- ★
- Xu
- 150
Tập Thơ chọn lọc: Thơ thiếu nhi Trần Lê
Tác giả: Trần Lê
Văn án
Tên khai sinh: Trần Trọng Nghĩa
Sinh năm: 1951
Nguyên là hiệu trưởng các trường THCS Tứ Trưng, Phú Đa và Vĩnh Thịnh thuộc tỉnh Phú Thọ từ 1988 đến 2011.
Địa chỉ: Thôn Hoàng Xá, xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ.
Điện thoại: 0961.558.719
Email: [email protected]
Các tập thơ đã xuất bản:
Tiếng gọi - 2025
Trở về - 2025
Mùa hoa muộn - 2026
Quả trái mùa - 2026
Mẹ là cả trời sao – Dự in
LỜI GIỚI THIỆU - Tập thơ thiếu nhi "Mẹ là cả trời sao" – Trần Lê
Trong dòng chảy văn học thiếu nhi đương đại, những tiếng thơ mộc mạc, chân thành, gắn bó với đời sống làng quê và hơi thở gia đình luôn có một sức sống bền bỉ. Tập thơ "Mẹ là cả trời sao" của Trần Lê là một tiếng nói như thế – không cầu kỳ cách tân, không phô diễn kỹ thuật, mà lặng lẽ tỏa sáng bằng chính sự trong trẻo của tâm hồn trẻ thơ.
Ngay từ nhan đề tập thơ, người đọc đã cảm nhận được một thế giới nghệ thuật thấm đẫm tình mẫu tử. Hình ảnh "mẹ" được nâng lên thành một vũ trụ yêu thương, nơi những đứa trẻ gửi gắm niềm tin, ước mơ và lòng biết ơn. Bài thơ mở đầu như một lời gọi mời bước vào thế giới ấy:
"Cuối tháng trăng đi vắng
Trắng trời toàn hoa sao
Chúng mình cùng thi nào
Ai hái sao nhiều nhất?"
Những "hoa sao" lung linh kia không chỉ là trò chơi tưởng tượng của trẻ nhỏ, mà còn là biểu tượng của tình yêu dâng tặng mẹ:
"Những sao hoa bất tử
Lấp lánh bên mẹ hiền
Mẹ như một nàng tiên
Ánh hào quang dâng tặng!"
Có thể nói, tình cảm gia đình – đặc biệt là tình mẹ – là mạch nguồn xuyên suốt tập thơ. Từ "Mẹ là cả trời sao", "Mẹ em", "Tặng mẹ", "Nhớ lời mẹ".. Hình ảnh người mẹ hiện lên vừa gần gũi vừa thiêng liêng. Đó là người mẹ tảo tần, dịu dàng dạy con:
"Tiếng nhỏ nhẹ bên tai
Mẹ con cùng thu xếp
Mọi thứ cho ngăn nắp
Như trước đó từ đầu."
Đó cũng là người mẹ âm thầm gieo vào con những bài học làm người, để từ đó đứa trẻ tự nhủ:
"Không để mẹ vất vả
Em chăm học, chăm làm
Sẽ trở thành con ngoan
Tự lòng mình.. Em hứa!"
Nếu tình mẹ là bầu trời, thì tình gia đình trong tập thơ chính là những vì sao lấp lánh. Hình ảnh ông bà, cha mẹ, anh chị em hiện lên qua những bài thơ giản dị mà cảm động. Bài thơ "Bà nội" gợi một nỗi thương yêu chân thành:
"Bà nội em lưng còng
Đi lại phải chống gậy
Lòng em luôn cảm thấy
Nhìn bà mà rất thương!"
Hay trong "Bà ngồi bện chổi", hình ảnh người bà bện chổi rơm trở thành biểu tượng của sự cần cù, bao dung:
"Ai xin.. Bà biếu
Chẳng lấy tiền tiêu
Sớm sớm, chiều chiều
Bà ngồi bện chổi!"
Một nét đáng quý khác của tập thơ là sự gắn bó mật thiết với đời sống nông thôn và văn hóa làng quê. Trần Lê đã tái hiện một không gian tuổi thơ đậm chất Việt với những trò chơi dân dã, những sinh hoạt quen thuộc:
"Một lũ trẻ rủ nhau
Lùng sục tìm hang dế..
Vỗ tay và cùng hát
Vang động cả trưa hè!"
Hay ký ức tuổi thơ hiện lên qua những hình ảnh thân thương:
"Con đê cong cong
Lượn theo dòng sông
Nghêu ngao tiếng hát
Lũ trẻ mục đồng."
Chính những chi tiết ấy đã làm nên một thế giới tuổi thơ trong trẻo, gần gũi, đậm hồn quê, nơi trẻ em không bị tách rời khỏi thiên nhiên và cộng đồng.
Bên cạnh đó, tập thơ còn mang một ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng mà sâu sắc. Những bài thơ như "Ăn rau", "Học bơi", "Giữ gìn răng miệng", "Em tập làm việc nhà".. Không áp đặt mà khơi gợi ý thức tự giác trong trẻ:
"Phòng đuối nước
Phải biết bơi
Các bạn ơi
Ta cùng học!"
Hay:
"Vệ sinh răng miệng cá nhân
Mọi người làm tốt góp phần chắc răng"
Đó là những bài học đời sống được chuyển hóa thành thơ, vừa dễ nhớ, dễ thuộc, vừa thấm dần vào tâm hồn trẻ nhỏ.
Không dừng lại ở phạm vi gia đình và làng quê, thơ Trần Lê còn mở rộng ra tình yêu quê hương, đất nước và ý thức công dân. Bài thơ "Dáng hình đất nước" mang một cảm hứng tự hào:
"Em nhìn hình đất nước
Như thấy dáng con rồng
Bay giữa trời mênh mông
Muôn ánh sao lấp lánh.."
Trong khi đó, những bài như "Vâng lời Bác dạy", "Nghe bà kể chuyện", "Ước mơ con trẻ" lại khơi dậy truyền thống lịch sử và khát vọng hòa bình.
Về phương diện nghệ thuật, tập thơ thể hiện rõ phong cách sáng tác giản dị, trong sáng, giàu nhạc tính. Ngôn ngữ thơ gần với lời nói hằng ngày, câu thơ ngắn, nhịp điệu rõ ràng, phù hợp với tâm lý tiếp nhận của thiếu nhi. Nhiều bài thơ mang cấu trúc đồng dao, dễ thuộc, dễ nhớ:
"Hai chị em
Chơi trốn tìm
Chị nấp trước
Em đứng nhìn.."
Hay:
"Tặng mẹ
Mẹ thích
Hoa hồng
Em trồng
Chăm sóc.."
Chính sự tiết chế trong ngôn từ và sự hồn nhiên trong cách biểu đạt đã tạo nên sức hấp dẫn tự nhiên cho tập thơ.
Có thể khẳng định rằng, "Mẹ là cả trời sao" không chỉ là một tập thơ thiếu nhi đơn thuần mà còn là một thế giới tâm hồn trong trẻo, nơi hội tụ tình yêu gia đình, quê hương và những bài học làm người đầu tiên.
Trong bầu trời văn học thiếu nhi hôm nay, tập thơ của Trần Lê giống như một chùm sao nhỏ – không rực rỡ chói lòa, nhưng bền bỉ tỏa sáng bằng ánh sáng dịu dàng của tình yêu thương. Và chính ánh sáng ấy sẽ âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ, giúp các em lớn lên với một trái tim nhân hậu, biết yêu, biết nhớ và biết ước mơ.
Lê Gia Hoài
