muốn chặn phải có thứ gì đó nặng hơn gỗ."

Lục Dạ nhìn về phía tây, đo bằng mắt chiều dài đoạn rào còn hổng. "Đá lớn thì không đủ. Còn gì nặng hơn?"

"Xe." Tần Sách nói gọn. "Hai chiếc xe gỗ hỏng bánh, chất đầy đá, đặt ngang đường vào. Không đẹp, nhưng thú lao vào sẽ đập đầu vào sắt và gỗ dày."

Đó là ý mà Lục Dạ chưa nghĩ tới. Hắn hỏi người vận chuyển ở lại, ông ta đồng ý nhường hai chiếc xe hỏng trục mà ông không có tiền sửa. Hai chiếc được kéo tới, bánh tháo bỏ, thùng xe lật nghiêng và đóng chặt xuống nền. Đá cuội được chất đầy thùng, dằn bằng bốn thân cây dẻ còn lại. Từ xa nhìn vào, đó là một con thú khổng lồ nằm phục trước cổng tây.

Khi ánh nắng bắt đầu nghiêng, hàng rào đã khép gần kín. Phía đông và bắc là cọc vót nhọn cắm trên nền đá, phía tây là hai thùng xe chất đá, phía nam nhìn ra đường vận chuyển chừa một lối hẹp vừa một chiếc xe nửa tải đi qua. Lối đó chỉ có hai thanh gỗ gác ngang, kéo được bằng tay.

Mộc Ly đi dọc hàng rào, dừng ở những chỗ Tần Sách đã đánh dấu vệt than. Cô không gia cố cả tuyến. Sáu vị trí, mỗi chỗ một cọc, đặt vào đó lượng ma lực nhỏ nhất đủ làm gỗ cứng hơn bình thường và kháng ẩm lâu hơn. Ở cọc thứ năm, tay cô khựng lại, mồ hôi chảy thành dòng dọc cổ. Cô vịn vào cọc mới đứng vững.

"Đủ rồi," Lục Dạ nói.

"Còn một cọc."

"Để mai."

Cô nhìn hắn, rồi nhìn cọc cuối. Lần này cô gật đầu, tựa lưng vào cột, thở ra một hơi dài.

Hàng rào không cao quá vai người đứng. Không có tháp canh, không có cổng sắt, không có một viên gạch nào xây kín. Đứng bên trong nhìn ra, vẫn thấy cả bãi đất hoang, cả sườn đông, cả con đường mòn mờ mờ. Nhưng giữa khu nhà và bãi hoang đã có một đường ranh. Con la trong bãi chứa vẫn gặm cỏ, nhưng lần đầu tiên không ngẩng đầu mỗi khi có tiếng động ngoài xa.

Người đàn bà của gia đình mới bê ra một nồi cháo nóng, múc vào từng bát cho những người vừa xong việc. Không ai nói nhiều. Cháo đặc hơn hôm trước một chút, có thêm vài lát củ dại. Cậu bé ngồi bệt xuống đất, ăn từng thìa nhỏ, mắt nhìn lên hàng cọc nhọn.

"Thú có vào được không?" nó hỏi, không ngẩng lên.

Người đàn ông vừa định đáp thì Tần Sách đã lên tiếng. "Vào được. Nhưng sẽ khó hơn hôm qua."

Cậu bé gật đầu như thế là câu trả lời tử tế, rồi tiếp tục ăn.

Lục Dạ đặt tay lên thành bánh xe chất đá ở phía tây, dùng vai đẩy thử. Chiếc xe không nhúc nhích. Hai cái nêm gỗ đóng dưới bánh vẫn chắc, đá chất bên trên đã lún xuống một nấc sau cả ngày chịu sức nặng. Hắn gật đầu với chính mình, rồi rút tay về.

Vệt đỏ cuối cùng sau rặng đá tắt hẳn. Bóng tối từ vùng trũng dâng lên, nuốt dần hàng cọc phía bắc rồi tới mái kho. Trong nhà mới, khói bếp đã mỏng đi, tiếng người phụ nữ gọi con quay vào ăn vọng ra qua khe cửa. Cách đó một quãng, Tần Sách đi dọc hàng cọc phía đông, tay phải gõ vào từng cây, lắng nghe tiếng vang. Cây nào rung lỏng, hắn dừng lại, lấy chân đạp đất quanh gốc cho chặt.

Lục Dạ quay về phía bãi nước để lấy nước rửa tay. Thùng gỗ đặt ngay dưới mái che, mặt nước đứng im như tấm gương đen. Hắn cúi xuống, định múc, rồi khựng lại.

Mặt nước đang run. Những vòng sóng nhỏ tròn đều tỏa ra từ giữa thùng, rất mảnh, cứ hết vòng này lại tới vòng khác. Không có gió. Không ai đi ngang.

Hắn đặt lòng bàn tay xuống nền đất cạnh chân thùng. Đất truyền lên một nhịp rung trầm, chậm, rồi thêm một nhịp nữa, dồn dần. Thứ gì đó đang đào. Nhịp rung không đến từ phía bãi nước, nơi hang đã bị lấp đá, gỗ và đất nện, mà từ bên ngoài hàng rào phía đông.

"Tần Sách."

Hắn không hét, nhưng giọng đủ nén để người kia nghe ra. Tần Sách quay đầu. Lục Dạ chỉ xuống đất, rồi chỉ về hướng sườn đông. Tần Sách không hỏi gì, ngồi xổm, áp lòng bàn tay phải xuống nền. Chưa đầy vài nhịp thở, hắn đứng bật dậy, rút kiếm khỏi vỏ bằng tay phải. Vai trái vẫn còn lớp băng dày, cánh tay bên đó buông thõng sát người.

"Ít nhất ba con. Có một con nặng hơn hẳn."

"Chúng đi theo đường nào?"

"Không phải đường cũ." Tần Sách liếc về góc đông bắc. "Đang vòng ra ngoài hàng cọc để đào vào từ bên sườn."

Lục Dạ quay người chạy về phía nhà. Hắn gõ hai lần vào cửa nhà thứ nhất, nơi người vận chuyển ở, rồi sang cửa nhà thứ hai. Cả hai cánh cửa mở gần như cùng lúc. Người vận chuyển vừa xỏ giày vừa cầm theo chiếc rìu ngắn, người đàn ông của gia đình mới cầm cái cuốc, ánh mắt còn ngái ngủ nhưng đã tỉnh hẳn khi thấy mặt Lục Dạ.

"Thú đào hang, phía đông. Anh cầm cuốc thì đứng sau Tần Sách, đừng tiến lên trước hắn." Lục Dạ quay sang người vận chuyển. "Lấy bó đuốc tẩm dầu trong kho, còn bao nhiêu mang hết ra. Dây thừng nữa."

Người phụ nữ đứng sau cửa, tay ôm vai con trai. Lục Dạ chỉ nói một câu.

"Chị đóng cửa lại, để hai cái vò nước cạnh bếp. Nếu lửa cháy lan thì dội."

Cô gật đầu, kéo thằng bé vào trong. Cánh cửa khép lại, thanh chặn rơi xuống nghe một tiếng khô.

Mộc Ly đã ra đứng ở cửa phòng thử nước từ lúc nào. Mặt cô trắng bệch, ngón tay còn run nhẹ sau lần gia cố cọc lúc trước. Cô không đợi Lục Dạ mở lời.

"Ta chỉ còn đủ cho một phép làm mềm đất. Một, không hơn."

"Vậy giữ nó cho con lớn nhất. Đừng dùng khi chưa thấy rõ vị trí nó đứng."

Cô khẽ gật, bước theo sau hắn ra phía đông.

Bó đuốc đầu tiên được châm ở góc đông bắc. Ngọn lửa bùng lên, hắt màu cam lên hàng cọc, trên đó mỗi cây đổ một cái bóng dài xuống mặt đất. Bên kia hàng cọc, sườn dốc chìm trong bóng tối đặc, chỉ có tiếng đất sụt đều đều, rồi ngừng bặt.

Sự yên lặng kéo dài đúng ba nhịp thở.

Rồi cây cọc thứ tư từ góc bắc gãy đôi.

Nó không bị húc từ trên. Nền đất bên dưới bị khoét rỗng, cây cọc nghiêng hẳn vào trong rồi nằm sụp xuống cùng một mảng đất ẩm. Từ chỗ đất sụt, một cái đầu thú nhô lên, thấp, dẹt, phủ lớp da xám như bùn khô nứt nẻ. Hai chiếc răng nanh dưới cong ngược lên quá hàm, còn dính đất. Nó hất đầu, văng một mảng đất vào mặt người vận chuyển đứng gần nhất, rồi chui hẳn ra ngoài, thân dài gần bằng một con lợn rừng trưởng thành nhưng móng trước bè ra như xẻng.

Con thứ hai lao ra ngay sau đó, từ cây cọc thứ sáu, cũng bằng cách đào dưới gốc. Con thứ ba chưa lộ mặt, chỉ có đất phía ngoài hàng cọc cuộn lên như bị thứ gì đó khuấy từ bên dưới.

"Đừng đứng sát cọc!" Lục Dạ hét. "Nền ở đây đã bị đào rỗng!"

Tần Sách đã lao lên. Hắn không chém thẳng vào con đầu tiên. Hắn trượt sang phải một bước, để nó chồm hụt qua chỗ hắn vừa đứng. Nhát kiếm hạ theo đường chéo thấp, nhắm vào khuỷu chân trước, nơi lớp da mỏng nhất. Lưỡi kiếm xé một đường ở chỗ ấy, máu đen bắn lên nền đất. Con thú rít lên, quay ngoắt lại, cào một móng ngang. Tần Sách ngửa người, cảm nhận gió móng quét sát mũi, mũi chân phải đạp vào thân cọc gãy để lấy đà bật lùi, tay trái không thể vung ra giữ thăng bằng khiến hắn loạng choạng nửa bước. Móng thú sượt qua vai trái, xé toạc lớp vải quấn.

Hắn nghiến răng, không kêu tiếng nào. Máu thấm qua lớp băng.

Bên kia, con thứ hai xông vào khoảng trống vừa mở ra, nhắm thẳng vào cánh cửa nhà thứ hai, nơi chỉ còn một thanh chặn gỗ mỏng. Người đàn ông gia đình đứng chắn giữa, hai tay nắm chặt cán cuốc, chân run nhưng không lùi. Cú giáng của hắn đập trúng xương mõm con thú, làm nó chệch hướng nhưng cán cuốc gãy ngay.

"Giữ nó lại!" Lục Dạ hét, và ném dây.

Đầu thòng lọng bay qua hai cọc, quấn lấy chân sau con thú. Hắn không kéo trực tiếp. Hắn chạy vòng sang bên kia, luồn dây qua cây cọc chắc nhất rồi trao đầu dây cho người vận chuyển.

"Kéo! Đừng kéo ngược lại, kéo vòng quanh cọc!"

Người vận chuyển hiểu ngay, quấn dây hai vòng quanh thân cọc rồi dồn hết sức nặng lên đó. Con thú lao đi, chân sau bị giật khựng. Nó ngã chúi, đập vai xuống đất, móng bới tung cả một mảng đất. Dây siết, nhưng cây cọc cũng kêu ken két.

"Nó sẽ kéo gãy cọc!" người vận chuyển rít.

"Thêm một vòng nữa. Anh Cuốc, cầm đuốc!"

Người đàn ông gia đình vứt cán cuốc gãy, chộp lấy bó đuốc, chọc thẳng vào mặt con thú. Nó gào lên, hất đầu, đuốc văng mất một nửa nhưng lửa đã táp trúng râu và lông mõm. Con thú quay đầu chạy lùi, kéo căng dây đến cực hạn. Lục Dạ chớp lấy khoảnh khắc đó, vung rìu của người vận chuyển đập xuống khớp cổ chân sau đã bị dây siết chặt. Một tiếng răng rắc khô khốc. Con thú rú lên lần nữa, rồi lăn ra, chân sau lủng lẳng.

Nhưng tiếng rú ấy chưa dứt thì đất ở góc đông bắc nổ tung.

Con thứ ba chui ra, và nó không giống hai con kia. Thân nó dài hơn gần gấp rưỡi, vai u lên như một tảng đá, lớp da nứt từng mảng đen, một vết sẹo cũ chạy từ tai xuống mõm. Lục Dạ nhìn thấy vết sẹo ấy và nhớ tới con đầu đàn đã bị khói đẩy chạy về phía đông ở vùng hang. Hắn không có bằng chứng nào cho thấy cùng là một con, cũng không có thời gian để chắc chắn.

Nó không lao vào người nào. Nó cắm đầu xuống đất ở ngay gốc cọc, cào một đường, và cả đoạn hàng rào đông bắc dài gần ba thân người nghiêng hẳn, cọc đổ rạp như lúa bị gặt.

Tần Sách bỏ con đầu tiên đang nằm rên, quay sang đối mặt với nó.

"Mộc Ly," hắn nói thấp. "Khi ta bảo."

Con thú cỡ lớn không chờ. Nó chồm lên, hai chi trước bổ xuống như hai chiếc cuốc sắt. Tần Sách không đỡ. Hắn lùi nửa bước, lưỡi kiếm xoay ngang, gạt một móng chệch ra ngoài theo chiều từ dưới lên. Va chạm khiến cổ tay phải hắn tê dại, kiếm suýt rời tay. Móng còn lại quét theo, hắn cúi đầu, cảm thấy gió lạnh rạch qua tóc. Hắn đạp mũi chân xuống, bật người về phía trước, chui vào gầm thân con thú, tung nhát chém từ dưới lên vào vùng bụng.

Lưỡi kiếm chỉ rạch được một đường nông. Lớp da bụng của nó dày hơn hắn nghĩ. Con thú quay phắt, dùng cả thân đập ngang. Tần Sách bị hất văng, lăn hai vòng trên đất, vai trái đập xuống nền, máu thấm cả mảng áo. Hắn chống kiếm xuống đất, cố đứng dậy, thở bằng những hơi ngắn và nặng.

"Bây giờ!"

Mộc Ly bước tới, chìa cả hai tay ra trước, các ngón xòe. Cô không niệm nhiều, chỉ thì thầm một câu ngắn. Mặt đất dưới hai chi trước của con thú lún xuống, không phải kiểu nứt vỡ, mà mềm ra như bùn sình, nuốt chân nó ngập tới khuỷu. Con thú khựng lại, vùng vẫy, nhưng càng giãy, bùn càng níu chặt. Mộc Ly loạng choạng, bám vào thân một cây cọc gần nhất để khỏi ngã, môi tái nhợt.

Tần Sách không bỏ lỡ. Hắn lao đến, bước thứ nhất đạp lên lưng con thú đang bị ghìm, bước thứ hai nhảy vọt qua vai nó, khuỵu gối, kiếm đâm thẳng xuống dưới cằm, nơi lớp da gần như không có vảy xương bảo vệ. Lưỡi kiếm xuyên lên sâu, hắn xoay cổ tay, kéo ngang một nhát. Máu đen phun thành một vệt dài trên mặt đất. Con thú gồng người, cào đất vài lần nữa, rồi nằm im, đầu gục xuống vũng bùn.

Mọi âm thanh như rút hết. Chỉ còn tiếng thở dốc và tiếng củi cháy lép bép.

Con thú thứ nhất, vẫn bị thương ở chân trước, chọn đúng lúc ấy để bò lùi. Nó lết ra đến chỗ hàng rào đã đổ, cào đất, khoét một cái hố nông rồi chui tuột xuống, biến mất, để lại một đường đất mới vỡ rộng đủ cho một người lớn chui lọt. Con thứ hai, chân sau gãy, vẫn nằm đó, bị dây thừng cuốn chặt quanh cọc. Người vận chuyển cầm rìu tới gần, Lục Dạ giơ tay chặn.

"Để Tần Sách."

Tần Sách tiến đến, kết liễu nó bằng một nhát đâm gọn vào gáy.

Đêm trở lại yên lặng, nhưng không còn là sự yên lặng lúc trước. Mùi máu, mùi đất ẩm, mùi dầu cháy nồng trộn vào nhau. Ba đoạn cọc phía đông bắc đã đổ, tạo thành một khoảng hở rộng tới ba sải tay, nhìn ra sườn dốc tối đen. Mặt đất phía trong hàng rào bị bới lên từng mảng. Cây cọc cuối cùng gần nhà thứ hai nghiêng hẳn, có vết móng xé dọc thân.

Người vận chuyển ngồi bệt xuống, ôm đùi, máu rỉ qua kẽ tay. Nhát sượt của móng thú đã rạch một đường dài ngang bắp đùi hắn mà hắn không hề nhận ra trong lúc kéo dây. Người đàn ông gia đình đưa tay đỡ, hắn gạt ra, nhưng cuối cùng vẫn để người kia xé vạt áo băng cho mình. Cánh cửa nhà thứ hai hé ra. Người phụ nữ ló đầu nhìn, tay vẫn còn đặt trên nắp vò nước. Thằng bé núp sau lưng mẹ, mắt mở to, không khóc.

Mộc Ly ngồi xuống chân một cây cọc, tựa lưng vào thân gỗ, bàn tay đặt trên đầu gối vẫn run.

"Hết rồi," cô nói. "Ta không còn một chút nào."

Lục Dạ đi tới chỗ hàng rào bị phá, nhặt một cây cọc gãy lên xem. Đầu cọc không bị cắn hay nghiền. Nó bị khoét từ phía dưới, khiến gốc rỗng hoàn toàn. Hắn nhìn sườn đông. Chỗ hai ngày trước có dấu người đứng, bây giờ chỉ thấy bóng tối, không có tiếng động, không có ánh lửa, không có gì.

"Hang dưới hàng rào này đào từ bên ngoài vào," hắn nói, đủ lớn để Tần Sách nghe. "Chúng không đi qua đường hang cũ."

Tần Sách chống kiếm đứng dậy, máu thấm nhoè cả vai, sắc mặt xám như tro.

"Vậy hướng cần giữ không phải bãi nước."

"Bây giờ thì không chỉ bãi nước."

Người vận chuyển vẫn ngồi đó, một tay đè lên vết thương, tay kia chìa ra một cây cọc còn nguyên, lấy từ đống gỗ dự trữ cạnh kho. Lục Dạ chưa kịp mở lời, người đàn ông gia đình đã vác thêm hai cây nữa, đặt xuống cạnh chân hắn, không nói gì, rồi quay đi tìm chiếc búa.

Lục Dạ nhận cây cọc, đặt đầu nhọn xuống nền đất đã bị bới tơi. Mỗi nhát búa giáng xuống, đất lại lún thêm một chút. Phía sau lưng hắn, hai xác thú nằm trên nền, lớp bùn quanh con lớn vẫn chưa kịp đông. Còn phía trước, khoảng hở rộng ba sải tay mở thẳng ra sườn đông tối đen, nơi một con thú đã chui xuống và một cái hố mới vẫn đang mở.

Hắn đóng cây cọc thứ nhất, rồi với tay lấy cây thứ hai.

Cây cọc thứ hai xuống đất thì Lục Dạ nghe tiếng chân đi nhanh từ phía sau. Tần Sách tới đứng cạnh hắn, tay phải vẫn cầm kiếm, bên vai trái máu đã loang thành một mảng sẫm xuống tận khuỷu.

"Ta xuống hang." Giọng Tần Sách khàn đặc. "Con bị thương chui vào chưa sâu. Đuổi ngay bây giờ còn kịp."

"Xuống bằng cách nào? Hang đó chỉ vừa một người bò, anh không cầm nổi kiếm bằng hai tay."

"Bò bằng tay phải."

"Và nếu nó quay lại, anh nằm dưới đó với một cánh tay?"

Tần Sách im. Mộc Ly ngẩng đầu khỏi chân cọc, giọng mỏng như hơi thở.

"Ta không còn phép nào để kéo ngươi lên khi nền hang sụt. Nếu ngươi xuống, ngươi đi một mình."

Lục Dạ không nói thêm. Hắn chờ. Tần Sách nhìn miệng hang mới đào ngoài hàng rào, nơi bóng tối đặc lại như một cái miệng há, rồi hạ mũi kiếm xuống đất.

"Được. Chưa xuống. Nhưng ta không muốn nó ngủ yên dưới đó."

"Vậy anh quyết cách canh nó."

Tần Sách nhìn Lục Dạ một thoáng như thể không chắc mình nghe đúng, rồi quay sang người đàn ông gia đình đang ôm cái búa.

"Anh, đem hết đá nhỏ ở đống phía nam lại đây. Người vận chuyển, anh cứ ngồi đó, băng chân cho chặt rồi nói ta biết gỗ nào còn trong kho."

Hắn chỉ huy bằng những câu ngắn, không cao giọng. Đá được chất đầy miệng hang, từng viên một, xen với gỗ vụn và đất nện. Tần Sách tự tay thả một bó đuốc xuống trước khi lấp, nhìn ngọn lửa rơi thẳng xuống độ sâu chừng hai thân người rồi tắt, không có tiếng động nào vọng lên. Hắn gật đầu, ra hiệu cho người đàn ông tiếp tục.

Vết máu trên vai hắn lúc này đã chảy xuống cả mép giáp. Người phụ nữ bước ra khỏi nhà mang theo chậu nước ấm và một cuộn vải sạch, không hỏi ai, đặt chậu xuống cạnh chân hắn.

"Cởi áo ra. Vải cũ dính vào thịt rồi, để ta gỡ."

Tần Sách định từ chối. Cô nhìn thẳng vào hắn, giọng vẫn nhỏ nhưng không nhường.

"Vai anh mà hỏng thì ai cầm kiếm? Ngồi xuống."

Hắn ngồi xuống. Lục Dạ quay đi, không nhìn tiếp.

Phần việc còn lại trong đêm được chia ra mà không cần ai lên tiếng. Người vận chuyển, dù đùi bị băng, vẫn ngồi trên đống gỗ kê dưới mái kho và đọc cho người đàn ông gia đình nghe cây nào dài, cây nào nhọn, cây nào đủ chắc để làm cọc đầu hàng. Người đàn ông vác từng cây ra, đóng, rồi tự đá thử, đóng thêm khi thấy nó còn lung lay. Đến cây thứ tám, chẳng ai cần nhắc hắn đào sâu thêm nửa gang tay.

Mộc Ly nghỉ đủ để đứng lên, lê bước về phòng thử nước. Khi trở ra, cô mang theo sáu cái bát gốm đầy nước, xếp chúng vào một cái khay.

"Ngươi nói mặt nước run." Cô ngồi xuống cạnh Lục Dạ. "Ta muốn chôn bát dọc hàng rào, mỗi bát cách nhau ba sải. Nếu nước gợn thì có thứ gì đang đào gần đó."

"Bát sẽ đổ khi đất sụt."

"Nên ta chôn tới miệng bát, chèn cát xung quanh. Bát vẫn đứng, nước vẫn gợn." Cô nhìn hắn. "Ngươi là người đầu tiên thấy nó. Ta chỉ làm cho mọi người đều thấy được."

"Vậy cô làm."

"Ta không hỏi ý ngươi."

Lục Dạ khẽ cười, lần đầu trong đêm. Mộc Ly bê khay bát đi về phía hàng cọc phía bắc, tự chọn chỗ đặt, tự dùng tay đào.

Trời bắt đầu hửng khi hàng rào phía đông bắc dựng xong tới đoạn cuối. Ba sải tay chỗ hở đã kín lại bằng cọc mới, hàng cọc thô hơn cọc cũ, nhưng đóng sâu hơn, dày hơn, gốc được chèn đá dăm. Đất bị bới tơi trong sân được người phụ nữ cho thằng bé mang xẻng ra san phẳng, từng chỗ một. Hai xác thú được kéo ra khỏi hàng rào, nằm lại trên sườn dốc, nơi gió sẽ mang mùi đi xa.

Lục Dạ cầm cây búa lên, định đóng thêm một cây cọc ở góc. Người đàn ông gia đình đã ở đó, đứng đợi.

"Cây này, cậu.. Cậu muốn đóng nghiêng hay thẳng?"

Lục Dạ khựng lại, tay vẫn đặt trên cán búa.

"Hỏi Tần Sách. Hắn đứng ở góc này nhiều hơn tôi, hắn biết đất bị khoét từ hướng nào."

Người đàn ông ngẩn ra một thoáng vì nghe chữ "tôi" từ miệng một người vừa ra lệnh suốt đêm, rồi quay sang hỏi. Tần Sách đang ngồi quấn lại cánh tay, chỉ tay lên một góc nghiêng.

"Nghiêng ra ngoài, đầu nhọn hướng xuống dốc. Thú đào không bám được vào gỗ nghiêng."

Người đàn ông gật, tự nhấc cây cọc lên vai.

Lục Dạ đặt búa lại chỗ cũ, quay về phía kho. Trên bậc cửa, cuốn sổ ghi tồn hàng vẫn nằm đúng chỗ hắn để từ hôm qua, bìa sổ phủ một lớp sương mỏng. Hắn mở ra, cầm cây bút than.

Nhưng chưa kịp ghi gì, người vận chuyển đã chống nạng đi tới, đứng chắn trước mặt hắn.

"Ta phải đi chuyến đến chợ phía nam. Hàng đang chờ ở thác rễ, không đi thì thằng chủ kho sẽ bán suất của mình cho người khác."

"Chân anh thế kia.."

"Xe chạy bằng la, không chạy bằng chân. Ta chỉ cần ngồi trên xe." Hắn chỉ tay về phía hai chiếc xe nửa tải đậu gần lối nam. "Có hai người bạn cùng tuyến sắp đến, ta nhắn họ chở gỗ và đá về luôn. Ngươi chỉ cần nói ta cần bao nhiêu."

Lục Dạ nhìn hắn, rồi nhìn cuốn sổ.

"Năm mươi cây cọc, đá dăm hai xe, và dầu đèn nếu giá không quá tay."

"Giá ta tự lo." Người vận chuyển lật cuốn sổ bên cạnh của chính hắn, ghi vài dòng nguệch ngoạc. "Ngươi khỏi phải đếm tiền ta tiêu."

Hắn chống nạng đi về phía lối nam, bảo người đàn ông dắt con la ra giúp mình. Người phụ nữ mang ra một gói bánh nướng và cái bình nước, nhét vào tay hắn mà không nói gì.

Bên hàng rào phía đông, Tần Sách đã đứng lên, kiếm đeo lại bên hông, vai trái băng mới. Hắn gọi người đàn ông gia đình tới, đưa cho anh ta một cây cọc, đứng đối diện, chỉnh hai bàn tay anh ta trên thân gỗ.

"Tay này ở dưới, tay này ở trên. Mũi nhọn hướng ngang ngực nó, không phải hướng mặt. Nhìn mặt nó là chết. Đâm vào chỗ khuỷu chân trước như ta làm hồi nãy."

"Nếu nó vẫn lao vào?"

"Thì đâm rồi lùi, đừng giữ. Giữ thì nó kéo cả ngươi theo."

Người đàn ông tập đâm vào không khí, hai lần, ba lần, lần nào Tần Sách cũng chỉnh lại khuỷu tay, góc chân. Thằng bé đứng xa xa quan sát, tay nắm chặt cán xẻng nhỏ, bắt chước theo.

Dọc hàng rào bắc, Mộc Ly quỳ gối bên những chiếc bát gốm, dùng hai ngón tay nhấn cát quanh miệng bát. Nước trong bát nào cũng đứng im. Cô ghi vào tấm ván một hàng chữ nhỏ, đếm số bát đã chôn, vị trí từng bát, rồi ngẩng đầu nhìn về phía Lục Dạ.

"Còn thiếu bốn cái cho phía đông. Ta đi lấy."

"Cô cần gì thì nói với anh Cuốc."

"Ta tự lấy được." Cô đứng dậy, phủi cát khỏi gối áo. "Còn bảng ghi, ngươi muốn xem thì bảo ta chứ đừng tự mở."

Lục Dạ ngồi xuống bậc cửa kho, cuốn sổ mở trên đầu gối. Cây bút than vẫn chưa chạm giấy. Từ chỗ hắn ngồi, hắn nhìn thấy cả khu ở: Tần Sách dạy người đàn ông cầm cọc bên hàng rào đông, Mộc Ly chôn bát dọc hàng bắc, người vận chuyển thúc con la ra khỏi lối nam, người phụ nữ treo vải băng vừa giặt lên sào. Không ai quay đầu tìm hắn. Không ai chờ hắn cất lời.

Hắn hạ bút, ghi một dòng duy nhất vào sổ: Số cọc đã dùng trong đêm. Rồi ghi thêm dòng thứ hai bên dưới: Một con thú bị thương đã chui xuống hố, chưa xác định nó còn sống.

Gió từ sườn đông thổi xuống, mang theo mùi đất ẩm và mùi máu cũ. Lục Dạ khép sổ lại, đặt lên đầu gối, bàn tay phải vẫn còn dính đất đen từ cây cọc cuối cùng. Hắn nhìn về phía hàng rào đông bắc, nơi cây cọc nghiêng vừa được đóng xuống, đầu nhọn chĩa ra ngoài dốc, rồi nhìn sang sườn đông, nơi dấu người từng đứng.

Ở đó chỉ còn một khoảng đất trống, phủ sương.

Nắng bò lên sườn đông, xua dần lớp sương trên đất trống nơi dấu người từng đứng. Lục Dạ vẫn ngồi ở bậc cửa kho, cuốn sổ tồn hàng mở ra trên đầu gối. Hắn cộng lại số cọc đã đóng trong đêm, rồi đếm số còn lại trong đống gỗ dự trữ bên hông kho. Hai con số lệch nhau sáu cây.

Hắn đếm lần nữa, lần này đi dọc hàng rào, lấy ngón tay chạm vào từng cây cọc mới. Kết quả vẫn thế. Sáu cây cọc đã rời khỏi đống gỗ mà không có dòng nào ghi lại ai lấy, lấy để làm gì, đóng ở đâu. Hắn tìm được hai cây ở cạnh nhà thứ hai, dùng làm thanh chống cửa. Một cây nằm dưới gầm xe. Ba cây còn lại không thấy đâu.

Hắn không gọi ai. Hắn đặt cuốn sổ xuống bậc cửa, đi về phía bãi nước.

Mộc Ly đang ngồi xổm bên thùng nước lọc, tay cầm que gỗ có khắc vạch, cắm xuống đáy thùng rồi rút lên. Que ướt đến vạch thứ hai. Cô nhìn que gỗ một lúc lâu mới lên tiếng.

"Đêm qua đầy tới vạch năm."

"Cả đêm không ai dùng?"

"Có. Người phụ nữ lấy nước rửa vết thương cho Tần Sách, người đàn ông rửa tay, rửa mặt cho thằng bé, ai cũng lấy một ít. Không ai lấy nhiều, cộng lại thì nhiều." Cô rút que lên, vẩy nước. "Đến khi nắng lên hết, chỗ này chỉ còn đủ nấu hai bữa nếu không ai tắm."

Lục Dạ chưa kịp đáp thì có tiếng bánh xe lăn trên đoạn đường phía nam, nặng và đều. Ba chiếc xe nửa tải xuất hiện cuối con đường, chở đầy cọc gỗ, đá dăm và hai thùng dầu đèn. Người đánh xe đầu là một người đàn ông râu xám, dáng thấp chắc, hai bàn tay chai sạn như vỏ cây. Người đi sau cùng còn trẻ, tầm hai mươi, mặt dài, đội chiếc mũ vải ướt mồ hôi. Cả hai đều là người cùng tuyến với người vận chuyển đã rời khu ở lúc trời hửng.

"Bạn ta nhắn mang đồ tới." Người râu xám nhảy xuống xe, cúi đầu chào Lục Dạ rất ngắn, rồi quay lại phía sau xe. "Gỗ đủ năm mươi cây, đá hai xe, dầu hai thùng. Giá ghi trên giấy, ngươi trả bạn ta khi hắn về."

Hắn đưa giấy. Lục Dạ đọc lướt qua, gật đầu. Người trẻ tuổi tháo dây la ra khỏi xe, dắt hai con đến bãi nước rồi cúi xuống vòi dẫn ống thùng lọc, định hứng nước vào máng.

Mộc Ly đứng bật dậy.

"Nước này không dành cho la."

Người trẻ tuổi ngẩng đầu, bàn tay vẫn đặt trên nắp thùng.

"La chạy từ thác rễ tới đây, khát từ nãy rồi. Nước ở đây chẳng phải nước sông à?"

"Nước sông có khoáng xanh. Thùng này là nước đã lọc, từng giọt phải qua sỏi, cát, tro rồi qua tay ta. Một thùng chỉ đủ cho tất cả người đang sống ở đây dùng trong một ngày."

"Một ngày." Người trẻ tuổi lặp lại, giọng không hẳn là ngờ vực mà như thể nghe một điều vô lý. "Ta chở gỗ tới đây, xin nước cho la mà cũng phải tính ngày?"

Người râu xám quay lại, quát nhẹ một tiếng, nhưng người trẻ tuổi đã kịp mở nắp thùng múc hai gáo. Nước chảy đầy nửa máng.

Lục Dạ không ngăn. Hắn chỉ đứng nhìn gáo nước thứ ba được nhúng xuống, thấy mực nước trong thùng tụt dần theo từng gáo, tụt qua vạch hai, xuống vạch một. Người phụ nữ gia đình vừa ra tới cửa bãi nước, tay cầm cái vò sành để lấy nước nấu bữa. Cô nhìn mực nước, nhìn người trẻ tuổi, rồi nhìn cái vò trong tay mình. Cô không nói gì, chỉ lẳng lặng quay vào.

Khi la đã uống xong, thùng lọc chỉ còn chạm đáy.

Người trẻ tuổi phủi tay, dắt la trở về xe. Hắn nhìn vòng quanh, không thấy ai trách mình, liền tưởng mọi việc đã xong.

Lục Dạ bước tới, cầm cây que khắc vạch từ tay Mộc Ly, cắm xuống đáy thùng. Que chỉ ướt nửa đốt ngón tay.

"Anh vừa lấy bao nhiêu gáo?"

"Sáu, bảy. Ta không đếm."

"Nước còn lại trong thùng đủ cho một người uống nửa ngày. Nhà có tám người."

Người trẻ tuổi nhíu mày.

"Thì ngươi bảo ta biết trước. Ta đâu phải người ở đây."

"Đúng. Nên ta không trách anh." Lục Dạ dựng que gỗ lên thành thùng. "Bắt đầu từ bây giờ, nước lọc chỉ dùng để uống và nấu. La, rửa ráy, giặt giũ dùng nước thô ở bãi ngoài. Muốn lấy nước lọc thì lấy trước mặt người giữ thùng, Mộc Ly ghi vào ván."

"Ai muốn tắm thì sao?"

"Tắm bằng nước thô, ngoài bãi."

Người trẻ tuổi định nói thêm nhưng người râu xám đã kéo tay áo hắn, lắc đầu. Hắn cúi xuống dắt la đi, cái mũ kéo thấp che gần hết mặt.

Lục Dạ quay lại bậc cửa kho, nhặt cuốn sổ lên. Hắn đứng im một lát nhìn cánh cửa kho, đồng thời cảm thấy rõ ràng điều hắn chưa muốn thừa nhận: Hắn là người duy nhất có chìa, người duy nhất biết trong kho còn gì, người duy nhất đếm được hàng. Đêm qua nếu hắn bị thương nằm xuống, sẽ không ai biết kho còn bao nhiêu cọc, bao nhiêu dây, bao nhiêu dầu.

Hắn lấy ra một miếng ván mỏng còn thừa từ đống gỗ, dùng than kẻ thành ba cột, rồi treo lên cái đinh cạnh cửa kho. Cột đầu ghi tên món đồ. Cột hai ghi số lượng lấy ra. Cột ba để trống cho chữ ký.

Khi nắng đứng bóng, hắn gọi tất cả ra sân.

Không ai nghe lệnh mà như ra hiệu họp. Tần Sách đến trước, vai trái băng mới, kiếm vẫn đeo bên hông. Mộc Ly ra sau, tay còn dính cát. Người đàn ông và người phụ nữ gia đình tới cùng nhau, thằng bé đi sau nửa bước. Hai người vận chuyển mới đứng riêng ở một góc, người râu xám khoanh tay, người trẻ tuổi nghiêng người tựa bánh xe.

"Ba việc." Lục Dạ giơ ba ngón tay. "Chỉ ba."

Không ai đáp. Hắn giơ ngón đầu tiên, nhìn về phía kho.

"Hàng trong kho. Muốn lấy gì thì viết lên ván ở cửa, ghi món, ghi số, ghi tên. Chìa kho ta giữ một cái, cái kia giao cho anh Cuốc."

Người đàn ông gia đình khựng lại, tay vô thức đặt lên ngực.

"Ta?"

"Anh ở nhà nhiều hơn ai hết, cửa kho nằm ngay tầm mắt anh. Nếu ta không có mặt, anh mở cho người cần lấy, ghi lại, khóa lại."

"Nếu ta ghi sai?"

"Thì sai. Sửa lại là xong. Quan trọng là có dòng chữ để sửa."

Hắn giơ ngón thứ hai, hướng về bãi nước.

"Nước lọc chỉ để uống và nấu, mỗi nhà lấy theo vò, Mộc Ly ghi. Nước thô cho la, cho giặt, cho rửa. Không cần ghi."

"Ta thì vẫn thấy một thùng nước không đủ cho tám người," Mộc Ly nói, giọng không hề nhẹ. "Ta đang sửa tầng lọc để tăng lượng, nhưng chưa xong."

"Vậy cho đến khi xong, ai cũng dùng ít hơn mức quen." Lục Dạ quay sang người phụ nữ. "Chị đừng đợi ai nói, nếu nấu cơm thiếu nước thì cứ tới lấy trước."

Người phụ nữ gật đầu, nhưng mắt vẫn không rời khỏi người trẻ tuổi ở góc sân.

Ngón thứ ba. Lục Dạ chuyển ánh nhìn sang Tần Sách.

"Phòng thủ thì để hắn nói."

Tần Sách bước lên, không hề quen với việc nói trước đám đông, nhưng cũng không ngập ngừng. Hắn nhặt một cành khô, ngồi xuống vẽ một đường vuông thô xuống đất: Hàng rào, nhà, kho, bãi nước, lối nam.

"Đêm qua ai cũng chạy. Có người chạy ra hàng rào, có người đứng lại đầu sân, có người không biết nên ra hay vào. Chuyện đó không được tái diễn."

Hắn chỉ vào từng điểm.

"Hai người canh mỗi đêm, luân phiên. Một ở đông bắc, một ở bãi nước. Nếu thấy hàng rào rung hoặc nước trong bát gợn, gõ vào cái này." Hắn giơ lên một vành sắt cũ lấy từ kho, treo nó lên cột gần lối nam. "Nghe tiếng đó thì người biết đánh ra đông bắc, người không biết đánh ở lại nhà, đóng cửa, không ra ngoài. Thằng bé ở cùng mẹ nó, không được chạy lung tung."

Thằng bé nhìn xuống đất. Mẹ nó đặt tay lên vai nó.

"Và ai cầm cuốc, cầm rìu thì đừng xông lên trước ta. Đâm rồi lùi, đừng giữ."

Sân yên lặng. Người râu xám gật đầu, lần đầu mở miệng.

"Bọn ta chỉ ở lại nửa ngày chờ dỡ hàng. Nhưng nếu nghe tiếng sắt, ta cũng ra."

"Được." Tần Sách ném cành khô đi. "Vậy là đủ."

Lục Dạ chờ thêm một nhịp, rồi nói nốt phần còn lại.

"Chỉ có ba việc đó. Còn chuyện mỗi người ăn gì, ngủ đâu, làm gì trong ngày, hàng rào này không quản. Nhưng kho, nước và hàng rào là của cả tám người. Ai phá một trong ba thứ đó thì cả tám người cùng chịu."

Người trẻ tuổi ở góc sân bật cười khẽ, không phải cười vui.

"Ta chở hàng cho các ngươi, không có nghĩa là ta thuộc về chỗ này. Cần nước cho la mà cũng bị ghi vào ván."

"Anh không thuộc về chỗ này thì không ai giữ anh lại." Lục Dạ đáp, giọng không đổi. "Nhưng khi còn ở đây, thùng nước đó cũng là phần của người đã uống hết nước bằng cái vò nứt từ hôm qua. Cô ấy không nói, anh có thấy không?"

Người trẻ tuổi quay đầu nhìn người phụ nữ. Cô đang cúi xuống chỉnh lại vạt áo cho con, không ngẩng lên. Hắn mím môi, nhìn sang hướng khác.

Người râu xám tiến thêm một bước, đặt tay lên vai người trẻ tuổi.

"Đủ rồi."

Đoàn người tản ra. Lục Dạ quay lại cửa kho, nhận chìa từ túi áo, tháo một cái khỏi vòng chìa. Người đàn ông gia đình đến ngay sau, hai tay đón lấy chiếc chìa như đón một thứ dễ vỡ.

"Ta giữ đúng không?"

"Anh giữ đúng." Lục Dạ chỉ vào tấm ván. "Cây bút than để trên đinh này. Hết thì xin ta."

Người đàn ông gật, đứng thẳng người, nhìn tấm ván rồi nhìn cánh cửa kho như vừa được giao một thứ nặng hơn cái cuốc.

Khi nắng xế xuống, hai người vận chuyển dỡ hàng xong. Người râu xám tự đến bảng ván, cầm bút than ghi năm mươi cây cọc, hai xe đá, hai thùng dầu, rồi ký một nét ngoằn ngoèo bên dưới. Người trẻ tuổi dỡ xe xong liền ra bãi ngoài lấy nước thô cho la, không ghé thùng lọc, nhưng cũng không nói với ai câu nào. Khi đi ngang người phụ nữ, hắn cúi đầu nhanh, nhét vào tay cô một túi nhỏ đựng muối thô, rồi bước đi, không chờ cô nói lời cảm ơn.

Mộc Ly lấy que khắc vạch cắm vào thùng nước lọc lần nữa. Nước đã lên tới vạch hai. Cô ghi con số vào ván, rồi khắc thêm một vạch mới, sâu hơn, ngay giữa thân que.

Ở bên hàng rào phía đông, Tần Sách đang nhìn hai người gác đầu tiên tìm chỗ đứng. Người đàn ông gia đình, vừa giao xong việc ở kho, tự xin gác cùng người râu xám. Hai người chọn đứng ở góc đông bắc, nơi cây cọc nghiêng chĩa ra ngoài dốc.

Lục Dạ đứng lại ở cửa kho, tay cầm chiếc chìa còn lại. Trên tấm ván treo cạnh cửa, dòng chữ đầu tiên đã có: Năm mươi cây cọc, hai xe đá, hai thùng dầu, một chữ ký xiêu vẹo. Hắn chạm tay vào mép ván, thấy than còn ướt. Phía sau hắn, mái nhà thứ hai bốc khói bếp, vẫn mỏng, nhưng ổn định hơn hôm trước.

Hắn khóa cửa kho, rút chìa, cất vào túi áo.

Nắng xế đỏ dần trên mái kho. Lục Dạ vừa cất chìa vào túi thì nghe tiếng bước chân nặng, dồn dập, dừng lại ngay sau lưng. Hắn quay người.

Người trẻ tuổi đứng đó, vai vác một tấm da thú cuộn tròn, tay xách hai cái vò rỗng. Phía xa, người râu xám đang buộc lại dây cương, không nhìn về phía này.

"Hai vò nước lọc." Người trẻ tuổi đặt vò xuống đất, vừa đủ mạnh để phát ra tiếng. "Đường về thác rễ hai ngày, ta không uống nước sông có khoáng xanh được. Bụng ta không chịu nổi."

"Mộc Ly giữ thùng. Anh nói với cô ấy, cô ấy ghi."

"Ghi tên ta vào ván." Người trẻ tuổi bật cười ngắn. "Một người đi qua, xin hai vò nước, rồi thành tên trên một tấm gỗ. Các ngươi làm cái gì cũng phải có giấy tờ sao?"

"Không phải giấy tờ. Chỉ là con số. Thùng đó lúc này đầy tới vạch hai. Hai vò của anh là một phần ba."

"Vậy thì ta trả tiền."

"Tiền không lọc được nước."

Người trẻ tuổi nhìn hắn, rồi nhìn sang Mộc Ly đang ngồi cạnh thùng, tay cầm que gỗ. Cô không ngẩng lên, chỉ khắc thêm một nét vào tấm ván.

"Hôm qua ta nghe lỏm được." Giọng hắn hạ thấp, nhưng vẫn đủ để mọi người quanh sân nghe. "Ngươi bảo chìa kho giao cho người khác, nước chia theo vò, đêm phải có hai người gác. Ta chỉ chở gỗ tới đây mà cũng bị đưa vào trong ba thứ đó. Ngươi nói với ta rằng ta không thuộc về chỗ này. Vậy sao ta lại phải chịu luật của chỗ này?"

Câu hỏi rơi xuống sân, nặng hơn cả hai cái vò. Người đàn ông gia đình đứng từ phía kho nhìn sang, bàn tay đặt lên túi áo nơi có chiếc chìa. Tần Sách dừng bước ở đầu hàng rào, không nói gì.

Lục Dạ không bước tới gần, cũng không lùi.

"Hai ngày đường, anh tự chở la tự đi. Không ai giữ anh lại, cũng không ai bắt anh ký tên."

"Vậy ta không ký." Người trẻ tuổi cúi xuống nhấc vò. "Ta lấy hai vò thôi."

"Lấy đi."

Hắn khựng lại, không ngờ câu trả lời nhanh đến thế.

"Không cần ghi?"

"Mộc Ly sẽ ghi. Không phải để bắt anh trả, mà để tối nay khi chị ấy nấu cơm không thấy thùng cạn mà không biết tại sao." Lục Dạ quay sang người phụ nữ gia đình vừa ra tới cửa, tay cầm cái vò sành. "Chị lấy nước trước hay anh lấy trước đều được. Nhưng chỉ có một thùng."

Người trẻ tuổi nhìn người phụ nữ. Cô không nhìn hắn, chỉ siết chặt quai vò, rồi nói thật nhỏ.

"Hôm qua ta nấu cháo cho thằng bé bằng nước còn lại trong thùng. Hôm nay không còn đủ nấu hai bữa."

Hắn mở miệng, rồi lại khép lại. Mộc Ly đứng lên, cầm que khắc, đo lại mực nước.

"Nếu anh lấy hai vò, thùng còn tới nửa vạch. Đủ cho một bữa tối." Cô nhìn thẳng vào hắn, giọng không gay gắt, chỉ thẳng. "Ta đang sửa tầng lọc để nhanh hơn, hai ngày nữa mới xong. Nếu anh chịu chờ hai ngày, hoặc lấy một vò, thì đêm nay cả tám người có nước nấu ăn."

"Tám người." Người trẻ tuổi lặp lại. "Còn ta là người thứ chín."

"Anh là người thứ chín khi anh ở lại. Khi anh đi, là tám."

Hắn im lặng. Người râu xám bước lại, đứng bên cạnh, không khuyên can, chỉ nhìn cái vò trong tay đồng bạn.

Người trẻ tuổi nhấc một vò, đặt vào tay Mộc Ly.

"Một. Ta lấy một vò."

"Ta ghi."

"Ghi tên ta cũng được."

Hắn nói câu cuối cùng gần như lầm bầm, rồi xách vò còn lại ra bãi nước thô. Mộc Ly đổ nước vào vò của hắn, ghi một nét, không nói gì thêm.

Chuyện tưởng đã dừng ở đó, nhưng khi hắn trở về chỗ xe, Tần Sách đã đứng đó.

"Đêm nay hai người ở lại đây ngủ?"

"Ta và lão, đúng vậy. La cần nghỉ, bánh xe bên phải lỏng." Người trẻ tuổi nhìn sang người râu xám, rồi lại nhìn Tần Sách. "Sao?"

"Chia ca gác. Ba người đủ cho một đêm, bốn người thì tốt hơn. Ta cần thêm một người ở bãi nước, từ khi đèn đầu tiên đốt tới nửa đêm."

"Ta chỉ tạm ở." Giọng người trẻ tuổi sắc lại. "Ta không phải người của chỗ này. Ta chở hàng cho các ngươi, các ngươi trả tiền, xong. Còn chuyện gác đêm, đâu liên quan tới ta."

"Đêm qua ba con thú cũng không hỏi ai liên quan hay không."

Câu nói của Tần Sách không cao giọng, nhưng người trẻ tuổi ngậm miệng trong một nhịp. Hắn quay sang người râu xám như tìm sự tán đồng.

Người râu xám nhún vai.

"Ta đã nói ta ra nếu nghe tiếng sắt. Gác trước hay gác sau thì ngủ cũng không yên."

"Lão đứng về phía họ?"

"Ta đứng về phía cái bánh xe còn chưa tra dầu." Người râu xám khoanh tay. "Chuyện ngươi gác hay không là việc của ngươi. Nhưng tối nay cái đầu tiên đập cửa xe ngươi sẽ là con thú, không phải người chỗ này."

Người trẻ tuổi chửi khẽ một tiếng, không rõ với ai. Hắn đá nhẹ vào bánh xe, nhìn sang Lục Dạ.

"Ta thấy kỳ. Ngươi bảo ai muốn đi thì đi, mà đứng đây lại ép người phải gác. Vậy cuối cùng là tự do hay không?"

Câu hỏi bị ném thẳng ra. Tần Sách liếc Lục Dạ, không nói thay.

Lục Dạ bước tới gần hơn, nhìn hai cái vò trên xe, rồi nhìn ra hàng rào phía đông.

"Anh lấy nước trong thùng. Nước đó có người lọc, có người ghi, có người chờ cho nó đầy. Anh lấy một vò thì người khác bớt một vò. Anh nằm ngủ trong hàng rào này thì chiếc la của anh, hai bánh xe của anh, đều nằm trong cùng hàng rào với nhà chị ấy và thằng bé." Hắn dừng lại. "Ta hỏi anh một câu, không phải để ép. Nếu anh được lấy nước mà không ai ghi, nằm trong hàng rào mà không ai gác, thì ai đang làm phần đó thay anh?"

Người trẻ tuổi không đáp ngay. Hắn nhìn quanh: Người đàn ông gia đình đang đóng nốt cây cọc cuối, người phụ nữ treo vải băng lên sào, thằng bé bế con la uống nước thô ở máng ngoài.

"Nếu ta không ở lại thì không ai nợ ta gì hết," hắn nói, nhưng giọng đã không còn chắc.

"Đúng. Anh đi thì không ai nợ anh. Anh ở thì anh cũng đang dùng phần của họ."

"Vậy ngươi định bắt ta làm cái gì?"

"Không bắt." Lục Dạ chỉ tay về bãi nước. "Một ca gác, từ đèn đầu tới nửa đêm. Anh không muốn thì nói Tần Sách, hắn đổi người khác. Nhưng anh không gác thì ai đó phải gác thay, và người đó là người vừa bị thương ở vai."

Người trẻ tuổi ngẩng đầu nhìn Tần Sách. Vai trái hắn vẫn băng, máu chưa thấm ra nhưng lớp vải đã ố vàng.

Hắn mím môi, đá thêm một cú nhẹ vào bánh xe, rồi nói thật nhanh như muốn chấm dứt chuyện.

"Đêm nay thôi."

"Đêm nay là đủ."

"Mai ta đi."

"Mai anh đi."

Người râu xám bật ra một tiếng thở nhẹ, không rõ là cười hay thở dài. Người trẻ tuổi quay lưng, cầm vò nước đặt lên xe, động tác không còn hăng hái nhưng cũng không còn gắt.

Lục Dạ nhìn hắn một lúc. Cuộc tranh cãi không kết thúc trong sự đồng ý. Hắn hiểu điều đó. Người trẻ tuổi vẫn thấy luật này là xiềng xích, vẫn sẽ bước ra khỏi hàng rào vào ngày mai với cảm giác ấy. Nhưng câu hỏi Lục Dạ đặt xuống vẫn nằm đó, trên sân, không ai nhặt lên, cũng không ai đá đi.

Khi bóng tối kéo xuống hẳn, người đàn ông gia đình mở thùng dầu mới, rót vào đèn, chấm cây bút than lên tấm ván ở cửa kho trước khi khẽ hỏi Lục Dạ một câu không cần thiết: Ghi một thùng dầu, xuất hai đèn, đúng chưa. Lục Dạ gật đầu. Ngọn đèn thứ nhất được thắp, treo lên cột gần lối nam, cạnh vành sắt.

Người râu xám nhận ca gác đầu ở góc đông bắc, tay cầm cây cọc Tần Sách đã đưa, thử đâm vào không khí một lần, đúng tư thế. Người trẻ tuổi đứng ở bãi nước, cầm một gậy gỗ dài, lưng dựa vào cột mái, mắt nhìn chăm chăm vào thùng nước lọc chỉ còn nửa vạch, không nhìn ai.

Mộc Ly ngồi cạnh hắn cách vài bước, tay nhét vào ống tay áo, không nói gì, chỉ thỉnh thoảng cúi xuống nhìn những chiếc bát gốm chôn dọc hàng rào, xem mặt nước có gợn hay không.

Lục Dạ ngồi xuống bậc cửa kho, chìa khóa còn lại nằm trong túi áo. Ngọn đèn thứ hai chưa thắp. Phía trước hắn, ánh lửa từ cột gần lối nam hắt dài lên sân, chiếu qua hàng rào, qua cây cọc nghiêng ở góc đông bắc, chiếu tới tận rìa sườn đông, nơi bóng tối còn dày hơn cả đêm qua. Không có tiếng động. Nước trong bát vẫn đứng im.

Đêm đi qua mà không có thêm tiếng đất sụt nào. Mặt nước trong các chiếc bát gốm chôn dọc hàng rào vẫn phẳng lặng khi ca gác cuối kết thúc. Lục Dạ thức gần trọn đêm, tựa lưng vào khung cửa kho, chỉ chợp mắt những lúc đèn ở cột lối nam được người gác châm thêm dầu.

Khi trời vừa rõ mặt đất, người râu xám đã tra xong dầu vào trục bánh xe, đang siết lại dây buộc hàng trên xe. Người trẻ tuổi đứng bên máng nước thô, dùng gáo vỗ nước lên mặt, không nhìn về phía ai. Hắn vẫn giữ lời, đã gác hết ca đêm qua.

Lục Dạ mở khóa kho. Hắn cần lấy ván ghi ra sửa lại cột số cọc, rồi đếm đống dầu mới nhập. Đến ngăn kéo nhỏ bên trong, nơi có hai chốt sắt, tờ giấy ghi tiền góp đường và túi hạt giống, hắn kéo ra, định đặt cuốn sổ vào.

Túi hạt nằm đó, nhưng miệng túi buộc lỏng hơn hắn nhớ.

Hắn không chạm vào. Mộc Ly bước tới ngay sau, tay cầm cái chén gỗ nhỏ dùng để đong hạt. Cô vừa định mở miệng chào thì nhìn thấy cái túi, khựng lại, rồi cúi xuống cầm lên, nới dây buộc ra.

"Hôm kia ta đong hạt chịu khô còn lại, đúng ba chén đầy, ghi vào ván." Cô đổ hạt vào chén, nhẹ nhàng, từng chút một. Chén thứ nhất đầy. Chén thứ hai đầy. Chén thứ ba chỉ tới quá nửa rồi hết. "Thiếu gần một chén."

"Có ai lấy ra mà ghi vào ván cửa không?"

"Ngươi vừa xem ván rồi."

Lục Dạ không cần nhìn lại. Những dòng trên ván chỉ có cọc, đá, dầu. Không có hạt.

Chìa kho chỉ có hai cái. Một cái nằm trong túi áo hắn.

Mộc Ly ngẩng lên, đôi mắt không còn mệt như mọi khi.

"Những hạt này chỉ có mười chín cây tạo ra. Mười chín cây, mất bao nhiêu ngày chờ, bao nhiêu ô thử, bao nhiêu lần chết trước khi có được chúng." Giọng cô hạ xuống thấp hơn, và vì thế càng nặng. "Ai lấy một chén, người đó đã lấy đi một phần ba mùa vụ tiếp theo của chỗ này."

Tiếng cô không lớn, nhưng người râu xám đã ngừng siết dây buộc hàng. Người trẻ tuổi quay đầu. Tần Sách từ phía hàng rào đi tới, một tay đặt lên chuôi kiếm.

Người đàn ông gia đình đứng ở ngưỡng cửa nhà thứ hai, hai tay buông thõng, mặt xám như tro bếp. Hắn không chờ ai hỏi.

"Ta lấy."

Mọi ánh mắt đổ dồn về phía hắn. Người phụ nữ đứng phía sau hắn, tay bịt lấy miệng mình.

"Anh lấy lúc nào?" Lục Dạ hỏi.

"Hôm kia, lúc anh bảo ta ghi dầu vào ván. Ngăn kéo không khóa riêng, ta mở ra nhìn thử, rồi lấy."

"Lấy để làm gì?"

Hắn nuốt khan.

"Gieo."

Mộc Ly siết chặt chiếc chén trong tay. Người trẻ tuổi ở máng nước bật ra một tiếng cười khô.

"Ta vừa bị bảo phải ghi từng vò nước, còn người giữ chìa thì tự lấy hạt giống mà không ghi?"

"Đừng chen vào," người râu xám nói nhỏ.

"Ta nói đúng mà."

Tần Sách bước tới đứng cạnh Lục Dạ, giọng thấp và cứng.

"Lấy trộm đồ của kho. Đuổi đi. Hắn và cả nhà hắn."

"Không phải trộm!" Người đàn ông bật ra, tiếng khàn đặc. "Ta chưa từng nghĩ là trộm."

"Không ghi, không hỏi, lấy trong đêm. Gọi là gì?"

Người phụ nữ nấc lên, nắm chặt vạt áo chồng. Thằng bé núp sau cánh cửa nhà, mắt mở to. Mộc Ly quay mặt đi, mím chặt môi. Cô không nói đuổi, nhưng cũng không nói giữ.

Lục Dạ giơ một tay lên.

"Khoan. Chưa ai quyết gì cả."

Hắn nhìn về phía người đàn ông.

"Hạt đâu?"

"Phía sau nhà ta. Ta cuốc ba rãnh nhỏ gần góc tường, chôn hạt xuống."

Mộc Ly không chờ thêm, cầm chén chạy thẳng ra sau nhà thứ hai. Lục Dạ đi theo, Tần Sách theo sau hắn một bước. Những người còn lại đứng nguyên tại chỗ, không ai nhúc nhích.

Góc tường phía sau nhà thứ hai có một mảnh đất vừa được xới, rộng chừng hai sải tay, ba rãnh nông xếp thẳng hàng. Đất ở đây sẫm và ẩm hơn hẳn mặt sân, loang những vệt xanh xám nhạt như rêu mịn. Mộc Ly quỳ xuống, dùng ngón tay bới thử đất. Hạt nằm ngay dưới lớp mỏng, đã trương phồng, vỏ nứt rạn, mềm nhũn khi cô bóp nhẹ.

Cô nhặt lên từng hạt một, đặt vào lòng bàn tay. Không hạt nào còn cứng. Cô im lặng rất lâu, rồi ngẩng đầu nhìn người đàn ông vừa theo ra, đứng cách vài bước.

"Đất chỗ này nằm sát chân vách, có khoáng xanh lẫn vào. Ta đã bảo từ đầu, đừng gieo vào chỗ có khoáng."

"Ta biết." Người đàn ông cúi đầu. "Ta nghe cô nói, nhưng ta nghĩ.. Đất ẩm thế này, hạt nảy nhanh. Mấy luống kia chỉ có ba, nhà ta có ba miệng ăn, thằng bé ăn cháo loãng mấy hôm rồi."

"Vậy sao không nói?"

"Vì ta biết cô sẽ không cho." Hắn ngẩng lên, vẻ mặt khổ sở. "Ta làm ruộng hai mươi năm, ta tưởng mình biết đất. Ta định đợi mầm lên rồi mới nói, để các người thấy."

Tần Sách khoanh tay.

"Nếu mầm không lên?"

Người đàn ông không đáp.

Lục Dạ ngồi xuống cạnh rãnh, nhặt lên một hạt đã trương, bóp nhẹ giữa hai ngón. Vỏ hạt bục ra, phần ruột nhão như bột ướt.

"Mộc Ly. Hạt này còn dùng làm giống được không?"

"Không. Nước đã ngấm tận lõi." Cô mở bàn tay, cho hắn thấy những hạt nát. "Một chén. Không còn một hạt nào."

Lục Dạ đặt hạt xuống đất, phủi tay.

"Vậy là rõ chuyện xảy ra. Anh Cuốc lấy hạt từ kho không ghi, gieo vào chỗ không được phép, hạt hỏng hết." Hắn ngẩng lên nhìn hắn. "Anh định giấu không?"

"Không. Nếu định giấu ta đã không đứng ở cửa nhà từ lúc trời chưa sáng." Giọng người đàn ông vỡ ra. "Ta nghe Mộc Ly đếm hạt trong kho, ta đã biết."

Tiếng bước chân vang lên sau lưng. Người trẻ tuổi đã đi theo đến đầu nhà, đứng dựa vào góc tường, không nói gì cho đến khi Tần Sách quay lại.

"Đuổi đi cho xong," hắn nói. "Kho là của chung, người giữ chìa mà còn thế thì còn ai tin ai? Hôm nay mất một chén, mai mất hai."

Người râu xám đặt tay lên vai hắn.

"Hôm qua còn bảo luật chỗ này là xiềng xích."

"Xiềng xích là để trói người vô tội. Hắn thì khác."

Mộc Ly đứng dậy, giọng vẫn còn run.

"Ta không muốn đuổi. Nhưng cũng không thể bỏ qua."

"Cho nhịn ăn hai bữa," người trẻ tuổi nói, "để nhớ."

"Nhịn ăn?" Người phụ nữ bật ra, lần đầu trong suốt buổi nói to tiếng. "Thằng bé vẫn chưa ăn đủ!"

"Không ai bắt thằng bé nhịn cả," Lục Dạ nói, rồi quay sang Tần Sách. "Anh muốn đuổi vì sợ kho bị lấy trộm, đúng không?"

"Vì nếu không có hậu quả, mai ai cũng lấy."

"Anh đúng ở chỗ đó. Phải có hậu quả. Nhưng hậu quả của việc lấy một chén hạt không phải là đuổi cả nhà ra ngoài, để thằng bé ngủ dưới trời khi ngoài kia còn thú đào hang." Hắn đứng dậy. "Ta hỏi lần lượt. Ai chịu thiệt? Kho, và Mộc Ly, người giữ giống. Thiệt bao nhiêu? Một chén hạt chịu khô, không còn dùng được. Cố ý hay không? Lấy thì cố ý. Làm hỏng thì không."

Hắn nhìn người đàn ông.

"Còn anh trả bằng gì?"

"Ta không có tiền." Giọng hắn thấp xuống. "Nhà ta chỉ có sức."

"Sức cũng được."

Hắn chỉ tay ra phía luống đất đầu tiên, nơi cây chịu khô còn sống, những luống mà Mộc Ly ghi chép và canh từng ngày.

"Phần thu đầu tiên ở luống anh trồng sau này, trừ ra đúng một chén hạt giống nộp lại cho kho trước khi nhà anh giữ gì cho mình. Từ nay đến lúc đó, rãnh thoát nước quanh ba luống chịu khô do anh đào, theo vạch của Mộc Ly. Đào sai thì đào lại. Và không gieo thêm một hạt nào ở ngoài ô cô ấy chỉ định."

Người đàn ông nhìn Lục Dạ như không tin vào tai mình.

"Ta không bị đuổi?"

"Anh làm hỏng của chung thì anh trả lại. Đuổi anh đi thì thằng bé cũng mất chỗ ở, và kho vẫn mất một chén hạt." Lục Dạ dừng một nhịp. "Chìa kho, anh đưa ta."

Bàn tay hắn run khi đưa chìa ra. Lục Dạ cầm lấy, đặt vào lòng bàn tay Mộc Ly.

"Cô giữ. Ngăn hạt là của cô nhiều hơn của ta."

Mộc Ly siết chiếc chìa, nhìn người đàn ông một lúc lâu.

"Ta vẫn giận anh."

"Ta biết."

"Nhưng rãnh thoát nước ở luống ba đang ngập, anh đào giỏi hơn ta." Cô thả mấy hạt nát xuống đất. "Bắt đầu sau bữa ăn."

Lục Dạ quay về phía kho, lấy một cái chốt sắt nhỏ trong ngăn kéo, cùng một thanh gỗ ngắn. Hắn dừng lại trước cửa, nói mà không quay đầu.

"Ngăn kéo này không có khóa riêng là lỗi của ta. Trao chìa cho người ta tin mà không đặt gì ngăn cách cũng là lỗi của ta. Anh Cuốc, lại đây giúp ta đóng cái chốt này, anh đóng chắc hơn."

Người đàn ông ngẩn ra, rồi chậm rãi bước lại. Hai người cúi xuống bên ngăn kéo. Tiếng búa nhỏ vang lên ba nhát.

Người trẻ tuổi và người râu xám đã kéo xe ra tới lối nam. Hắn dừng bánh xe trước cổng, quay đầu nhìn lại khu ở một lần.

"Ngươi không đuổi hắn," hắn nói, giọng không rõ là bất mãn hay thắc mắc.

"Không."

"Còn hắn thì vẫn phải trả."

"Vẫn phải trả."

Người trẻ tuổi nhìn Lục Dạ một lúc, rồi giật dây cương. Hai chiếc xe lăn qua lối nam, bánh nghiến lên đá dăm, nhỏ dần về phía đường xa. Người râu xám giơ một tay chào ngắn, không quay đầu.

Lục Dạ quay về bậc cửa kho, lấy miếng than, ghi lên tấm ván treo cạnh cánh cửa một dòng mới, ngay dưới chữ ký xiêu vẹo của người râu xám: Hạt chịu khô, thiếu một chén, người lấy là chủ nhà thứ hai, bồi hoàn một chén hạt từ vụ đầu của luống nhà ấy.

Phía sau nhà thứ hai, người đàn ông đang cuốc đất theo những đường vạch Mộc Ly vừa kẻ bằng que gỗ. Thằng bé đứng ngay bên cạnh, cầm chiếc xẻng nhỏ, đào theo từng nhát cha nó đào. Người phụ nữ mang ra một bình nước thô đặt cạnh chân rãnh rồi quay vào bếp. Không ai nói thêm lời nào.

Lục Dạ nhìn dòng chữ than còn ướt, rồi nhìn cánh cửa ngăn kéo đã có chốt. Phía bên kia sân, Tần Sách đứng tại hàng rào đông bắc, tay đặt trên cây cọc nghiêng, đầu nhọn chĩa ra sườn đông. Hắn vẫn chưa nói hắn có đồng ý với quyết định vừa rồi hay không.

Tần Sách rời cây cọc nghiêng ở góc đông bắc, đi qua sân, dừng lại cách Lục Dạ một sải tay. Hắn nhìn dòng chữ than còn ướt trên tấm ván, rồi nhìn về phía sau nhà thứ hai, nơi người đàn ông đang cuốc rãnh.

"Ta vẫn cho là nhẹ."

"Anh có quyền cho là nhẹ."

"Nhưng ta không chống." Tần Sách kéo lại vạt áo che vai trái. "Đêm nay ta gác cùng hắn. Nếu hắn gác được cả đêm mà không ngủ gật, ta nhận."

Lục Dạ gật đầu. Hắn không nói thêm.

Đêm đó người đàn ông đứng ở góc đông bắc cạnh Tần Sách, hai tay nắm cây cọc nhọn, mắt mở trừng vào sườn đông cho tới khi đèn cột lối nam cạn dầu. Tần Sách không nói với hắn câu nào. Đến lúc thay ca, hắn chỉ đưa cho người kia một cục bánh nướng cứng rồi đi ngủ.

Hai ngày kế tiếp, người đàn ông dậy trước cả người gác cuối, vác cuốc ra sau nhà thứ hai. Mộc Ly đã kẻ sẵn vạch bằng que gỗ quanh ba luống chịu khô, cô đặt cọc nhỏ làm mốc, chỉ rõ đường rãnh đi tới đâu, sâu chừng nào. Hắn đào đúng theo vạch cho tới đoạn thứ ba thì dừng lại, cúi xuống nắm một nắm đất, bóp, rồi ngửi.

"Chỗ này dốc ngược."

Mộc Ly ngẩng đầu khỏi tấm ván ghi.

"Ta đo bằng dây nước rồi."

"Dây nước đo từ mặt luống, nước chảy thì đi theo đáy rãnh." Hắn đặt nắm đất xuống, dùng đầu cuốc vạch một đường lên nền. "Đất sườn này hút nước chậm. Nếu đào đúng vạch cô thì nước dồn về góc luống ba, úng đúng chỗ cây đang sống. Phải kéo rãnh lệch ra ngoài một gang rồi hạ dần về phía bắc."

Mộc Ly không đáp ngay. Cô múc một bát nước thô, đổ xuống đoạn rãnh đã đào. Nước chảy chậm, đọng lại thành vũng nhỏ ở góc luống ba. Cô nhìn vũng nước một lúc, cầm que gỗ kéo lại vạch theo hướng hắn chỉ.

"Đào lại đoạn này."

"Ta làm."

"Ta không cần anh cảm ơn," cô nói, mắt vẫn dán vào tấm ván. "Ta cần rãnh chảy đúng."

Hắn đào lại. Đến cuối ngày thứ hai, ba luống chịu khô được bao quanh bằng một vòng rãnh nông, đáy hơi nghiêng, nước đổ vào đầu đã chảy thẳng ra góc bắc rồi ngấm dần xuống nền đất thô. Mộc Ly đổ thử ba bát liên tiếp, không có vũng đọng nào. Cô khắc một vạch vào que, không nói gì, nhưng để người đàn ông đứng nhìn hết lượt thử.

Hắn cất cuốc vào góc nhà, rửa tay ở máng nước thô, rồi đi thẳng tới kho. Lục Dạ đang ngồi bậc cửa, sổ mở trên đầu gối.

"Rãnh xong rồi."

"Mộc Ly đã xem."

"Ta biết." Hắn đứng đó, hai bàn tay cọ vào nhau như không biết đặt đâu. "Ta định đi."

Lục Dạ ngẩng đầu.

"Đi đâu?"

"Xuống nam, tìm một mảnh đất." Giọng hắn không cao, nhưng mỗi chữ đều chọn kỹ. "Ở đây ta không làm gì mà không có người nhìn. Ta không trách ai. Ta làm hỏng, ta nhận. Nhưng ta làm ruộng hai mươi năm, chưa ai phải ghi tên ta vào ván trước khi ta được bỏ hạt xuống đất." Hắn dừng lại. "Ta muốn một mảnh đất mà nếu ta làm hỏng thì chỉ hỏng của ta."

Lục Dạ đặt cuốn sổ xuống, gập lại.

"Nợ một chén hạt vẫn đứng trên ván."

"Ta không quỵt."

"Ta không nói anh quỵt." Lục Dạ đứng lên. "Những gì ghi ở đây không phải lời đề nghị để chọn lúc có lợi. Anh đi, dòng đó vẫn nằm đó. Khi nào anh trở lại thì trả, không trở lại thì nó đứng yên."

Người đàn ông nhìn hắn lâu hơn hắn dự tính, như chờ một câu khuyên ở lại. Lục Dạ không nói gì. Hắn chỉ đưa tay về phía lối nam.

"Đường xuống nam có hai đoạn đất lún ở ngã ba thứ hai. Anh đi sát bên phải, đừng đi giữa."

Người đàn ông gật. Hắn quay người, nhưng chưa bước, cánh cửa nhà thứ hai đã mở.

Người phụ nữ đứng ở ngưỡng cửa, tay bám khung gỗ, thằng bé đứng sau lưng cô. Cô đã nghe hết. Nét mặt không giận, cũng không khóc, chỉ có một vẻ mệt mỏi trầm xuống.

"Anh đi một mình?"

"Nếu ta tìm được đất, ta quay lại đón mẹ con."

"Nơi cũ không còn chỗ cho mình ở. Anh nhớ chứ?"

"Nhớ."

Cô im lặng một lúc. Thằng bé kéo vạt áo mẹ, nhìn cha, rồi nhìn xuống cái xẻng nhỏ trong tay mình.

"Ta ở lại." Giọng cô chắc, không đổi. "Chỗ này có nước, có mái nhà, có người gác đêm. Con ta ăn được bữa đầy. Anh muốn đi tìm đất thì anh đi. Khi nào anh có đất, có nhà, ta tính tiếp."

Người đàn ông khép hờ mắt, như vừa chịu một cú đánh mà hắn đã biết trước nhưng không tránh được. Hắn gật.

"Ta hiểu."

Hắn quỳ một gối xuống, đặt tay lên vai con trai. Thằng bé nhìn cha, không nói gì, chỉ nắm chặt cán xẻng. Người đàn ông cầm lấy chiếc xẻng nhỏ, kiểm tra lưỡi, vuốt một lượt dọc cán, rồi đặt lại vào tay con.

"Giữ cái này. Rãnh phía bắc cần người dọn đất, con làm thay cha."

"Con làm được."

"Ừ." Hắn đứng lên, xoa đầu thằng bé một lần, rồi cầm cây cuốc đã thay cán mới dựng vào cạnh cửa nhà. "Cái này để ở đây, cô dùng."

Người phụ nữ không đáp. Cô nhận cuốc, đặt vào góc tường.

Mộc Ly đã đứng ở bãi nước từ lúc nào, tay cầm cái vò sành. Cô múc đầy nước lọc, khắc một vạch lên tấm ván, rồi đưa vò ra.

"Hai ngày đường, nước sông dọc tuyến có khoáng xanh, đừng uống."

"Ta không xin nước lọc."

"Ta không hỏi anh xin hay không." Cô dúi cái vò vào tay hắn. "Rãnh anh đào là đúng. Ta ghi phần nước này thuộc về việc đó."

Người đàn ông nhìn cái vò, rồi nhìn cô. Hắn cúi đầu rất thấp, nhận lấy. Người phụ nữ mang ra một túi bánh nướng gói trong lá, đưa thẳng cho hắn, không ngẩng mắt.

Hắn đeo túi lên vai, xách vò, đi về phía lối nam.

Không ai cản. Tần Sách đứng ở đầu hàng rào, hai tay khoanh trước ngực, nhìn theo. Khi người đàn ông đi ngang, Tần Sách chỉ hơi nghiêng đầu, hắn cũng gật đáp lại, không ai nói một lời nào.

Đến lối nam, hắn dừng lại một nhịp, quay đầu nhìn về phía khu ở một lần, nơi người vợ và thằng bé vẫn đứng yên trước cửa nhà, rồi bước ra đường.

Bóng hắn nhỏ dần trên con đường đá dăm, rẽ vào ngã đất sát bên phải như lời Lục Dạ dặn, rồi khuất sau rặng đá thấp.

Mộc Ly đứng cạnh Lục Dạ, giọng thấp đến mức chỉ mình hắn nghe được.

"Ngươi có thể giữ lại. Chỉ cần nói một câu."

"Nói câu gì?"

"Rằng nhà hắn cần người đào đất, rằng ta cần người cuốc luống, rằng thằng bé cần cha." Cô nhìn theo hướng người đàn ông đã đi. "Tất cả đều đúng."

"Đúng. Và hắn cũng biết." Lục Dạ nhìn dòng chữ than trên ván ở cửa kho. "Nếu ta giữ hắn bằng một câu khiến hắn thấy mình không đi được, thì hắn ở lại vì bị giữ, không phải vì chọn ở."

Mộc Ly không đáp. Cô quay về phía bãi nước, cầm lại cây que khắc vạch, cắm xuống thùng. Thùng vẫn đầy quá vạch hai, đủ cho bữa tối.

Lục Dạ quay lại bậc cửa kho. Tấm ván vẫn treo ở đó, dòng than thứ hai bên dưới chữ ký xiêu vẹo của người râu xám chưa khô hẳn, chưa có ai gạch đi. Phía sau nhà thứ hai, thằng bé đang kéo từng xẻng đất dọn bờ rãnh phía bắc, cái xẻng nhỏ gần như cao bằng người nó. Người phụ nữ đứng chống tay bên khung cửa, nhìn về phía lối nam cho đến khi bụi trên đường lắng hẳn.

Lục Dạ đứng yên ở bậc cửa kho, cuốn sổ trên tay, chiếc chìa duy nhất còn lại nằm trong túi áo. Con đường phía nam trống không.

Mười ngày sau khi người đàn ông rời lối nam, cái thùng lọc đã đầy quá vạch ba. Tầng cát thứ tư Mộc Ly thêm vào đã giữ được phần lớn cặn khoáng, cô chỉ còn phải dùng ma lực cho đoạn cuối, lượng ít đến mức tối nào cô cũng còn đủ sức ngồi xem mặt nước trong các bát gốm. Nước trong bát chưa gợn thêm lần nào. Cái hố ngoài hàng rào đông bắc, dưới lớp đá Tần Sách chất, vẫn im.

Ở ba luống chịu khô, mười chín cây còn lại đã kết hạt thêm một lượt nhỏ. Thằng bé dọn rãnh phía bắc mỗi ngày, cái xẻng nhỏ lúc nào cũng dính bùn tới tận cán. Người phụ nữ không nhắc tới chồng, chỉ có lúc gánh nước, cô hay dừng lại nhìn về phía lối nam lâu hơn cần thiết.

Hôm ấy, Tần Sách đang đổi ca gác với người vận chuyển đã lành chân, thì thấy bóng người đi dọc con đường đá dăm từ phía nam.

Người đó đi chậm, lệch hẳn sang bên phải đường, tay chống một cây gậy tre gãy ngọn. Áo rách vai, chân trái quấn giẻ, mặt sạm và gầy đi thấy rõ. Trên lưng không còn túi bánh, không còn vò nước. Hắn đến cách lối nam chừng hai mươi bước thì dừng hẳn, không tiến thêm.

Tần Sách đặt tay lên chuôi kiếm, bước ra đứng chắn giữa lối nam. Hắn nhận ra người kia trước khi thấy rõ mặt, nhờ dáng vai hơi cúi quen thuộc của người quen cầm cuốc.

"Đứng yên đó."

Người đàn ông đứng yên. Ánh mắt hắn lướt qua Tần Sách, qua hàng rào, qua nhà thứ hai, rồi dừng lại ở cánh cửa gỗ đóng kín.

Chưa cần ai gọi, cánh cửa ấy đã mở. Người phụ nữ bước ra ngưỡng cửa, một tay giữ khung, tay kia đã buông cái chày giã gạo xuống đất. Cô không chạy tới. Thằng bé chui ra từ sau lưng mẹ, vừa nhìn thấy cha liền vứt xẻng định lao đi, cô kéo giật lại bằng một tay, không nói gì.

Lục Dạ từ phía kho đi xuống. Hắn bước chậm, dừng lại cách lối nam một sải tay, không bước ra ngoài đường. Mộc Ly đứng xa hơn, nửa người còn khuất sau mái che bãi nước.

Người đàn ông nhìn Lục Dạ, không nói.

"Anh muốn quay lại sống ở đây?"

Hắn gật.

"Có chấp nhận quy tắc không?"

Hắn mở miệng, ngừng lại, rồi lắc nhẹ đầu như để xua cái gì đó.

"Quy tắc ba thứ. Kho, nước, hàng rào."

"Đúng."

"Và nợ của ta."

"Nợ vẫn còn."

"Ta biết." Hắn đưa tay xuống túi vải buộc ngang hông, móc ra một bọc nhỏ gói bằng mảnh vải thô, đặt lên lòng bàn tay chìa ra trước mặt. "Một chén hạt chịu khô. Ta mua ở chợ phía nam, trả bằng công bốc hàng ba ngày."

Không ai nhận. Lục Dạ quay đầu nhìn Mộc Ly. Cô bước ra khỏi mái che, đi tới, không vội. Cô mở bọc vải bằng hai ngón tay, bốc vài hạt lên soi, bóp thử, rồi đưa lên mũi.

"Đây không phải hạt của ta." Giọng cô bằng phẳng. "Hạt này vỏ dày hơn, màu nhạt hơn, không biết đã qua mấy tay. Nó không thay được giống đã mất."

"Ta biết."

"Vậy sao còn mang?"

Hắn cúi nhìn cái bọc trong tay cô.

"Vì đó là thứ duy nhất ta trả được. Ta không muốn quay lại mà trên ván vẫn còn dòng của ta chưa được đụng tới."

Mộc Ly siết lại miệng bọc.

"Ta giữ riêng. Gieo thử ở ô ngoài cùng, xem nó sống hay chết." Cô ngẩng lên. "Nếu sống, ta ghi là hạt mới. Nếu chết, dòng nợ của anh vẫn đứng nguyên."

"Đúng thế."

Tần Sách bước thêm một bước, vẫn chặn trước hắn.

"Anh đi nửa tháng. Nói ta nghe, đất ở phía nam thế nào."

Người đàn ông im một nhịp, như đang chọn cách kể cho gọn.

"Ngã ba thứ hai có hai chỗ lún, ta đi sát bên phải như lời dặn, qua được. Xuống thêm ba ngày đường có một mảnh đất bằng gần con suối cạn, trống, không người. Ta dựng một cái chòi, cuốc được nửa luống." Hắn nói từng câu ngắn, giọng khô. "Đêm thứ tư có thú tới. Không phải loại đào hang. Nó xé chòi, ăn hết lương, ta chạy thoát với cái cuốc. Sau đó, đi tìm chỗ khác thì gặp một đám người đòi phí qua đất, ta không có tiền trả, họ lấy luôn cái cuốc."

Hắn nhìn xuống đôi bàn tay trống.

"Đất thì nhiều. Nhưng không có kho, không có hàng rào, không có nước lọc, không ai gác đêm. Ở ngoài ấy ta làm gì cũng chỉ có một mình gánh." Hắn ngẩng lên, nhìn Lục Dạ thẳng. "Ta không nói mình sai khi đi. Nhưng ta muốn quay lại."

Không có lời thương hại nào vang lên. Không ai bước tới ôm hắn. Người phụ nữ vẫn đứng ở ngưỡng cửa, thằng bé trong tay cô đã thôi giãy.

Lục Dạ nhìn hắn thêm một lúc, rồi nói, giọng không đổi.

"Ở đây không có đặc cách cho người từng đi, cũng không có phần phạt thêm cho người từng rời. Anh quay lại thì đứng ở chỗ cũ: Một ca gác mỗi ba đêm, rãnh ba luống vẫn là phần của anh, nợ một chén hạt chưa trả. Nước lọc lấy trước Mộc Ly, chìa kho không còn ở tay anh."

"Ta nhận."

"Nhà thứ hai vẫn là nhà của chị ấy. Anh muốn ở lại trong đó hay không, anh hỏi chị ấy, không hỏi ta."

Người đàn ông quay về phía ngưỡng cửa. Người phụ nữ nhìn hắn không chớp, mặt không bộc lộ điều gì.

"Ta không hứa gì hết," cô nói. "Anh cũng đừng hứa."

"Không hứa."

"Vào rửa chân đã. Chân anh băng bẩn quá."

Đó là tất cả. Hắn đứng thẳng lên, cây gậy tre tuột khỏi tay, rơi xuống đá dăm, không ai nhặt. Tần Sách lùi sang một bên, tay rời khỏi chuôi kiếm, không nói gì thêm.

Hắn bước qua lối nam, lần đầu tiên sau mười ngày đặt chân vào bên trong hàng rào. Thằng bé rứt khỏi tay mẹ, chạy tới ôm ngang hông cha, mặt vùi vào áo rách. Người đàn ông đặt tay lên đầu con, không cúi xuống, mắt nhìn thẳng vào Lục Dạ.

"Cảm ơn."

"Đừng cảm ơn ta." Lục Dạ quay đi. "Rãnh phía bắc thằng bé dọn hơi nông. Anh ra xem lại."

Người đàn ông gật. Hắn dắt con đi về phía nhà thứ hai, chân trái khập khiễng. Người phụ nữ đã mang ra một chậu nước thô và cuộn vải sạch, đặt xuống bậc cửa, quay vào trong nhà mà không nhìn hắn thêm lần nào.

Mộc Ly cầm cái bọc hạt lạ, đi thẳng về phía ba luống chịu khô, tìm ô ngoài cùng. Cô quỳ xuống bên một khoảng đất trống dài bằng hai bàn tay, dùng ngón trỏ chọc ba lỗ nhỏ, thả hạt vào từng lỗ rồi lấp đất.

Lục Dạ quay về cửa kho. Dòng than thứ hai trên tấm ván vẫn còn nguyên, nét chữ đã hơi mờ sau mười ngày nắng. Hắn không gạch, không chỉnh. Bên dưới dòng đó, hắn ghi thêm một dòng ngắn: Một chén hạt lạ, đã nhận, đang gieo thử ở ô ngoài cùng, chưa tính vào khoản bồi hoàn.

Cửa nhà thứ hai khép lại sau lưng người đàn ông. Khói bếp bốc lên từ mái, mỏng và đều. Ngoài lối nam, Tần Sách vẫn đứng nguyên chỗ, nhìn con đường đá dăm phía xa, nơi cây gậy tre gãy ngọn còn nằm trên mặt đường.

Năm ngày sau khi người đàn ông trở lại, một chiếc xe nửa tải lạ dừng ở đầu con đường đá dăm, cách lối nam chừng ba chục bước. Người đánh xe nhảy xuống, không tiến thẳng vào mà đứng chờ, tay giơ cao cho người gác nhìn thấy. Hắn đã nghe tiếng vành sắt treo ở cột, nghe nói chỗ này có người canh, và không muốn bị nhầm là kẻ đến cướp.

Tần Sách ra đón. Hắn hỏi ba câu, đi đâu, chở gì, bao nhiêu người, rồi đứng sang một bên cho xe qua. Người đánh xe lạ có gương mặt xương xẩu, da cháy nắng đến mức khó đoán tuổi. Hắn dắt la vào sân, nhìn hai căn nhà, cái kho, hàng cọc mới đóng, rồi nhìn thùng nước lọc dưới mái che, mắt dừng ở đó lâu hơn mọi thứ khác.

"Nghe nói ở đây có nước uống được."

"Có," người vận chuyển đáp. Chân hắn đã lành hẳn, chỉ còn đi hơi nghiêng khi trời trở lạnh. Hắn đưa cho khách cái gáo gỗ. "Một gáo thôi, nước này phải lọc mới có."

Người lạ uống, dừng lại, uống nốt nửa gáo còn lại, rồi chép miệng.

"Không mùi khoáng. Từ đây xuống thác rễ không có chỗ nào nước uống được thế này." Hắn chìa ra một miếng gỗ mỏng và cục than. "Dân chạy tuyến như bọn ta hay ghi chỗ dừng vào thẻ, chỗ nào có nước sạch, chỗ nào an toàn để nghỉ, chỗ nào cướp đường. Chỗ này ta ghi tên gì?"

Người vận chuyển mở miệng định đáp, rồi khựng lại. Hắn liếc sang Lục Dạ đang đứng cạnh kho, nhưng Lục Dạ không nói gì. Hắn gãi cằm.

"Chưa có tên."

"Không tên thì người khác không tìm được."

Thằng bé đứng ngay bên cạnh, tay còn cầm cái xẻng nhỏ dính bùn. Nó nhìn thùng nước, nhìn người lạ, rồi nói không chờ ai hỏi.

"Nước sạch. Đất của nước sạch."

Người lạ bật cười.

"Đất của nước sạch. Nghe như cái tên trong truyện cũ."

"Tịnh Thổ," người vận chuyển nói, chậm, như nếm thử. Hắn vốn hay nghe mấy ông già chạy tuyến kể chuyện cổ, biết chữ tịnh dùng cho nước trong, cho chỗ không bẩn. "Đất có nước lọc. Ghi Tịnh Thổ đi."

Người lạ gật, nhấc than ghi lên thẻ gỗ, nét chữ nguệch ngoạc nhưng rõ. Hắn giơ thẻ lên thổi bụi than, bỏ vào túi, rồi dắt la ra bãi ngoài uống nước thô. Xong việc, hắn chào ngắn, leo lên xe, rời khỏi lối nam theo hướng thác rễ.

Cái tên ở lại trong sân.

Người phụ nữ nghe thằng bé lặp lại khi nó chạy vào nhà, hỏi lại một lần rồi gật đầu. Người đàn ông vừa từ rãnh phía bắc lên, nghe vợ nhắc, cũng nói "Tịnh Thổ" một lần với giọng không chắc lắm. Đến khi đèn đầu tiên treo lên cột, ca gác đầu đã bàn giao với nhau bằng chính cái tên đó: "Ai gác Tịnh Thổ đêm nay?", "Ta."

Lục Dạ nghe thấy lần thứ ba khi đứng ở cửa kho. Hắn không quay đầu, nhưng tay đang cầm cây bút than dừng lại trên ván.

Tần Sách bước tới, dừng lại bên cạnh. Hắn nhìn sang phía hàng cọc đông bắc, nơi người gác ca đầu đang dựa lưng vào thân cây nghiêng.

"Họ đã gọi như thế rồi."

"Ta nghe."

"Ngươi không chặn."

"Chặn làm gì?" Lục Dạ hạ bút xuống. "Người chạy tuyến cần một cái tên để ghi thẻ. Người ở đây cần một cái tên để nói với nhau cho ngắn. Gọi thế nào cũng được."

"Nhưng ngươi có vẻ không thích."

Lục Dạ nhìn ra sân. Hai căn nhà, một kho, một bãi nước, hàng cọc thấp chỗ đóng mới chỗ chắp vá, hai chiếc xe chất đá chắn phía tây đã lún sâu xuống nền đất. Mảng đất bị thú bới ở đông bắc vẫn chưa san hết. Một cái thùng nước lọc cho tám người, mười chín cây lương thực chưa đủ nuôi một bữa ăn đầy.

"Gọi là Tịnh Thổ không có nghĩa nó đã là Tịnh Thổ."

"Ta có nói nó là đâu."

"Nhưng người ngoài sẽ nghĩ thế. Nghe cái tên, họ nghĩ chỗ này sạch, yên, có người bảo vệ. Họ tới, rồi thấy hàng rào chỉ cao đến ngực, gặp một đêm thú đào hang, họ sẽ nhớ đến cái tên và hỏi mình đã bị lừa ở đâu."

Tần Sách khoanh tay.

"Vậy đổi tên."

"Đổi cũng không giúp gì. Tên là thứ người ta nhớ, không phải thứ chỗ này có." Lục Dạ quay lại nhìn tấm ván ghi. "Cứ để họ gọi. Ai tới, nói rõ chỗ này có gì và chưa có gì. Hàng rào cao bao nhiêu, nước được bao nhiêu, gác đêm thế nào."

"Và nếu họ không tin?"

"Thì ở lại một đêm mà xem."

Tần Sách không đáp. Hắn im lặng một lúc, rồi nói thêm, giọng thấp hơn.

"Ta không ghét cái tên."

"Ta cũng vậy."

"Đến một lúc nào đó, ngươi sẽ phải quyết định nó thuộc về ai. Ngươi, hay những người đang gọi."

Lục Dạ quay đầu nhìn hắn.

"Anh biết câu trả lời chứ?"

"Ta chỉ biết ta không phải là người đặt tên."

"Ta cũng không."

Một thoáng, cả hai cùng nhìn về phía thằng bé đang quỳ bên ô đất ngoài cùng của ba luống, nơi Mộc Ly gieo thử mấy hạt lạ. Nó cúi sát mặt đất, tay cầm cọc nhỏ cắm bên cạnh để đánh dấu, miệng lẩm nhẩm điều gì đó mà từ xa không nghe rõ. Có lẽ là tên nó vừa đặt cho ô ấy. Mộc Ly đứng bên, không sửa, chỉ ghi lại vị trí cọc vào ván.

Nắng nghiêng qua mái kho, kéo bóng hàng cọc dài hơn. Người vận chuyển đi ngang qua sân, cầm theo thẻ gỗ mới của chính hắn, cái thẻ ghi chỗ dừng cho chuyến xe kế, và nét chữ trên đó đã khô: Tịnh Thổ. Lục Dạ nhìn hai chữ ấy một lần, rồi quay lại tấm ván treo bên cửa kho.

Hắn nhúng đầu bút than vào nước, xóa dòng tiêu đề cũ ở góc trên, nơi vốn để trống từ hôm đầu tiên treo ván, và không viết gì lên đó.

Tần Sách đi ra phía hàng cọc đông bắc, đổi ca với người gác. Mộc Ly nhặt chiếc chén gỗ đong hạt, cất vào ngăn đã đóng chốt. Phía xa trên con đường đá dăm, bụi từ chiếc xe lạ còn mờ mịt, cuốn dần về phía thác rễ, mang theo miếng gỗ đầu tiên có ghi cái tên ấy.

Lục Dạ đứng ở bậc cửa kho, chìa khóa trong túi áo, tấm ván trước mặt, phần tiêu đề để trống.

Đèn thứ hai vừa thắp lên ở cột lối nam thì Mộc Ly đứng bật dậy khỏi bậc bãi nước.

Cô đang ngồi nhìn những chiếc bát gốm chôn dọc hàng rào như mọi tối. Bát đầu tiên ở góc đông bắc gợn một vòng sóng mảnh. Rồi bát thứ hai. Rồi cả dãy bát phía đông, bát nọ nối bát kia, mặt nước rung đều như những vòng tròn đuổi nhau. Bát phía bắc cũng bắt đầu gợn, rồi hai bát ở rìa nam.

"Không phải một chỗ." Giọng cô khô và nhanh. "Toàn bộ phía đông, cả bắc nữa. Sóng to hơn hôm đào hang lần trước."

Lục Dạ đã ở bên cạnh cô trước khi cô dứt câu. Hắn quỳ xuống áp tay lên nền đất. Nhịp rung không còn là một nhịp đào chậm. Nó chồng lên nhau, nặng nhẹ khác nhau, trườn về phía hàng rào từ mọi hướng của sườn đông.

"Bao nhiêu con, Tần Sách?"

Tần Sách đã ở đó, tay phải đặt trên chuôi kiếm. Hắn không áp tay xuống đất. Hắn chỉ nhắm mắt nghe bằng tai, rồi mở ra.

"Không đếm được. Nhiều hơn hai bàn tay."

Lục Dạ đứng dậy.

"Chị đánh vành sắt, ba hồi, rồi vào nhà đóng cửa, giữ thằng bé. Anh Cuốc và người vận chuyển ra đông bắc theo Tần Sách, cầm cọc nhọn, đâm rồi lùi." Hắn quay sang Mộc Ly. "Cô đứng giữa hàng đông, chỗ có bốn bát gợn mạnh nhất. Nếu thú chui lên chỗ nào, làm mềm đất chỗ đó, đừng tính tới việc giữ sức."

"Ta còn đủ cho ba phép. Bốn là ngã."

"Ba."

Người phụ nữ chạy tới cột lối nam, vung cây chày giã gạo đập vào vành sắt ba lần. Tiếng sắt vang rền dọc khu ở, dội lên mái kho, dội xuống bãi nước. Cô buông chày, nắm tay thằng bé chạy vào nhà, cánh cửa đóng lại, thanh chặn rơi xuống.

Lục Dạ kéo hai thùng dầu ra khỏi kho. Hắn mở nắp một thùng, đổ dầu vào bốn cái vò sành còn dư, nhét giẻ vào miệng mỗi vò, xếp chúng thành hàng dọc theo chân hàng cọc, cạnh những bó đuốc đã tẩm sẵn. Hắn chỉ có hai tay nên chỉ cầm được hai vò mỗi lần.

Cây cọc đầu tiên ở góc đông bắc gãy khi hắn vừa đặt vò thứ tư xuống.

Không phải cây cọc nghiêng. Cây cọc nghiêng vẫn đứng, đầu nhọn chĩa ra dốc, và một con thú vừa trượt lên nó bằng cả thân dài rồi tuột xuống, móng cào rít trên gỗ vô ích. Cây gãy là cây cọc thẳng bên cạnh, gốc bị khoét từ bên dưới, nổ tung cùng một cột đất. Hai con thú chui lên từ cái hố vừa mở, thân xám như bùn khô, răng nanh dưới cong ngược.

Phía sau chúng, đất ở bên kia hàng rào phập phồng như lồng ngực một con vật khổng lồ đang thở. Còn nhiều nữa đang đào tới.

"Giữ tuyến!" Tần Sách hét.

Hắn không đợi chúng vào hết. Hắn lao tới con đầu tiên khi nó vừa đặt hai chân trước lên nền trong hàng rào, chém xuống chéo từ trên xuống vào khớp vai. Lưỡi kiếm xé lớp da, nhưng con thú không ngã, quật đầu húc vào ngực hắn. Hắn xoay nửa vòng theo lực húc, để thân thú trượt qua sườn phải, rồi tung chân đạp vào hông nó, hất nó lăn ra phía cọc nghiêng. Con thú lồm cồm đứng dậy, vai chảy máu đen, nhưng đã chậm hẳn.

Con thứ hai lao về phía người đàn ông gia đình. Hắn đứng cách đó ba bước, hai tay nắm chặt cây cọc vót nhọn, đầu cọc hướng ngang ngực con thú như Tần Sách đã dặn suốt mấy ngày. Nó chồm lên, hắn đâm.

Mũi cọc găm vào chỗ khuỷu chân trước, xuyên qua lớp da mỏng nhất. Con thú rú lên, sức lao đà đẩy cọc trượt xuống dài ra sau tay hắn. Hắn buông, lùi hai bước, không giữ. Thân thú đổ nghiêng, cây cọc bật ra ngoài lật ngang. Khi nó quay lại, người vận chuyển đã đứng sau lưng, rìu ngắn vung xuống gáy nó, không sâu nhưng đủ làm nó khụy chân.

"Đừng đứng gần đầu nó!" người vận chuyển gào. "Nó kéo dài cổ rồi đấy!"

Người đàn ông nhảy lùi một bước, đúng lúc hàm răng nanh táp vào khoảng không nơi cổ hắn vừa ở. Hắn nhặt cây cọc thứ hai từ đống gỗ cạnh kho, đâm lần nữa vào mạn sườn.

Lục Dạ không còn ở đó. Hắn chạy dọc hàng cọc về phía hố đất vừa mở, một vò dầu ôm trước ngực. Ở ngay miệng hố, hai con thú nữa đang chen nhau chui lên, thân xô vào nhau làm nghẽn cả cửa. Hắn dừng lại cách chúng năm bước, rút giẻ ở miệng vò, châm vào bó đuốc đang cắm sát đất rồi quăng nguyên vò lên.

Vò dầu vỡ tan trên lưng con thú nằm trên cùng. Dầu văng ra tung tóe, ngọn đuốc ném theo chạm vào đám giẻ thấm đẫm. Lửa bùng lên ngay tại miệng hố thành một cột vàng cam cao quá đầu người, hai con thú gào rú, quẫy loạn, cuộn mình vào nhau.

Nhưng lửa cũng tràn theo vết dầu sang hàng cọc cạnh đó. Cây gỗ khô bắt lửa thành một vệt đỏ chạy dọc thân cọc.

"Mộc Ly!"

Cô đã ở đó. Hai tay cô vung ra trước, xòe rộng, môi mấp máy. Nước từ bát gốm gần nhất vọt lên thành một bức màn mỏng, trườn qua mặt hàng cọc như một tấm vải ướt. Ngọn lửa đang bò lên thân gỗ bị ép xẹp xuống, rít lên, tắt thành khói trắng. Bức màn nước chỉ chặn đúng phần lửa muốn chạy sang cọc, không đụng vào cột lửa ở miệng hố, để nó cháy tiếp, nuốt lấy hai con thú đang chen nhau bên trong.

Cô gập người thở dốc, bám vào một cây cọc. Một phép. Đã dùng một.

Bên kia sân, Tần Sách đã hạ con đầu tiên. Hắn đâm kiếm từ trên xuống cổ nó khi nó vừa quay lại, xoay cổ tay một vòng rồi rút ra. Hắn chưa kịp thở thì đất ở phía đông nổ thêm lần nữa, lần này ngay trước mặt hắn.

Con thú chui lên từ dưới nền to hơn tất cả con khác. Thân nó dài, da xám sậm nứt nẻ, hai răng nanh ngả về phía trước như lưỡi dao cùn. Ở khuỷu chân trước bên phải của nó có một vết sẹo mới, vết rạch đã lành thành một đường trắng nhăn nheo chạy ngang khớp. Nó đứng nguyên trên miệng hố, không lao vào, hai mắt đen nhỏ chằm chằm nhìn Tần Sách.

Tần Sách nhận ra vết sẹo. Hắn đã rạch nó đêm kia.

"Ngươi còn dám quay lại."

Con thú không rú. Nó nghiêng đầu, lùi một bước. Rồi nó vờ lao sang trái, khiến Tần Sách dịch chân chắn theo, và chỉ một nhịp thở sau, nó đổi hướng, đâm sang phải, hai móng trước bổ xuống như hai lưỡi cuốc.

Hắn không ngờ con thú biết đánh lừa. Hắn rút chân lùi nhưng không kịp hoàn toàn. Một móng sượt qua vai trái, xé toạc lớp băng mới, máu phun ra thấm cả nửa thân áo. Đau chạy thẳng lên gáy, tay trái co quắp. Hắn nghiến chặt răng, không kêu, đạp mũi chân vào thân cọc gãy lấy đà bật lùi, kiếm cầm một tay, mũi chúc xuống.

Con thú không cho hắn thời gian đứng vững. Nó lao theo, dồn hắn sát hàng cọc. Sau lưng hắn là khoảng hở vừa bị phá. Hắn thấy rõ mình không còn chỗ lùi.

"Tần Sách! Lùi sang phải!"

Tiếng Mộc Ly. Hắn không hỏi tại sao. Hắn nhảy sang phải, vào đúng khoảng đất cách đó hai bước chân.

Cô vung tay. Nền đất ngay trước con thú, đúng chỗ hắn vừa rời đi, mềm ra thành một vũng bùn sâu tới đầu gối. Hai chi trước của nó ngập xuống, thân chúi về phía trước, bụng chạm đất. Nó gào lên, giãy giụa, bùn bắn tung tóe, nhưng mỗi lần giãy thì chân càng lún sâu hơn.

Phép thứ hai. Mộc Ly quỵ một gối xuống nền đất, bàn tay run rẩy.

Tần Sách đứng vững lại. Hắn lao vào từ bên sườn, không đâm vào cổ, cổ con thú đang gồng cứng và cúi thấp. Hắn nhắm vào khuỷu chân trước bên phải, đúng chỗ vết sẹo cũ, nơi da vẫn mỏng hơn những chỗ khác. Lưỡi kiếm chém xuống theo đường chéo, cắt qua lớp da sẹo và chạm vào khớp xương. Một tiếng răng rắc khô khốc vang lên. Chân trước gãy ngang. Con thú đổ sụp xuống một bên, thân nằm nghiêng trong bùn.

Nhưng nó chưa chết. Nó quật đầu sang, hàm răng nanh táp vào cánh tay phải của hắn. Tần Sách chỉ kịp dùng bản kiếm đỡ. Răng nanh cắn vào thân kiếm, để lại vệt xước, kéo hắn ngã dúi về phía trước. Hắn dồn sức kéo thanh kiếm ra nhưng lưỡi kiếm đã kẹt giữa hai hàm răng.

"Giữ hắn lại!" Lục Dạ hét.

Dây thừng bay qua vai con thú, vòng quanh cổ sau của nó. Lục Dạ không kéo. Hắn chạy vòng qua cây cọc gần nhất, luồn dây qua thân cọc rồi ném đầu kia cho người vận chuyển. Người vận chuyển vừa rút rìu khỏi lưng con thú đã chết, bắt lấy dây, quấn hai vòng quanh cọc, ngả người ra sau.

"Kéo lên, đừng kéo ra!"

Dây siết vào cổ con thú, kéo đầu nó ngẩng lên khỏi thanh kiếm, hàm mở ra một khoảng. Tần Sách rút kiếm ra trong khoảnh khắc đó, xoay ngược lưỡi, đâm xuyên qua cổ họng nó từ dưới cằm, thẳng lên trên.

Hắn giữ nguyên tư thế, hai tay run lên. Con thú co giật một lần, rồi nằm im.

Nhưng phía sau lưng hắn, tiếng ầm ầm lại dội lên.

Thêm ba con nữa đã chui lên qua hai khoảng hở mới ở hàng rào đông, cách nhau chừng mười bước. Chúng không còn lao vào từng con một. Chúng chạy thẳng vào khu ở, nhắm về phía nhà thứ hai, nơi có cánh cửa gỗ vừa đóng. Một con đã tới bậc cửa, cào lên thanh gỗ chắn, vụn gỗ bay tung.

"Nhà!" Người vận chuyển hét.

Bên trong, tiếng thằng bé khóc vang lên, rồi tiếng người phụ nữ quát lên một tiếng thật to. Lục Dạ không chạy về phía cửa. Hắn chạy về phía kho.

Hắn đẩy cánh cửa kho vào, chộp lấy cuộn dây thừng lớn cuối cùng cùng hai cái móc sắt dùng buộc hàng. Quay ra, hắn đã thấy con thú thứ hai vòng qua góc nhà, đang lao tới chỗ người đàn ông gia đình. Hắn ném một cái móc sắt buộc đầu dây, nhắm vào chân sau con thú. Móc găm vào gân khoeo, dây căng ra. Con thú khựng lại, ngã chúi.

"Kéo nó về phía xe chất đá!"

Người đàn ông không đợi hiểu, tay bắt lấy đầu dây, kéo thật mạnh. Lục Dạ chạy sang bên kia, cùng người vận chuyển kéo theo. Ba người kéo dây. Con thú lê theo dây một quãng, móng bới đất thành hai đường rãnh, cho tới khi thân đập vào bánh xe chất đá. Tần Sách lao tới, đâm kiếm từ trên xuống gáy nó.

Con thứ ba vẫn đứng ở bậc cửa nhà thứ hai, vẫn cào, vẫn gõ. Cánh cửa rung, thanh chặn kêu ken két như sắp gãy.

Mộc Ly không còn dùng được phép thứ ba thêm lần nào nữa. Cô chỉ có cây que khắc vạch trên tay, cắm ở thắt lưng. Cô rút que, chạy tới, dùng hết sức đâm vào mắt con thú từ phía sau.

Con thú rú lên, quay lại, hất cô văng xuống đất. Cô lăn hai vòng, đầu đập vào thân bánh xe, nằm im một thoáng.

Tần Sách chạy tới, nhưng chưa kịp, một cây cọc nhọn đã xuyên qua hông nó từ phía bên kia. Người đàn ông gia đình đứng đó, hai tay siết chặt cán cọc, toàn thân run lên, mặt trắng bệch. Hắn đâm đúng như đã được dạy, xuyên sâu, rồi quên buông.

"Buông ra!" Tần Sách quát.

Hắn buông. Con thú hất thân, cây cọc bật khỏi tay hắn, đập thẳng vào ngực làm hắn ngã ngửa. Con thú lao xuống, hai hàm mở rộng.

Tần Sách vung kiếm ngang, một nhát chém vào cổ, lưỡi kiếm cắm vào xương. Hắn lấy hết sức dồn thân người đè lên kiếm, nhấc con thú lên khỏi người đàn ông, cho tới khi nó đổ nghiêng xuống đất, nằm im.

Đêm lặng xuống đột ngột.

Phía đông, cột lửa ở miệng hố đã xẹp, chỉ còn đống than đỏ và mùi thịt cháy khét. Tiếng đào dưới đất xa dần, rút về hướng sườn dốc. Hai con thú còn lại chạy lùi ra qua khoảng hở, một con què chân, đuôi lết trên nền đất. Chúng biến mất vào bóng tối ngoài hàng cọc, để lại hai vệt máu dài trên nền đá dăm.

Lục Dạ đứng giữa sân, nắm chặt đầu dây còn thừa, lòng bàn tay rách toạc vì siết. Hắn thả dây ra, thở ra một hơi dài. Ánh đèn cột lối nam chập chờn, chiếu lên những thân xác thú nằm rải rác, lên hai khoảng hở đen ngòm ở hàng rào đông, lên cây cọc nghiêng ở góc đông bắc, vẫn đứng nguyên, đầu nhọn dính máu.

Tần Sách đi tới, vai trái đẫm máu, bước chân không còn vững. Hắn dừng lại cách Lục Dạ một bước.

"Sáu con chết. Hai con chạy." Giọng hắn khàn đặc. "Chân tuyến đông phá hai chỗ. Nhà thứ hai còn đứng, cửa gần gãy."

"Người?"

"Người vận chuyển rách một bên tay. Anh Cuốc bị đập vào ngực, thở được. Mộc Ly đập đầu, đang ngồi dậy." Hắn im một nhịp. "Ta vẫn đứng."

Phía sau hắn, người phụ nữ đã mở cửa nhà thứ hai, đứng ở ngưỡng cửa, một tay cầm cây chày, tay kia siết chặt tay thằng bé. Cô bước ra sân, đi thẳng tới chỗ chồng đang nằm, quỳ xuống, đặt tay lên ngực hắn, không nói gì, chỉ đếm từng nhịp thở.

Mộc Ly tựa lưng vào thân bánh xe, một tay ôm trán, một tay chỉ vào dãy bát gốm. Hai bát phía đông đã vỡ thành mảnh. Những bát còn lại, mặt nước đã trở về phẳng lặng.

Lục Dạ nhìn quanh sân một lượt. Người vận chuyển ngồi bệt dưới chân cột lối nam, tay áo xé toạc, đang tự buộc chặt vết rạch trên cánh tay. Người đàn ông gia đình nằm ngửa, mắt mở nhìn trời, thở từng hơi ngắn. Thằng bé đã thoát khỏi tay mẹ, đứng giữa sân, cái xẻng nhỏ siết trong tay, đầu xẻng vẫn sạch.

Hắn đi về phía hố đất cháy ở đông bắc, nhặt lên một cây cọc vẫn còn nguyên, đặt mũi nhọn xuống nền.

Sườn đông lặng im, tối đen, hai khoảng hở trên hàng rào mở thẳng ra nó.

Trời còn chưa rõ mặt đất thì Lục Dạ đã đi hết một vòng hàng rào. Hắn cầm bó đuốc cuối cùng còn cháy, đếm bằng chân, cọc nào đứng thì bước qua, cọc nào gãy thì dừng lại cắm que đánh dấu. Khi hắn quay về điểm đầu, trong tay đã hết mười một cây que.

Hàng rào đông vỡ hai khoảng lớn, mỗi chỗ rộng bằng ba sải tay, cộng thêm bốn cây cọc lỏng gốc vì nền đã bị khoét rỗng bên dưới. Hàng bắc mất hai cây. Bãi đất giữa hai khoảng hở bị bới nát như vừa có một cái cày khổng lồ kéo qua. Bên kia xe chất đá ở phía tây, bánh xe dính một vệt máu đen dài, móng thú cào sâu vào thành gỗ. Phía nam chưa ai động tới, lối xe nửa tải vẫn nguyên.

Kho cũng không còn nguyên. Hai tấm ván ở vách đông nứt toác, một con thú đã lao vào đó khi chạy về phía nhà thứ hai, để lại ba vết móng chạy dọc như ba nhát cuốc. Thùng dầu thứ hai bên trong đổ nghiêng, dầu chảy ra nền, thấm vào tấm lót gỗ. Lục Dạ quỳ xuống đếm lại những gì còn khô: Hạt giống trong ngăn kéo có chốt vẫn an toàn, hai chốt sắt và tờ giấy ghi tiền góp đường không ướt, nhưng hai cuộn dây thừng bị dầu thấm đẫm, sáu bó đuốc chỉ còn hai.

Hắn đặt cuốn sổ lên đầu gối, chậm chạp ghi từng dòng. Bàn tay phải của hắn vẫn rát từ lúc siết dây, lòng bàn tay quấn tạm bằng vải xé từ vạt áo, máu đã khô lại thành một lớp cứng. Mỗi lần nhấn bút, lớp cứng ấy nứt ra một chút.

Khi trời xám dần, Mộc Ly bước tới, tay giữ một miếng vải ướt đắp lên trán. Một vết sưng tím đã nổi lên sát chân tóc, mắt cô thâm quầng, nhưng bước đi vững.

"Ta đếm xong rồi," cô nói. "Sáu xác. Ba con đầu ở hàng đông, một con ở miệng hố cháy, hai con gần nhà. Thêm con cuối cùng mà Tần Sách cắt cổ."

"Bảy."

"Bảy. Hắn đếm sai hay ta đếm thừa, chẳng ai cãi nhau chuyện ấy được." Cô đưa cho hắn tấm ván ghi. "Bát vỡ hai cái. Ta cần hai cái mới và thêm bốn cái để rải dày hơn phía đông. Đất dưới hàng rào đông đã bị khoét quá nhiều chỗ, bát cách ba sải không còn đủ."

Lục Dạ nhìn tấm ván, rồi nhìn những hàng chữ nhỏ cô ghi vị trí từng bát, số lần gợn, thời điểm.

"Cách hai sải thì sao?"

"Phải chôn gấp rưỡi số bát. Nghĩa là mười sáu cái thay vì mười."

"Gốm ở đâu ra?"

"Người chạy tuyến mang đến mỗi chuyến vài cái, nếu ngươi nhờ."

"Ta nhờ." Hắn ghi vào sổ. "Còn xác thú?"

Mộc Ly nhìn sang bãi đất phía đông, nơi bảy thân xác xám nằm rải rác trên nền đá dăm, đã bắt đầu có ruồi.

"Ta thấy nên xem kỹ trước khi kéo ra bãi ngoài. Răng nanh dưới của chúng cong ngược và rất cứng, móng trước bè ra như lưỡi xẻng, lớp da bụng dày hơn da lưng. Nếu giữ nguyên vẹn thì ngươi đem bán được một ít ở chợ phía nam. Lần trước ngươi cũng bán vật liệu ma thú để mua gỗ."

"Cô mổ được không?"

"Ta biết chỗ nào cắt không làm hỏng phần giá trị. Phải có người giữ xác cho ta."

Lục Dạ khép sổ lại.

"Anh Cuốc nằm nghỉ được. Người vận chuyển bị thương tay. Ta và Tần Sách làm."

"Tần Sách còn vai."

"Hắn giữ xác bằng tay phải là đủ."

Mộc Ly gật đầu, quay đi lấy dao và chậu nước.

Khi nắng bò lên sườn đông, tiếng búa đã vang khắp khu ở. Người vận chuyển ngồi ở bậc cửa kho, cánh tay bó chặt vải, không được cầm búa nên chỉ huy việc chia gỗ: Cây nào dài làm cọc chính, cây nào ngắn làm thanh giằng ngang, cây nào cong thì để làm ván vá vách kho. Người đàn ông gia đình dậy lúc gần trưa, bước ra từ nhà với một tay ôm sườn, mặt vẫn còn tái, nhưng khi vợ hắn định bảo nằm xuống, hắn chỉ lắc đầu, lấy cây búa đứng ở chỗ khoảng hở đông bắc và bắt đầu đóng cọc.

Thằng bé lặng lẽ đi theo cha, tay cầm hộp cọc nhỏ, cứ thấy cha cần cọc nào thì đưa cọc ấy. Nó không hỏi, không nói.

Lục Dạ và Tần Sách kéo từng xác thú lên tấm ván lớn, đưa tới chỗ Mộc Ly ngồi bên chậu. Cô làm việc rất cẩn thận, dùng con dao mảnh rạch dọc khớp, tách phần móng ra khỏi chân mà không làm vỡ vỏ sừng. Khi cạy hàm, cô dừng lại, đưa hai chiếc răng nanh lên nhìn dưới nắng, rồi gõ nhẹ vào nhau. Tiếng gõ phát ra trong và dài.

"Loại này dùng làm mũi cuốc được, cứng hơn sắt thường."

"Bán được không?"

"Bán được hơn là giữ. Ở đây chưa có lò rèn nào biết chế." Cô đặt từng chiếc vào một chiếc khay gỗ, ghi tên vào ván. "Hai xác đầu đủ bù hai xe đá dăm và dầu. Mấy xác còn lại để mua gốm và đuốc."

Tần Sách đứng ở đầu tấm ván, tay phải giữ chặt thân xác, tay trái buông thõng. Hắn không nói gì suốt buổi. Đến khi Mộc Ly xong con thứ ba, hắn mới lên tiếng.

"Con sẹo ở khuỷu chân. Hôm kia ta rạch nó, ta tưởng nó chết dưới hang."

"Nó không chết."

"Và nó dẫn đàn quay lại." Hắn nhìn cái xác thân dài nằm cuối cùng trên tấm ván. "Nó biết hàng rào yếu ở chỗ nào. Nó biết đào từ bên ngoài, không đi đường hang cũ nữa."

Lục Dạ đặt chiếc khay răng nanh sang một bên.

"Nó không đi một mình từ đầu. Hôm kia chỉ có ba con, hôm qua nhiều gấp đôi."

"Còn hai con chạy."

"Một con què."

"Một con còn lành." Tần Sách liếc lên sườn đông. "Nếu còn đàn nào khác nữa thì cần thêm thời gian. Bây giờ có thể chúng đã rút sâu hơn vào hang cũ ở vùng trũng."

"Hoặc đã nhớ đường đến đây."

Không ai trả lời. Mộc Ly tiếp tục lóc xương, cho đến khi tấm ván chỉ còn lại xương, da thô và phần thịt không dùng được. Hai người kéo phần đó ra sườn đông, đổ xuống một cái hố cạn đào sẵn, lấp đất, chèn thêm đá. Khi quay về, ai cũng cần một xô nước thô để rửa tay, rửa mặt.

Giữa buổi, người phụ nữ gia đình mang ra sân một nồi cháo đặc và bốn cái bát gỗ, đặt ở bậc cửa kho. Cô múc cho chồng trước, rồi cho người vận chuyển, rồi cho Mộc Ly, rồi cho Tần Sách. Bát thứ năm đưa tới trước mặt Lục Dạ.

"Bàn tay anh chảy máu ra áo rồi."

Hắn nhìn xuống. Lớp vải quấn lòng bàn tay đã thấm đỏ.

"Đưa đây, ta thay."

Hắn chìa tay ra. Cô tháo lớp vải cũ bằng hai ngón, nhìn vết rách, không nói gì, nhúng vải sạch vào nước ấm, lau, rồi quấn lại thật chặt. Tay cô nhẹ hơn hắn tưởng.

"Đêm qua ta nghe tiếng dây kéo qua cửa." Cô buộc nút, vẫn không ngẩng lên. "Ta biết anh ở ngoài đó."

Lục Dạ không đáp. Cô đứng dậy, cầm nồi cháo quay lại nhà, đi ngang qua chồng, khẽ đặt tay lên vai hắn một khắc rất ngắn rồi lại đi tiếp.

Đến lúc nắng đứng bóng, người vận chuyển chất bốn tấm da và một chiếc khay răng nanh lên xe nhỏ, cùng mấy sợi dây nhuộm dầu không còn dùng được. Hắn dắt con la tới lối nam, đứng chờ Lục Dạ.

"Chợ phía nam, ba ngày. Ta cần gì?"

"Đá dăm hai xe, cọc năm mươi cây, đuốc, dầu, dây thừng mới hai cuộn. Nếu còn dư thì mua gốm, ít nhất mười cái."

"Ta nói giá thế nào?"

"Nói đúng những gì có trên xe. Đừng nói nhà ở đây bị đánh."

"Sao?"

"Nếu họ biết chỗ này bị đánh, họ sẽ ép giá hoặc không ai dám chở hàng tới." Lục Dạ dừng một nhịp. "Nhưng nếu ai hỏi thẳng, đừng chối."

Người vận chuyển gật, kéo dây cương, hai bánh xe lăn qua lối nam. Bóng hắn nhỏ dần trên con đường đá dăm, mang theo chiếc khay răng nanh đầu tiên từ những con thú đã tấn công chính nơi này.

Chiều xuống, khoảng hở phía đông bắc đã được lấp lại bằng những cây cọc mới, dày hơn, đóng sâu hơn, chèn đá dăm quanh gốc. Khoảng hở phía đông thứ hai chỉ mới dựng được một nửa. Lục Dạ không ép. Hắn để lại cây cọc cuối cùng cùng búa ở chân hàng rào, cạnh một bó đuốc mới thắp cho ca gác đêm.

Mộc Ly ngồi xổm cạnh hàng bát gốm, chôn những chiếc bát còn lại sát nhau hơn, cách chừng hai sải, không còn ba. Cô dừng lại khi đến bát thứ mười, đứng dậy, nhìn vào khoảng trống nơi bát chưa có, rồi ghi số vào ván. Còn thiếu sáu.

Tần Sách đã quấn lại băng vai, ngồi dựa vào cột lối nam, kiếm đặt trên đầu gối. Hắn không ngủ, chỉ nhắm mắt nghỉ. Người đàn ông gia đình ngồi cạnh hắn, tay vẫn ôm sườn, nhưng đã lấy cây cọc nhọn đặt sẵn bên chân. Thằng bé ngồi trên bậc nhà, xẻng nhỏ dựng vào tường, lần đầu tiên không cần mẹ gọi cũng tự ngồi yên.

Lục Dạ đứng giữa sân. Phía trước hắn, hai căn nhà, một kho vá ván, một bãi nước vẫn đầy quá vạch hai, ba luống chịu khô với mười chín cây còn sống. Phía sau hắn là hàng cọc mới đóng thẳng hàng, chỗ liền chỗ hở, chỗ còn nguyên cọc cũ. Chẳng chỗ nào trong đó đủ cao để gọi là tường. Nhưng đây là lần đầu tiên sau một đêm bị tấn công, không ai bỏ đi, không ai hỏi có nên dọn đi nơi khác không.

Hắn cầm cây bút than, ghi thêm một dòng nữa lên tấm ván ở cửa kho. Ban đầu định ghi số bảy, rồi hắn xóa, viết lại: Bảy xác thú, bốn tấm da, một khay răng nanh, đã giao người vận chuyển mang xuống chợ phía nam, mười một cọc gãy, sáu bát thiếu.

Cuối ván, ở chỗ tiêu đề vẫn để trống từ hôm trước, không có ai viết gì.

Hắn quay lại nhìn khoảng hở phía đông chưa vá, cây cọc cuối cùng nằm cạnh búa trên nền đất. Trời sắp tối hẳn. Tần Sách mở mắt, chống kiếm đứng dậy.

"Hai ca đầu ta gác."

"Anh gác được với cái vai đó?"

"Ta gác bằng tai, không bằng vai." Tần Sách bước ra phía hàng rào, dừng lại cạnh khoảng hở chưa vá, đứng xuống cạnh cây cọc và búa. "Ngươi ngủ đi. Mai còn phải đóng xong chỗ này trước khi người vận chuyển về."

Lục Dạ gật đầu, không cãi. Hắn ngồi xuống bậc cửa kho, đặt cuốn sổ lên đầu gối, lòng bàn tay quấn vải mới, và nhìn Tần Sách đứng chặn giữa khoảng hở, lưng quay về phía ngọn đèn cột lối nam, mặt hướng ra sườn đông tối đen.

Khoảng hở phía đông được vá kín vào ngày thứ hai sau đêm thú đào. Hai con thú chạy thoát không quay lại, những chiếc bát gốm còn sót lại cũng chưa gợn thêm lần nào. Lục Dạ ngủ được hai đêm liền đủ giấc. Đến đêm thứ ba, hắn tỉnh dậy vì tiếng bánh xe ở lối nam.

Hắn ra tới cửa kho thì thấy người vận chuyển đã về, cánh tay vẫn quấn vải, con la thở phì phì sau chiếc xe nhỏ. Hàng chất đầy: Hai xe đá dăm, cọc gỗ buộc thành bó, hai cuộn dây thừng mới, thùng dầu, một bó đuốc và mười cái bát gốm xếp trong rơm. Đá dăm và cọc đủ theo danh sách hắn dặn. Người vận chuyển chưa kịp nhảy xuống đã chỉ tay về phía sau.

"Ta nói trước, không phải ta dẫn họ tới."

Phía cuối con đường đá dăm, cách lối nam chừng năm chục bước, một nhóm người đang đứng thành hàng lộn xộn. Bảy người, không kể một cô bé bị giấu sau vạt áo của người đàn bà đứng đầu. Không ai tiến thêm. Họ đứng ngoài tầm hàng cọc như biết chỗ nào là ranh giới.

"Ta qua chợ phía nam, có người hỏi ta chở gì," người vận chuyển hạ giọng. "Ta nói răng nanh ma thú, da bụng, đá dăm. Họ hỏi thú ở đâu ra. Ta không chối. Họ hỏi chỗ nào có nước uống được, ta cũng không chối." Hắn xuống xe, xoa cánh tay. "Dọc đường họ tự đi theo. Ta bảo chỗ này chưa có gì, họ vẫn đi."

Tần Sách đã ra đứng ở lối nam. Hắn chưa rút kiếm, nhưng đứng chặn đúng giữa, bàn tay phải đặt sẵn trên chuôi. Lục Dạ bước tới cạnh hắn, không nói gì, chỉ nhìn.

Những người kia không giống nhau chút nào. Người đàn bà đứng đầu chừng bốn mươi, áo vải bạc màu, tay còn dính bột, dắt theo cô bé khoảng bảy tuổi. Cạnh bà là một ông già chống gậy, lưng còng, vai vác bó dụng cụ cuốn trong da. Hai người đàn ông trẻ đứng sát nhau, giống nhau ở cằm và cách đứng, có lẽ là anh em, mỗi người xách một túi nhỏ. Một thanh niên cao gầy đứng riêng bên rìa, bao kiếm cũ đeo chéo lưng, mắt nhìn hàng rào như đang ước lượng độ cao. Người cuối cùng là một người đàn ông tầm ba mươi, ăn mặc sạch sẽ hơn tất cả, hai tay để trống, đứng hơi lùi sau cả nhóm, không nhìn ai.

Người đàn bà bước lên một bước. Giọng bà khàn vì đi đường.

"Nghe nói ở đây có nước uống được."

"Có," Lục Dạ đáp. "Nhưng chưa đủ cho nhiều người."

"Bọn ta không cần nhiều. Con bé này hai ngày chưa uống nước sạch."

Bà nói mà không cầu xin, chỉ trình bày như khai một con số. Mộc Ly đã đứng sau lưng Lục Dạ từ lúc nào, tay cầm cái vò sành nhỏ. Cô nhìn cô bé, rồi nhìn Lục Dạ. Hắn gật.

Mộc Ly múc đầy một gáo nước lọc, đem ra tận vạch rào, đưa cho cô bé. Con bé nhìn mẹ. Bà gật. Nó uống hết, không ngừng lại. Mộc Ly đứng đó cho đến khi gáo cạn, rồi cầm gáo trở vào, tay khắc một vạch vào que ván cạnh thùng.

Người thanh niên có bao kiếm lên tiếng, giọng khô và cụt.

"Còn ta thì cần việc. Ai thuê ta gác đêm, ta làm. Trả lương hay không đều được, cho ta chỗ ngủ."

"Gác đêm thì đã có người," Tần Sách nói.

"Vậy thêm một người."

"Ngươi đeo kiếm. Biết dùng không?"

"Biết."

"Biết tới đâu?"

Thanh niên nhìn hắn một thoáng.

"Đủ để ngươi không đứng chặn cổng một mình."

Không khí căng lên thấy rõ. Tần Sách không đổi nét mặt, chỉ xoay nhẹ bàn chân phải. Người vận chuyển liếc Lục Dạ, như chờ hắn chen vào. Lục Dạ không chen. Hắn đợi, vì nhóm người bên ngoài cũng đang đợi, và hắn cần biết ai trong họ nhìn Tần Sách bằng ánh mắt nào.

Người thanh niên nhận ra sự im lặng ấy, tự hạ tay khỏi chuôi kiếm. Hắn lùi nửa bước.

"Ta nói quá."

"Ừ."

Một trong hai anh em bước lên, cất giọng nhanh và thấp.

"Bọn ta không đến làm phiền ai. Bọn ta trốn nợ của một chủ mỏ ở phía đông thác rễ, mỏ đóng cửa, không trả nổi tiền công, họ đòi bắt đi làm trừ nợ." Hắn liếc em mình. "Chỗ này xa, không ai biết bọn ta ở đâu. Chỉ cần được ngủ một đêm."

"Một đêm," Lục Dạ nhắc lại, không hỏi.

"Đêm đầu thôi. Sau đó ta tính tiếp."

Ông già chống gậy ho lên một tiếng khan rồi nói, không nhìn ai.

"Ta già, không chạy nổi nữa. Nơi cũ ta ở bị lũ thú quét hết, con cháu chết gần hết. Ta làm được mộc, sửa được bánh xe, dựng được khung nhà. Ta không đòi gì, chỉ cần nơi nào mà đêm nằm xuống khỏi phải nghe tiếng đất rung."

Người đàn ông ăn mặc sạch sẽ vẫn chưa nói. Lục Dạ chú ý tới hắn nhiều hơn những người kia vì hắn im lặng thật lâu, và vì hai tay hắn sạch một cách lạ thường, không chai, không vết cuốc, không vết dây. Hắn đứng hơi nghiêng để mắt có thể quan sát cả hàng rào lẫn đường vào, nhưng đầu vẫn hướng xuống đất như người mệt.

Khi Lục Dạ nhìn sang, hắn ngẩng lên, gật nhẹ chào. Cái gật không có gì sai. Hắn không nói tên.

Lục Dạ chưa hỏi. Người vận chuyển kéo tay áo hắn, nói khẽ.

"Ngươi định làm thế nào? Đêm sắp xuống, họ không thể đứng ngoài kia."

"Nước thùng này không đủ cho mười lăm người."

"Họ có mang vò, nhiều người có vò riêng."

"Vò thì có, nước thì không." Lục Dạ quay sang Mộc Ly. "Thùng bây giờ còn bao nhiêu?"

"Quá vạch hai một chút. Chưa kể hai vò ta đổ cho người đàn ông hôm trước đi nam." Cô nhìn nhóm người, nhỏ giọng. "Tối nay cả mười lăm người uống thì hết. Sáng mai cả khu không có nước nấu."

Người thanh niên có bao kiếm bỗng bước một chân qua vạch đánh dấu bằng vôi ở rìa đường, lọt vào phạm vi hàng rào. Tần Sách rút kiếm ra nửa thân, tiếng kim loại ma sát vang lên khô khốc.

"Lùi lại."

Thanh niên đứng khựng, chân vẫn đặt trong vạch.

"Ta chỉ muốn nhìn gần hàng rào."

"Nhìn từ chỗ ngươi đứng ban nãy."

"Ngươi sợ ta?"

"Ta không sợ. Ta chỉ không muốn ngươi đứng ở chỗ đêm kia mười một cây cọc gãy."

Thanh niên nhìn xuống đất, lúc này mới thấy những vết cào hằn sâu trên nền, những chỗ đất còn sẫm vì máu thú chưa kịp khô hẳn. Hắn rút chân ra, lùi hai bước, không nói thêm.

Lục Dạ bước tới cạnh Tần Sách, nhưng chưa để hắn lên tiếng, đã quay về phía nhóm người bên ngoài. Hắn nói chậm, rõ từng chữ.

"Đêm kia ở đây bị thú đào hang tấn công. Bảy con chết, hai con chạy thoát. Hàng rào chỉ cao tới ngực. Nước lọc đủ cho tám người uống mỗi ngày. Kho nhỏ, lương thực tự trồng mới có mười chín cây. Ai ở lại, ai cũng phải gác đêm, đóng cọc, làm việc theo ca."

Hắn dừng một nhịp.

"Ta không hứa chỗ này an toàn. Ta chỉ nói đúng những gì đang có."

Người đàn bà dắt cô bé không chớp mắt.

"Còn bọn ta thì có gì?"

"Một chỗ ngồi ngoài hàng rào, một vò nước cho mỗi người trong tối nay. Sáng mai ta sẽ hỏi từng người một, rồi quyết định ai có thể vào."

"Hỏi gì?"

"Tên, từ đâu tới, đến đây để làm gì, biết làm việc gì."

"Ngươi hỏi rồi bọn ta nói dối thì sao?"

"Thì ta sẽ biết sau, chứ không phải trước." Hắn chỉ ra bãi đất trống bên ngoài lối nam, nơi người vận chuyển vừa dỡ hai bó cọc. "Ở đó có hai tấm ván và một bó đuốc. Không ai được đi vào phạm vi hàng rào. Ai cần gì thì nói với Mộc Ly, người đang đứng bên kia, cô ấy ghi tên và lượng nước."

Cô bé nép vào mẹ, nhìn chiếc thùng nước xa xa dưới mái che. Người đàn bà gật, chậm chạp, rồi quay lại nói với nhóm:

"Ngồi xuống. Ai có vò thì mang lại đây."

Nhóm người ngồi xuống bãi đất, không ai cãi. Ông già thả bó dụng cụ xuống, đặt gậy lên đầu gối. Hai anh em chụm đầu thì thầm. Thanh niên bao kiếm ngồi tách ra, tay đặt trên bao, mắt dán vào hàng rào như vẫn đang tính chiều cao từng cây cọc. Người đàn ông ăn mặc sạch không ngồi cùng ai. Hắn chọn một góc riêng, cách nhóm vài bước, mở túi lấy miếng bánh cắn một miếng nhỏ rồi ngừng.

Mộc Ly cầm tấm ván, bước ra vạch rào, bắt đầu ghi. Người đầu tiên đưa vò ra là bà đàn bà dắt cô bé. Cô múc, ghi, đưa. Người thứ hai, thứ ba. Khi tới người đàn ông ăn mặc sạch, hắn cúi đầu nhận vò nước, nói nhỏ "cảm ơn", nhưng tay cầm vò hơi khựng khi nhìn thấy chữ cô khắc lên ván.

Hắn không đọc tên ai. Hắn chỉ nhìn vào dòng ghi lượng nước, rồi quay đi.

Lục Dạ thấy điều đó, không nói.

Tần Sách tra kiếm vào vỏ, đứng sát hắn thì thầm.

"Ngươi định cho họ ngủ ngoài hàng rào cả đêm?"

"Đủ người gác thì được."

"Ta gác."

"Ta gác cùng."

Hắn không cho hắn từ chối. Tần Sách gật, rời khỏi lối nam, đi tìm người vận chuyển để chỉ ca gác đêm nay.

Đêm xuống hẳn thì đèn thứ hai được thắp ở cột lối nam. Bên ngoài hàng cọc, bảy người ngồi gần bó đuốc nhỏ, bóng họ chập chờn theo ngọn lửa. Không ai ngủ. Cô bé đã ngủ thiếp trên đùi mẹ, má còn dính vết nước.

Lục Dạ đứng một mình ở lối nam, cuốn sổ trong tay, chiếc chìa duy nhất trong túi áo. Hàng cọc thấp chạy dài hai bên hắn, chỗ mới chỗ cũ. Bên kia hàng cọc là những gương mặt mỏi mệt, đang nhìn vào khoảng sân nhỏ có hai căn nhà, một kho, một bãi nước, lần đầu tiên thật sự có người từ ngoài đứng nhìn vào.

Người đàn ông ăn mặc sạch sẽ vẫn ngồi ở góc riêng, mắt hướng về phía kho.

Khi trời vừa rõ mặt đất, Lục Dạ đã đặt một tấm ván dài cạnh lối nam, trên kê hai cái thùng gỗ úp ngược làm ghế. Bên trái tấm ván là Mộc Ly với que khắc vạch và sổ nước. Bên phải là Tần Sách, kiếm dựng sát chân, vai trái vẫn băng. Người vận chuyển ngồi ở đầu ván, tay cầm cục than, phụ ghi.

Bảy người bên ngoài hàng cọc đã thức từ lâu. Bó đuốc đêm qua chỉ còn một nắm tro. Cô bé tựa đầu vào vai mẹ, mắt mở to nhìn tấm ván như nhìn một cánh cửa.

"Từng người một," Lục Dạ nói. "Người đầu tiên."

Người đàn bà dắt con bé bước lên trước, nhấc con bé đặt lên một phiến đá cạnh đó rồi mới quay lại đối diện.

"Lam Nương. Con bé tên Tiểu Đậu."

"Từ đâu tới?"

"Xóm bột, cách thác rễ ba ngày đường xuôi nam. Xóm bị thú quét hồi trăng trước. Ta còn mười ba người thân, giờ còn hai." Bà nói như đọc lại một bản kê. "Ta đến đây vì nghe có nước sạch."

"Biết làm gì?"

"Nhào bột, nướng bánh, nấu ăn cho vài chục người. Nếu có lò thì làm được, không có lò thì ta xây."

Tần Sách đổi ánh nhìn sang bàn tay bà, những đốt ngón dày, da nứt vì bột và lửa. Hắn không hỏi thêm. Mộc Ly ghi tên vào ván, gạch một dấu bên cạnh chữ nấu ăn.

"Có ai đuổi theo bà không?"

Lam Nương ngẩng đầu.

"Không. Thú thì đuổi, người thì không."

Người thứ hai là ông già chống gậy. Ông không ngồi, chỉ dựa vào đầu ván, thả bó dụng cụ xuống mặt đất.

"Ngô Lão, làm mộc, ngoài bảy mươi cái xuân rồi, không nhớ nổi con số chính xác." Ông mở nắp bó da, lấy ra một cái bào gỗ mòn vẹt, lưỡi sáng loáng. "Hỏi ta biết làm gì thì ta nói luôn, đừng tốn công. Dựng nhà, làm cửa, đóng xe, đục thùng. Bánh xe ta sửa được cả khi la đã kéo nó đi được hai mươi dặm mà không ai thấy nó sắp gãy."

"Đục thùng?" Mộc Ly hỏi. Cô không ngẩng đầu khỏi ván.

"Thùng nước, thùng ủ, thùng chứa. Loại nào ta cũng đóng được, không cần đinh sắt."

Mộc Ly ngẩng lên. Cô nhìn ông già lâu hơn cô nhìn bất kỳ ai trước đó.

"Ông đóng một cái chứa nước được bao nhiêu vò?"

"Tùy gỗ. Có gỗ đủ thì hai mươi vò, cho vòng đai bằng dây tre."

Mộc Ly quay sang Lục Dạ, chỉ nói một chữ.

"Có."

Hắn gật, ghi lại. Ngô Lão lùi ra nhường chỗ, không hỏi kết quả.

Hai anh em họ Giang bước lên cùng lúc, người anh đứng trước. Hắn đưa tay nhận cục than từ người vận chuyển, tự viết tên mình lên ván, nét chữ vụng nhưng dứt khoát.

"Giang Đại. Em tôi, Giang Nhị."

Lục Dạ liếc người vận chuyển. Hắn không dùng chữ "tôi" trong miệng ai bao giờ, nhưng không cần sửa. Hắn hỏi:

"Mỏ nào?"

"Mỏ Hắc Khê, phía đông thác rễ. Chủ mỏ là một thương gia họ Lôi. Mỏ bị sập ống một nửa, ông ta đóng cửa, không trả công ba tháng. Đòi bọn ta đi làm mỏ khác để trừ nợ ăn ở."

"Ông ta có biết các anh đi đâu không?"

Giang Đại im một nhịp. Giang Nhị nhìn anh, rồi nhìn xuống đất.

"Không chắc."

"Nghĩa là có thể."

"Ta rời mỏ ban đêm, không ai thấy. Nhưng dọc đường bọn ta có hỏi thăm chỗ có nước sạch. Nếu họ hỏi lại thì.. Có thể biết."

Tần Sách nghiêng người, giọng thấp, đủ để cả ván nghe.

"Bao lâu thì người của ông ta tới?"

"Nếu ông ta muốn đòi thật, thì nửa tháng. Nếu ông ta không muốn, thì không bao giờ."

"Ông ta có bao nhiêu người?"

"Chừng mười, toàn thợ mỏ cầm xà beng. Không có kiếm sĩ."

Lục Dạ ghi một dòng vào sổ, đánh dấu bên cạnh tên hai anh em bằng một nét gạch ngang ngắn, không lời giải thích. Giang Nhị nhìn nét gạch ấy, hỏi bằng giọng nhỏ.

"Đó là có hay không?"

"Chưa xong. Còn người tiếp theo."

Người thanh niên bao kiếm bước lên, không chờ gọi. Hắn đặt cả hai tay lên mặt ván.

"Lệ Kiêu. Mười chín tuổi."

"Kiếm của ai?"

"Của ta."

"Ai dạy?"

"Sư phụ ta chết rồi." Hắn không nói thêm.

Tần Sách đứng dậy, cầm cây gậy gỗ dài tựa cạnh tấm ván ném sang cho Lệ Kiêu, rồi rút một cây gậy khác cho mình.

"Ra bãi đất trống. Tay trái ta băng, nên ta đánh bằng tay phải. Ngươi cứ dùng cả hai."

Lệ Kiêu hơi ngạc nhiên, rồi đón lấy gậy. Hai người bước ra bãi đất bên cạnh lối nam, cách nhau sáu bước, mặt hướng vào nhau. Những người ngồi bên ngoài hàng cọc quay hẳn đầu nhìn. Ngô Lão rút cái bào ra, đặt lên đầu gối, chuẩn bị xem.

Lệ Kiêu vào trước, không chút chần chừ. Hắn đạp nền, phóng tới với bước đầu dài, gậy vạch một đường chéo từ trên xuống. Tần Sách không đón. Hắn lùi nửa bước, để đầu gậy xé qua ngực, rồi quét gậy ngang chân. Lệ Kiêu nhảy lên tránh, mũi gậy sượt dưới gót, hắn đã xoay người, bổ tiếp vào vai phải đối thủ.

Đòn nhanh. Nhanh hơn Lục Dạ nghĩ. Tần Sách dùng đầu gậy gạt lên, tiếng gỗ va chạm vang khô. Cổ tay hắn hơi rung. Hắn không đáp lại bằng sức mà bằng vị trí. Hắn bước chéo sang trái, dịch khỏi tầm bổ, khiến Lệ Kiêu phải đổi hướng giữa chừng, và trong lúc thân người hắn mất thăng bằng nửa nhịp, Tần Sách dí đầu gậy vào xương sườn hắn, không mạnh, chỉ đủ để hắn cảm nhận rõ.

"Chết," Tần Sách nói.

Lệ Kiêu thở mạnh, rút gậy lại, không cãi. Hắn nhắm mắt một thoáng rồi lao vào lần nữa. Lần này hắn không bổ. Hắn đâm thẳng, nhắm vào ngực. Tần Sách nghiêng vai phải cho mũi gậy sượt qua, nhưng Lệ Kiêu đã buông tay trái khỏi cán, dùng tay đó chộp lấy thân gậy của Tần Sách, giật mạnh. Một chiêu bẻ khóa. Tần Sách bị kéo ngã người về phía trước một bước, vai trái đau nhói làm hắn nhăn mặt.

Hắn không ngã. Hắn xoay cổ tay phải, thả gậy, lùi ngay sau đó một bước, để Lệ Kiêu đang giữ chặt thân gậy bị hụt lực kéo. Khi hắn chúi người, Tần Sách đã nhặt cây gậy rơi dưới đất bằng chân, hất lên, bắt lấy, đập nhẹ vào gáy.

"Hai lần chết," Tần Sách nói. Giọng hắn đều, nhưng ánh mắt đã khác. "Đòn đâm sau cùng của ngươi khá. Bẻ khóa được cả tay một người đã qua bao nhiêu trận. Nhưng ngươi dồn hết vào một nhát và quên mình đã lộ đầu."

"Nếu vừa nãy ta dùng kiếm thật thì sao?"

"Thì ngươi sẽ bị đâm vào cổ, còn ta mất thêm một ngụm máu." Tần Sách ném gậy trả về. "Tối nay ngươi gác cùng ta. Không phải vì ta tin ngươi. Vì ta cần xem ngươi làm gì khi đứng một mình giữa đêm."

Lệ Kiêu thở ra một hơi dài, gật.

Còn lại người đàn ông ăn mặc sạch sẽ. Hắn bước lên ván sau cùng, tự đặt hai bàn tay lên mặt gỗ, những ngón thon dài, móng cắt sạch.

"Tống Văn."

"Từ đâu?"

"Chợ phía nam."

"Làm gì ở chợ phía nam?"

"Ghi sổ cho một kho hàng. Kho đóng cửa sau khi chủ kho bán hết mà không ai trả tiền công." Giọng hắn nhã nhặn, mỗi chữ rõ ràng. "Ta còn nhớ cách kiểm hàng, đối chiếu sổ, tính tồn. Nếu các vị cần người ghi chép, ta làm được."

"Kho hàng nào?"

Hắn dừng một khoảnh khắc rất ngắn trước khi trả lời.

"Một kho ở phố cuối chợ. Không có tên lớn."

Mộc Ly ghi. Người vận chuyển liếc Lục Dạ. Lục Dạ chỉ hỏi tiếp.

"Đến đây để làm gì?"

"Tìm việc. Nơi có nước uống được và có người gác đêm thì đáng ở lại."

"Có ai đuổi theo ông không?"

"Không."

Câu trả lời thoát ra ngay, không ngập ngừng. Tần Sách liếc hắn một lần, rồi quay đi. Lục Dạ ghi tên hắn xuống cuối danh sách, không gạch bên cạnh, không chú thích.

Khi ván ghi đã đủ tên, Mộc Ly cầm que khắc vạch đi ra bãi nước, đo lại. Cô trở về với vẻ mặt không thay đổi.

"Thùng lọc đầy quá vạch ba. Nếu mười lăm người dùng một vò một ngày, đủ hai ngày rưỡi. Sau đó hết, nếu tầng lọc không kịp đầy lại."

"Hai ngày rưỡi," Lục Dạ lặp lại.

"Còn nếu có thêm cái thùng chứa của ông Ngô thì ta có chỗ trữ nước lọc dư mỗi đêm. Mỗi vòng lọc ta làm ra nhiều hơn mức dùng, nhưng không có chỗ chứa nên phải đổ."

Ngô Lão đã đứng thẳng lưng hơn, ông nhìn vào phía bãi nước như đo khoảng cách bằng mắt.

"Gỗ có sẵn ở đó, ván ta chẻ thêm được. Hai ngày, ta đóng xong cái thứ nhất."

"Ông cần gì?"

"Hai người phụ chẻ ván, một người cầm lưỡi bào, nước lạnh để dầm gỗ." Ông chỉ hai anh em họ Giang. "Hai đứa kia khỏe, ta dùng được."

Giang Đại nhìn Lục Dạ. Giang Nhị cũng nhìn. Họ chờ một lời nói về việc họ có được ở lại hay không.

Lục Dạ khép cuốn sổ, đứng lên.

"Tất cả các người ở lại thử. Ba đêm."

Những gương mặt bên ngoài hàng cọc thay đổi, không ai cười nhưng vai ai cũng chùng xuống một chút. Hắn giơ tay chặn trước khi họ kịp nhúc nhích.

"Không ở trong khu ở chính. Khu thử là đoạn đất bên trong hàng cọc, cạnh lối nam, cách kho và bãi nước một khoảng. Ngô Lão dựng chòi ở đó, hai anh em phụ. Ai cũng ở trong tầm nhìn của người gác."

"Bọn ta bị nhốt?" Giang Nhị hỏi.

"Không. Cổng nam mở mỗi ngày. Ai muốn đi thì đi, không ai giữ." Hắn chỉ vào ván ghi. "Nhưng trong ba đêm này, nước uống lấy theo vò, chỉ ở chỗ Mộc Ly. Kho không ai vào, trừ người ghi tên trên ván cửa. Tối nay có hai ca gác, Tần Sách chia ca, ai được gọi thì làm."

"Còn chuyện lương bổng?"

"Chưa có lương bổng. Ai làm việc, có bữa ăn hai lần một ngày. Lam Nương sẽ nấu."

Lam Nương ngẩng lên, không ngờ bị gọi tên trong danh sách đầu tiên. Bà ôm chặt lấy Tiểu Đậu, rồi gật mạnh, mắt đỏ lên nhưng không khóc.

"Ta nhóm lò ở đâu?"

"Sau nhà thứ hai. Nhờ chị ấy chỉ."

Người phụ nữ gia đình đã đứng nép bên cửa từ lúc nào, hai tay lau vào tạp dề, gật đầu với người đàn bà lạ. Hai người cùng quay lại nhìn thằng bé đang đứng xa xa, tay cầm xẻng nhỏ, đứng ngẩn ra trước cô bé ngồi trên phiến đá.

Họ bước qua lối nam từng người một. Mỗi người đi qua, Lục Dạ đều nhìn mặt, nhìn tay, nhìn túi đồ. Lam Nương bước nhanh, giữ chặt con. Ngô Lão chống gậy, chậm và đều. Hai anh em họ Giang đi sau, tay xách túi, mắt quét khắp sân rồi dừng lại ở những cây cọc mới đóng. Lệ Kiêu đi theo Tần Sách, không nói gì. Tống Văn là người cuối cùng, vừa bước qua lối nam vừa nhìn xuống nền, như sợ vấp.

Ngô Lão bắt tay vào việc ngay lập tức. Ông không chờ ai dẫn, tự đi dọc bãi đất gần lối nam, dừng lại ở một chỗ bằng phẳng, dùng gậy vạch một hình chữ nhật dài sáu sải tay lên nền, rồi chỉ hai người họ Giang.

"Đào rãnh quanh cái này, sâu một gang. Chỗ này nước không đọng."

Hai anh em không cãi, cầm cuốc do người đàn ông gia đình đưa, bắt đầu đào. Tiếng cuốc vang lên đều đều.

Mộc Ly mở ván, ghi vào một cột mới: Lượng nước mỗi người nhận. Người đầu tiên là Tiểu Đậu, cô bé giơ vò lên hai tay. Mộc Ly múc đầy, để con bé ôm vò đi về phía mẹ. Đến lượt Tống Văn, hắn đưa vò ra, cảm ơn, lại nhìn chữ khắc trên ván như đêm qua, rồi quay đi.

Đến đêm, khu thử đã dựng xong hai tấm mái bằng ván gỗ và vải buộc, Ngô Lão ngồi dưới một tấm, tay cầm lưỡi bào, đang vót một thanh ván dài. Hai anh em ngồi gần, hơi thở còn nặng vì cả ngày cuốc đất. Lam Nương đã nhóm xong lò sau nhà thứ hai, mùi bột nướng bắt đầu lan dọc sân, lần đầu tiên thơm đến thế. Tiểu Đậu ngồi trước cửa nhà người phụ nữ gia đình, hai đứa trẻ ngồi cách nhau một cái xẻng nhỏ, chưa nói với nhau câu nào.

Lục Dạ ngồi ở bậc cửa kho, cuốn sổ mở trên đầu gối. Trên trang mới, bảy cái tên xếp dọc theo lề, nét gạch ngắn chỉ nằm cạnh hai cái. Hắn thêm một dòng cuối: Ba đêm, theo dõi ca gác, xem lại ngày thứ ba.

Bên kia sân, Tần Sách đứng sát cột lối nam, kiếm đeo hông, mắt hướng về khu thử. Lệ Kiêu đứng cách hắn hai bước, lưng thẳng, tay đặt trên bao kiếm. Dưới tấm mái ván gần nhất, Tống Văn ngồi tựa cột, không đốt lửa, không nói chuyện với ai, hai bàn tay sạch đặt lên đầu gối, mắt nhìn về phía kho.

Đêm đầu của khu thử trôi qua không có tiếng động lạ nào. Lệ Kiêu gác cùng Tần Sách từ đèn đầu tới nửa đêm, không ngủ gật, không bỏ vị trí, chỉ hai lần cúi xuống ấn tay lên nền đất, đúng chỗ những chiếc bát gốm chôn sát nhau. Tần Sách không khen. Khi thay ca, hắn chỉ đưa cho Lệ Kiêu một cục bánh nướng của Lam Nương, còn nóng.

Khi trời vừa rõ mặt đất, Ngô Lão đã chẻ xong mười tấm ván đầu tiên. Ông xếp chúng thành hàng dưới mái kho, vỏ gỗ còn ướt, mùi nhựa tươi nồng lên khắp sân. Giang Đại và Giang Nhị đứng hai bên khúc gỗ lớn, một người giữ, một người gõ nêm. Mộc Ly ngồi xổm cạnh ông già, dùng que khắc vạch đo độ dày từng tấm, gạch vào ván ghi.

Tống Văn tới bãi nước khi Mộc Ly vừa mở nắp thùng lọc. Hắn đứng cách vài bước, hai tay buông thõng, đợi cô ngẩng lên mới lên tiếng.

"Cô ghi nước bằng vạch khắc và tên người. Nếu cô cần người chép lại thành từng cột theo ngày, ta làm được. Chữ ta đều, cô khỏi phải đoán."

Mộc Ly liếc tấm ván của mình. Những nét khắc của cô nghiêng nghiêng, chỗ sâu chỗ nông, cột nào cũng chen chúc vì chỗ trống không đủ. Cô im lặng một lúc lâu.

"Chỉ phần nước. Kho không liên quan."

"Phần nước là đủ."

Cô đẩy tấm ván sang. Hắn nhận lấy bằng cả hai tay, ngồi xuống bậc đá cạnh thùng, lấy cục than từ túi ra. Hắn kẻ ba đường dọc bằng một nhát, thẳng như dùng thước, rồi viết tên đầu tiên: Tiểu Đậu, một vò. Chữ nhỏ, đều, nét móc cuối cùng nào cũng thu lại đúng độ dài.

Mộc Ly đứng xem hắn chép thêm bốn dòng thì chuyển chỗ khác. Không phải vì hài lòng hay nghi ngờ. Chỉ vì cô không có thói quen đứng xem người khác làm việc.

Tần Sách đứng ở đầu hàng rào đông, tay phải vuốt dọc cây cọc mới đóng, cách bãi nước chừng ba mươi bước. Hắn không nhìn về phía đó, nhưng mỗi lần có tiếng than chạm ván, tai hắn đều nghiêng đi.

Đến gần giữa ngày, người vận chuyển kéo con la ra sân, buộc dây vào xe để chở ván ra bãi ngoài. Giang Đại đi ngang, nhớ ra điều gì đó, quay sang nói với người vận chuyển.

"Mỏ Hắc Khê phía đông thác rễ, chủ mỏ họ Lôi, ông có biết không? Hắn hay đi chợ phía nam lắm."

"Biết tên," người vận chuyển đáp. "Chưa gặp mặt."

Bên bãi nước, cục than trong tay Tống Văn dừng lại giữa nét chữ. Chỉ một nhịp thở, rồi nét chữ đó hoàn thành, nhưng đầu móc dài hơn các nét khác nửa phân. Hắn hạ tay xuống nhìn dòng chữ vừa viết, hơi nghiêng đầu, rồi lấy ngón cái chà nhẹ lên nét vừa kéo, làm nó nhòe ra thành một vệt than đen.

Hắn viết lại dòng ấy, lần này nét móc ngắn trở lại.

Tần Sách đứng xa đó, không ai để ý hắn đã chuyển ánh nhìn sang tay Tống Văn từ lúc hai chữ "họ Lôi" vang lên.

Buổi chiều qua đi trong tiếng bào gỗ và tiếng búa. Lam Nương nhóm lò hai lần, lần đầu ra sáu ổ bánh, lần sau ra mười hai, cô chia cho cả khu mà không cần ai dặn. Thằng bé của gia đình nhận miếng bánh đầu tiên từ tay Tiểu Đậu, đưa cái xẻng nhỏ đổi lại, hai đứa trẻ ngồi lên thành bậc cửa kho mà không ai đuổi.

Khi đèn đầu tiên thắp lên ở cột lối nam, Tần Sách đứng chờ Lục Dạ ở bậc cửa kho, tay chống trên chuôi kiếm.

"Ngươi có thời gian không?"

"Ta đang đếm cọc."

"Đếm xong thì nghe ta."

Lục Dạ khép sổ. Hắn theo Tần Sách đi ra phía sau kho, nơi tấm vách gỗ vá che khuất cả hai khỏi sân, chỉ còn tiếng lò nướng vọng sang. Tần Sách dừng lại ở góc vách, nói thấp.

"Tống Văn."

"Hắn ghi nước cho Mộc Ly."

"Ngươi biết hắn nói mình ghi sổ kho hàng ở phố cuối chợ phía nam."

"Ta ghi lại."

"Lam Nương cũng ở chợ phía nam một thời gian, trước khi về xóm bột bán bánh. Hôm nay bà ấy nói với ta, phố cuối chợ chỉ có hai kho: Một kho muối, một kho vỏ thú. Kho muối chủ kho tự ghi sổ. Kho vỏ thú thuê người ghi, nhưng người đó là một ông già lòa, nói miệng cho con trai chép." Tần Sách dừng một nhịp. "Bà không nói hắn nói dối. Bà chỉ nói bà chưa từng thấy ai như hắn trong hai kho đó."

"Hắn nói kho không có tên lớn. Có thể là kho khác."

"Có thể." Tần Sách không phản đối ngay. "Còn chữ của hắn. Ngươi đã nhìn chữ hắn chưa?"

"Ta nhìn hắn chép tên vào ván nước. Chữ đều."

"Đều như người từng viết rất nhiều giấy tờ cho người khác đọc. Không phải chữ của người ngồi ghi tồn kho trong một cái chòi. Chữ kiểu đó chỉ có ở những người được dạy, hoặc phải trình sổ cho chủ lớn." Hắn nói từng câu ngắn, không lên giọng. "Và khi Giang Đại nhắc họ Lôi, tay hắn khựng lại. Ta thấy."

Lục Dạ im lặng.

"Hắn cũng đã hỏi Lam Nương, lúc bà nhóm lò, rằng khu này có mấy xe hàng qua lại mỗi tháng, ai giữ kho, ai cầm chìa." Tần Sách liếc hắn. "Người tìm việc ghi chép, muốn biết số xe cũng hợp lý. Muốn biết ai cầm chìa thì không phải việc của người ghi sổ nước."

"Bà ấy trả lời hắn sao?"

"Nói không biết." Tần Sách khoanh tay. "Nhưng hắn hỏi. Và mắt hắn cứ quay về phía kho."

Lục Dạ dựa lưng vào vách, nhìn xuống mũi giày. Hắn không nghĩ ngay tới câu trả lời. Hắn nghĩ tới dáng Tống Văn đêm qua: Hai tay sạch, ngồi riêng một góc, không đốt lửa, không nói chuyện, chỉ nhìn về phía kho. Hắn cũng nghĩ tới dấu người trên sườn đông, tới đất bị xử lý bằng ma lực, tới những vụ phá tuyến cũ. Nhưng không có mắt xích nào nối những thứ đó vào một người vừa ngồi cả ngày bên thùng nước, ghi từng vò.

"Ta thấy những điều anh thấy," hắn nói. "Nhưng hắn không muốn nói hết không có nghĩa hắn là kẻ địch."

"Đúng." Tần Sách gật. "Nhưng cũng không có nghĩa hắn không phải."

"Ta không cãi chuyện đó."

"Vậy ngươi định làm gì?"

"Giữ hắn trong tầm mắt." Lục Dạ đứng thẳng lên. "Hắn tiếp tục ghi nước với Mộc Ly. Không vào kho, không đứng ca gác một mình, không cầm chìa. Ai hỏi hắn chuyện gì, hắn trả lời hay không cũng không ai ép. Nhưng hắn làm gì, đi đâu, nói với ai, anh ghi lại."

"Ghi bằng mắt."

"Ghi bằng mắt, đừng ghi ra ván." Hắn dừng lại. "Và đừng để ai khác biết anh đang ghi. Lệ Kiêu cũng không. Người vận chuyển cũng không."

"Mộc Ly thì sao?"

"Cô ấy ngồi cạnh hắn cả ngày, cô ấy sẽ thấy chuyện cần thấy. Ta sẽ nói với cô ấy riêng, không phải ở đây."

Tần Sách nhìn hắn một lúc, rồi gật.

"Nếu hắn chỉ là một người ghi sổ mất chỗ làm thì sao?"

"Thì ba đêm xong, hắn vẫn ghi sổ nước, và anh sẽ thấy mình đã nhìn hắn nhiều hơn mức cần."

"Ta chịu được."

"Ta biết."

Họ quay lại sân. Lam Nương đang bê mẻ bánh thứ ba ra đặt trên ván. Bà chia đều cho từng người, cả Tống Văn, người ngồi dưới mái ván gần bãi nước, tay vẫn cầm cục than. Hắn nhận bánh, cúi đầu cảm ơn, không ăn ngay. Hắn đặt miếng bánh lên đầu gối, nhìn về phía cửa kho một lần nữa, rồi mới cắn một miếng nhỏ.

Mộc Ly ngồi cạnh thùng nước, tấm ván ghi nước mở trên đùi. Dưới những dòng chữ đều tăm tắp của Tống Văn, cô nhét thêm một nét khắc nhỏ bằng que, ở lề dưới, không ai nhìn thấy. Đó là dấu của riêng cô, nghĩa là cô đã đếm lại số vò hắn ghi, và số ghi trùng khớp với lượng nước thùng đã hao.

Người ghi chép này không bớt, không thêm một vò.

Lục Dạ thấy cô làm vậy từ xa. Hắn chưa biết dấu ấy có nghĩa là cô vừa kiểm tra hắn, hay chỉ kiểm tra chính mình. Hắn không hỏi.

Đêm xuống. Lệ Kiêu đã đứng ca đầu cạnh Tần Sách, còn Giang Đại ở góc bắc, tay cầm cây cọc nhọn. Dưới mái ván khu thử, Ngô Lão ngáy nhẹ, Lam Nương ôm Tiểu Đậu ngủ bên cạnh. Tống Văn vẫn ngồi tựa cột, mắt mở, hai bàn tay sạch đặt yên trên đầu gối.

Lục Dạ ngồi lại bậc cửa kho, cuốn sổ trên đầu gối. Ở trang mới nhất, cạnh cái tên cuối danh sách, vẫn chưa có nét gạch nào. Hắn cầm bút than, hạ đầu bút xuống giấy, rồi nhấc lên, không viết gì.

Phía xa, cách hắn một khoảng sân, bóng Tống Văn đổ dài dưới ánh đèn lối nam, đầu hơi ngẩng, đôi mắt nhìn thẳng vào cánh cửa kho đã khóa chặt sau lưng hắn.

Tần Sách không ngồi ở chỗ nào cố định. Hắn kéo một bó cọc chưa vót ra khỏi kho, đặt cạnh vách đông, ngồi xuống với con dao nhỏ trong tay phải. Lưỡi dao gọt từng vòng vỏ gỗ, hắn nhìn mũi cọc thành hình chứ không nhìn ai. Từ chỗ này, khóe mắt hắn quét được bãi nước, mái ván khu thử, cửa kho và nửa lối nam.

Ngày thứ ba của khu thử bắt đầu bằng tiếng búa. Ngô Lão đã dựng xong khung cho cái thùng chứa đầu tiên, sáu thanh đai bằng dây tre nằm chờ dưới mái. Hai anh em họ Giang khiêng ván, Lam Nương nhóm lò, Tiểu Đậu và thằng bé của gia đình đã thôi ngồi cách nhau một cái xẻng, giờ cùng ngồi xổm bên luống chịu khô, đếm lá.

Tống Văn ngồi bên thùng lọc từ lúc Mộc Ly mở nắp. Hắn chép đúng như hai ngày trước, cột tên, cột số vò, nét móc đều tăm tắp. Đến lượt Giang Nhị ra lấy nước, hắn không chỉ ghi. Hắn ngẩng đầu hỏi một câu, giọng nhã nhặn như hỏi thăm.

"Mỏ Hắc Khê từ đây đi bao xa?"

"Hai ngày rưỡi theo đường thác rễ, nếu la khỏe." Giang Nhị cầm vò nước, không nghĩ ngợi. "Sao vậy?"

"Ta muốn biết nếu có người tìm các anh thì họ mất bao lâu."

"À." Giang Nhị gãi gáy. "Chắc cỡ đó."

Tống Văn gật, viết xong dòng số vò, không hỏi thêm. Tần Sách gọt xong một vòng vỏ, thổi phoi gỗ khỏi mũi cọc, chưa ngẩng đầu.

Hắn không ghi gì ra ván. Lục Dạ đã dặn thế. Hắn đếm bằng đầu, từng việc một, như đếm bước chân. Khi bình nước đầu tiên của ngày, Tống Văn đi bãi ngoài một lần, hết bằng thời gian một người đi như thế. Khi Lam Nương mang bánh ra, hắn nhận, cảm ơn, ăn hết. Hắn nói chuyện với Ngô Lão về gỗ, nghe nhiều hơn nói, hỏi một câu về loại cây nào chịu được nước khoáng. Hắn không hỏi lại về cái chìa kho nữa.

Chỉ đến khi nắng xiên qua mái ván, hắn đặt cục than xuống, đứng dậy, vươn vai như người ngồi lâu, rồi bước chậm về phía hàng rào đông.

Tần Sách đặt dao xuống, kéo bó cọc sát vách hơn một chút, lấy thân kho che nửa người. Hắn không đứng lên. Hắn chờ cho Tống Văn đi qua khỏi tầm nhìn của những người đang đóng ván, rồi mới đứng dậy, đi vòng sau hai chiếc xe chất đá ở phía tây, hướng vào khoảng đất trống giữa hàng cọc đông.

Tống Văn dừng cách hàng cọc hai sải. Hắn không chạm vào cọc nào. Hắn cúi xuống nhặt một mảnh gốm vỡ, nửa cái bát đêm kia bị thú đạp nát, xoay nó trong tay, gõ nhẹ vào thân cọc để nghe tiếng. Rồi hắn đặt mảnh gốm trở lại đúng chỗ cũ, ngẩng đầu nhìn lên sườn đông.

Hắn nhìn rất lâu. Không phải cái nhìn lướt của người thấy gì đó chuyển động. Đó là cái nhìn dừng ở một điểm, như đếm khoảng cách.

Tần Sách đứng sau xe đá, tay phải đặt lên chuôi kiếm. Hắn biết điểm ấy. Chính là khoảng đất trống phủ sương, nơi trước đây hắn và Lục Dạ thấy dấu người đứng.

Nhưng hắn cũng biết ai đi ra hàng rào đông sau một đêm thú đào cũng sẽ nhìn lên sườn đông. Bất kỳ ai cũng vậy. Lệ Kiêu đã nhìn, hai anh em họ Giang đã nhìn, Lam Nương đã nhìn. Tần Sách chưa thể lấy cái nhìn ấy làm điều gì.

Tống Văn rời hàng rào. Hắn đi ngược về bãi nước, không nhanh, không chậm, ngồi xuống bậc đá, cầm lại cục than và chép tiếp.

Tần Sách ở lại sau xe đá thêm vài nhịp thở. Hắn nhìn ngón tay phải của mình. Chúng đã siết chuôi kiếm chặt hơn cần thiết.

Hắn nới ra, rồi quay về bó cọc.

Đến bữa ăn, Mộc Ly ngồi xuống cạnh hắn trên bó cọc, tay cầm miếng bánh nóng, không nhìn hắn mà nhìn thùng nước. Cô nói rất nhỏ.

"Lục Dạ nói với ta. Ta có thấy vài chuyện."

"Nói."

"Hắn ghi đúng. Ta đếm lại cả ba ngày, không sai một vò. Hắn không bớt, cũng không thêm." Cô cắn một miếng bánh. "Nhưng hôm kia hắn hỏi, nếu ta không đủ sức lọc thì nước ra sao. Hắn hỏi như quan tâm."

"Cô trả lời thế nào?"

"Ta nói vẫn lọc được, chỉ chậm hơn. Ta không nói còn bao nhiêu ma lực. Ta không đếm cho người khác nghe." Giọng cô bình thản. "Hắn gật. Rồi hắn hỏi tầng cát thứ tư ta thêm từ khi nào. Cái đó ai nhìn thùng cũng thấy, nên ta nói."

"Hắn để ý tầng lọc."

"Hắn để ý mọi thứ. Có thể vì hắn quen ghi chép." Cô nuốt xuống. "Ta chỉ nói ra những gì ta thấy. Quyết định là việc của các ngươi."

Tần Sách không đáp. Mộc Ly đứng dậy, phủi vụn bánh, đi về phía bãi nước. Tống Văn ngẩng đầu chào cô bằng một cái gật. Cô gật đáp rồi ngồi xuống cạnh thùng, như chưa từng nói chuyện gì.

Đêm thứ ba xuống bằng một bầu trời phủ mây mỏng. Đèn cột lối nam cháy yếu hơn thường lệ vì người đàn ông gia đình đã rót dầu ít đi để tiết kiệm. Lệ Kiêu đứng ca đầu cạnh Tần Sách tại góc đông, lưng thẳng, tay vẫn đặt lên bao kiếm. Giang Đại đứng ở góc bắc.

Gần nửa đêm, cái bát gốm ở cuối hàng đông gợn lên một vòng sóng.

Tần Sách thấy trước khi Lệ Kiêu kịp nói. Chỉ một bát, rồi ngừng, rồi gợn lại. Nhịp không đều. Nặng một lần, nhẹ hai lần, như có thứ gì đó lê mình trên đất.

"Một con," hắn thì thầm. "Què."

Lệ Kiêu rút kiếm nửa thân. "Ta ra."

"Ở yên. Nó chưa lên."

Hắn nghiêng đầu nghe. Con thú đang đào rất chậm, từ phía ngoài, đúng vào khoảng hở phía đông mới vá, nơi nền đất chỉ mới nện một lớp. Nó không biết gì khác ngoài đường hang cũ. Hoặc nó biết, chỉ là chẳng còn cách nào khác.

"Khi nó chui lên," Tần Sách nói, đủ để cả hai nghe, "ta chặn đầu, ngươi đánh vào chân sau. Nó què chân nào?"

"Sau bên trái, đêm kia ta thấy nó lết."

"Vậy nó sẽ xoay về phía lành để đỡ thân. Đừng đứng ở bên chân lành."

Đất ở khoảng hở nổ tung.

Con thú chui lên mà không rít, không gào. Da nó xám xịt, mảng máu đen khô dính từ đùi xuống bụng, chân sau trái vẹo hẳn đi, lê sau thân như cái đuôi thứ hai. Nó gầy hơn đêm kia. Hai răng nanh vẫn cong ngược, nhưng mắt đỏ ngầu, thở bằng những hơi ngắn hổn hển. Nó lao thẳng về phía Tần Sách, không vờ, không lừa, chỉ lao, như kẻ đã hết thứ gì để mất.

Tần Sách không lùi. Hắn bước chéo sang phải, đẩy mũi cọc vót nhọn ra trước bằng tay phải. Con thú chồm lên, móng trước bổ xuống. Hắn hất cọc lên đỡ, tiếng gỗ gãy vang khô. Đầu cọc vỡ tan, mảnh vụn bắn vào mặt. Hắn bị đẩy lùi hai bước, vai trái nhói lên như có ai kẹp đinh đỏ vào.

"Giờ!"

Lệ Kiêu đã ở đó, không chút chần chừ. Hắn lao vào sườn trái con thú, nơi hắn đã được dặn, kiếm vạch một đường thấp xuống đùi sau bên què. Mũi kiếm xé lớp da, chạm xương, con thú rống lên lần đầu tiên, quay phắt lại, đập chân trước lành vào hắn.

Hắn bị hất văng, lăn hai vòng trên nền đất, kiếm vẫn nắm chặt. Con thú lảo đảo, nhưng chân què không chịu nổi sức nặng khi nó đổi hướng. Thân nó ngả về một bên, hai răng nanh cắm xuống đất.

Tần Sách đã nhặt nửa cây cọc gãy, nhét mũi nhọn chắn ngang hàm dưới của nó, dồn cả thân người đè xuống. Gỗ rít, gân cổ hắn căng lên. Con thú vùng vẫy, kéo hắn lê theo.

"Đâm vào cổ dưới cằm! Chỗ không có vảy!"

Lệ Kiêu đã đứng dậy. Mặt hắn dính bùn và máu của chính hắn, một vết xước chạy dọc má. Hắn không vội. Hắn điều hòa một hơi thở, bước một bước, đặt mũi kiếm vào vị trí Tần Sách vừa chỉ, rồi đâm từ dưới lên bằng cả hai tay.

Lưỡi kiếm xuyên lên tận gốc lưỡi. Con thú giật một lần, hai lần, rồi nằm im. Tần Sách buông cọc, loạng choạng lùi, ngồi bệt xuống nền đất, tay phải ôm lấy vai trái. Máu đã thấm qua lớp băng lần nữa.

Lệ Kiêu rút kiếm ra, đứng thở dốc. Hắn nhìn xác con thú, nhìn Tần Sách, rồi nói mà không nhìn ai.

"Ta nhanh hơn, nhưng ta quên đỡ chân. Nó đập trúng ta."

"Ngươi đứng dậy được."

"Ta vừa bị nó đập."

"Và ngươi đứng dậy, rồi làm đúng việc ta bảo." Tần Sách thở ra. "Chỗ đó là tất cả những gì ta cần biết."

Phía sau họ, cả khu thử đã thức. Giang Đại cầm cọc đứng ở góc bắc, mặt tái nhưng tay vững. Giang Nhị cầm cuốc, đứng chắn trước Ngô Lão đang tựa gậy. Lam Nương đã kéo Tiểu Đậu vào trong nhà người phụ nữ gia đình, hai người phụ nữ đứng chặn cửa bằng thân mình. Người đàn ông gia đình ôm sườn, nắm cọc nhọn, đứng cạnh người vận chuyển đã đổi ca.

Tần Sách ngẩng lên, tìm người cuối cùng.

Tống Văn đứng cạnh thùng lọc. Hắn không chạy, không la hét, không tiến về phía hàng rào. Hắn đã đặt chiếc nắp gỗ lên miệng thùng, đè bằng hai tảng đá nhỏ, tay cầm tấm ván ghi nước áp vào ngực. Khi thấy Tần Sách nhìn sang, hắn hơi khựng, rồi cúi đầu. Đó là tất cả.

Hắn đã che nước. Tần Sách không biết ai dạy hắn điều đó. Không ai dạy, có lẽ. Đó chỉ là việc một người ghi nước sẽ làm.

Hắn để ý thêm một điều nhỏ. Lúc mọi người đứng quay về phía hàng rào, mặt Tống Văn hướng vào khoảng sân giữa thùng nước và kho, không nhìn cuộc đánh nhau. Nhưng hắn cũng không bước về phía kho một bước nào.

Mộc Ly chạy tới cùng ngọn đuốc, quỳ xuống cạnh cái bát gần nhất, nhìn mặt nước đã phẳng.

"Một con. Chỉ một."

"Con què."

"Nếu nó tới một mình thì còn một con lành ngoài kia." Cô ngẩng lên. "Ta ghi lại."

Khi Lục Dạ tới, hắn chỉ đứng nhìn xác con thú một lúc, rồi quay sang Tần Sách.

"Vai anh."

"Băng lại là xong."

"Anh biết hắn chặn nước."

"Ta thấy." Tần Sách chống kiếm đứng dậy. "Hắn che nước trước khi người khác nghĩ tới. Và hắn đứng yên, không đi về phía kho."

"Anh kết luận?"

"Không." Hắn nói ngay. "Ta chỉ ghi. Hắn hỏi chuyện họ Lôi, hắn nhìn sườn đông lâu, hắn hỏi Mộc Ly về ma lực. Hắn cũng che nước, ghi đúng từng vò, đứng yên trong lúc đánh nhau. Mỗi điều đều có thể giải thích khác nhau."

"Vậy giữ nguyên như đã dặn. Hắn ghi nước với Mộc Ly, không vào kho, không cầm chìa, không gác một mình."

"Và hắn vẫn không biết mình đang bị ai nhìn."

"Nếu hắn là người ghi sổ mất việc thì hắn không cần biết."

Khi trời bắt đầu rõ mặt đất, bảy người ở khu thử được gọi lại, đứng thành hàng bên lối nam. Lục Dạ đọc tên từng người, không dài dòng.

"Ba đêm đã qua. Tất cả ở lại. Ai cũng theo ca gác, ai cũng có phần việc. Ai muốn đi thì đi ngay bây giờ, cổng nam vẫn mở."

Không ai bước ra. Lam Nương ôm Tiểu Đậu, gật thật chậm. Ngô Lão chống gậy, nhìn thùng gỗ dở của mình. Hai anh em họ Giang nhìn nhau, rồi cùng hướng về Tần Sách đang băng vai. Lệ Kiêu đứng thẳng, tay chùi vết máu trên má, không nói gì. Tống Văn đứng cuối hàng, hai bàn tay sạch đặt yên trước bụng, cúi đầu khi nghe tên mình.

Lục Dạ quay về bậc cửa kho, mở cuốn sổ, kẻ ngang một đường dưới bảy cái tên. Bên cạnh tên cuối cùng, hắn không ghi gì.

Xác con thú què nằm bên khoảng hở phía đông, máu còn ướt trên nền đá dăm. Lệ Kiêu ngồi bên đó, lau kiếm bằng vạt áo. Tống Văn ngồi ở bãi nước, mở nắp thùng, nhúng cục than vào nước rồi viết lại số vò của ngày mới lên tấm ván, nét móc cuối đều đặn, ngắn đúng như mọi khi.